ถ้าใครกำลังค้นว่า “ราคาน้ำมันประเทศเพื่อนบ้านวันนี้ 2569” เพราะอยากรู้ว่าไทยแพงกว่าคนอื่นจริงไหม ฉันแนะนำให้ดู “ตัวเลขเทียบกันแบบลิตรต่อบาท” ก่อน แล้วค่อยคุยเรื่องความรู้สึกแพง/ไม่แพง เพราะบางทีเราเห็นราคาหน้าปั๊มแล้วรู้สึกแรง แต่พอเทียบทั้งภูมิภาคจะเห็นภาพคนละแบบเลย จากตารางเปรียบเทียบราคาน้ำมันเฉลี่ยในกลุ่มประเทศอาเซียน ณ วันที่ 26 มีนาคม 2569 (ที่หลายเพจนำมาอ้างอิง) ประเทศไทยอยู่ระดับกลางค่อนไปทางต่ำ โดยตัวเลขที่เห็นชัดคือ เบนซินเฉลี่ยราว 41.05 บาท/ลิตร และดีเซลเฉลี่ยราว 38.94 บาท/ลิตร ซึ่งไม่ได้พุ่งขึ้นไปอยู่กลุ่มบนสุดเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้านหลายประเทศ สิ่งที่ทำให้ “ความรู้สึกว่าแพง” ยังเกิดบ่อย (ทั้งที่อันดับราคาไม่ได้แพงสุด) มักมาจาก 3 เรื่องนี้ที่ฉันเจอบ่อยเวลาอ่านคอมเมนต์และคุยกับคนรอบตัว: 1) รายได้ต่อหัวไม่เท่ากัน ถึงราคาน้ำมันไทยจะไม่สูงสุด แต่ถ้าเทียบกับรายได้และค่าครองชีพในชีวิตประจำวัน คนก็ยังรู้สึกตึงมือได้อยู่ดี อันนี้เป็นเหตุผลที่หลายคนบ่นว่า “แพง” แบบรู้สึกจริงๆ 2) โครงสร้างราคาน้ำมันไม่ได้มีแค่น้ำมันดิบ ราคาหน้าปั๊มประกอบด้วยหลายส่วน เช่น ค่าการกลั่น ค่าการตลาด ภาษี และเงินส่งเข้ากองทุนบางประเภท พอราคาตลาดโลกแกว่ง ส่วนประกอบเหล่านี้ทำให้ราคาขยับได้ แม้ต้นเหตุหลักจะมาจากภายนอกประเทศ 3) กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงช่วย “ซับแรงกระแทก” ในช่วงที่ราคาตลาดโลกขึ้นแรง กลไกกองทุนน้ำมันฯ มักถูกพูดถึงมาก เพราะเป็นตัวที่ช่วยพยุงราคาไม่ให้สะท้อนขึ้นแบบ 100% ทันที ข้อดีคือทำให้ราคาภายในประเทศไม่กระชากเร็วเกินไป แต่ก็ทำให้หลายคนสงสัยว่าเงินกองทุนมาจากไหน/ใช้ยังไง ซึ่งเป็นประเด็นที่ควรติดตามข้อมูลทางการควบคู่ ถ้าอยากเช็ก “วันนี้” ให้แม่นขึ้น แนะนำวิธีอ่านข้อมูลแบบเร็วๆ คือ (ก) ดูวันที่ของตารางเทียบประเทศให้ชัดว่าอัปเดตถึงวันไหน (ข) เทียบแยกเบนซินกับดีเซล เพราะแต่ละประเทศอาจอุดหนุนต่างกัน (ค) ระวังการเทียบที่เป็นคนละสกุลเงินหรือคนละหน่วย สรุปสำหรับคำถามยอดฮิต “ไทยแพงสุดจริงไหม?” ถ้าดูจากข้อมูลเทียบอาเซียน ณ 26 มี.ค. 2569 ไทยไม่ได้อยู่กลุ่มแพงสุด และยังอยู่ระดับกลางค่อนไปทางต่ำทั้งเบนซิน (41.05) และดีเซล (38.94) แต่ความรู้สึกแพงอาจมาจากเรื่องรายได้ โครงสร้างราคา และความผันผวนที่เราเจอในชีวิตจริงนั่นเอง