Rainbow clouds. Has anyone ever seen them? ☁️🌈

หลายคนเรียก “เมฆสีรุ้ง” ว่าเป็นสายรุ้งบนท้องฟ้า แต่จริงๆ แล้วหน้าตาจะคนละแบบกับสายรุ้งหลังฝนตกนะครับ เพราะเมฆสีรุ้ง (Iridescent cloud) มักจะเป็น “สีเหลือบ” แทรกอยู่ตามขอบหรือบางส่วนของก้อนเมฆ เหมือนสีรุ้งบนฟิล์ม/คราบน้ำมัน มากกว่าจะเป็นโค้งใหญ่ๆ แบบรุ้งกินน้ำ เมฆสีรุ้งคืออะไร และเกิดขึ้นได้ยังไง? จากที่ผมเคยเห็นและไปอ่านต่อเพิ่ม หลักๆ มันเกิดจากการเลี้ยวเบน/การกระเจิงของแสง (diffraction) เมื่อแสงอาทิตย์ผ่านหยดน้ำเล็กมากๆ หรือผลึกน้ำแข็งขนาดใกล้เคียงกันในเมฆ ทำให้แสงแยกสีออกมาเป็นเหลือบๆ เงื่อนไขสำคัญคือ “อนุภาคต้องเล็กและขนาดค่อนข้างสม่ำเสมอ” ถึงจะเห็นสีชัด เกี่ยวกับเมฆซีร์รัส (Cirrus) ยังไง? หลายครั้งเมฆสีรุ้งจะไปโผล่กับเมฆชั้นสูง เช่น เมฆซีร์รัส หรือเมฆซีร์โรคิวมูลัส เพราะด้านบนๆ อากาศเย็นมากจนมีผลึกน้ำแข็งเล็กๆ ได้ง่าย แต่จริงๆ เมฆบางชนิดที่บางและมีหยดน้ำ/ผลึกเล็กๆ ก็มีโอกาสเกิดได้เหมือนกัน ถ้าวันนั้นแสงแรงและมุมพอดี ต่างจาก “รุ้งกินน้ำ” หรือ “ฮาโล” ยังไง? - รุ้งกินน้ำ: มักเป็นโค้งใหญ่ เกิดหลังฝน/มีละอองฝน แล้วต้องยืนหันหลังให้ดวงอาทิตย์ - ฮาโลรอบดวงอาทิตย์/ดวงจันทร์: เป็นวงแหวนใหญ่ๆ รอบดวงอาทิตย์ เกี่ยวกับผลึกน้ำแข็งในเมฆสูงเหมือนกัน แต่รูปทรงจะเป็นวง/ส่วนโค้งชัดเจน - เมฆสีรุ้ง: เป็นปื้นสีรุ้งเล็กๆ ตามขอบเมฆ หรือเป็นลายบนเมฆ ไม่ได้เป็นวงใหญ่ อยากเจอเมฆสีรุ้ง ต้องดูตอนไหน? จากประสบการณ์ส่วนตัว “ช่วงที่แดดจัด” และมีเมฆกำลังก่อตัว/มีเมฆบางๆ ใกล้ดวงอาทิตย์ จะมีลุ้นมากสุด แนะนำให้สังเกตบริเวณรอบๆ ดวงอาทิตย์ แต่ไม่ควรจ้องดวงอาทิตย์ตรงๆ เด็ดขาด วิธีที่ผมใช้คือบังดวงอาทิตย์ด้วยตึก เสา หรือมือ แล้วค่อยๆ มองบริเวณเมฆข้างๆ จะเห็นสีได้ปลอดภัยกว่า และถ้าเจอให้รีบถ่าย เพราะสีมันมาไวไปไวมาก แล้ว “เมฆสีรุ้ง ความเชื่อ” ล่ะ จริงไหม? ในโซเชียลจะมีคนตีความว่าเป็นลางดี สัญญาณของการเปลี่ยนแปลง หรือเรื่องพลังงานต่างๆ ซึ่งเป็นความเชื่อส่วนบุคคลนะครับ แต่ในมุมวิทยาศาสตร์มันคือปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เกิดจากแสงกับหยดน้ำ/ผลึกน้ำแข็งล้วนๆ สิ่งที่ทำให้มันพิเศษคือ “ความบังเอิญที่พอดีมาก” เลยไม่ค่อยได้เห็น ถ้าใครอยู่ไทยแล้วเจอเมฆสีรุ้ง ลองถ่ายมุมกว้างให้เห็นบริบทท้องฟ้า + ซูมใกล้ๆ จะช่วยยืนยันได้ว่าเป็นเมฆสีรุ้งจริง ไม่ใช่แสงแฟลร์จากเลนส์ครับ