เวลาซื้อของ/ออกใบเสนอราคา เรามักเจอ “ราคารวม VAT แล้ว” แล้วอยากรู้ว่าในนั้นมีภาษีเท่าไหร่ และราคาก่อน VAT คือเท่าไหร่ วิธีถอด VAT 7% ที่ใช้บ่อยจริง ๆ มีหลักคิดเดียวกันคือ “7% คิดจากฐานก่อนภาษี” ไม่ใช่คิดจากราคารวม ดังนั้นตอนถอดต้องหารด้วย 107 หรือใช้สัดส่วน 7/107 และ 100/107 1) สูตรถอด VAT 7% (จำง่าย ใช้ได้ทุกที่) - ยอด VAT = ราคารวม VAT x 7/107 - ราคาก่อน VAT = ราคารวม VAT x 100/107 ตัวอย่างที่เจอบ่อย: ราคารวม 1,070 บาท - VAT = 1,070 x 7/107 = 70 บาท - ราคาก่อน VAT = 1,070 x 100/107 = 1,000 บาท 2) เช็กความถูกต้องด้วยการ “บวกกลับ” ถ้าคุณได้ราคาก่อน VAT แล้ว อยากเช็กเร็ว ๆ: - ราคารวม VAT = ราคาก่อน VAT x 1.07 เช่น 1,000 x 1.07 = 1,070 ตรงกัน แปลว่าถอดถูก 3) สูตร Excel ถอด VAT 7% (เหมาะกับทำรายการหลายบิล) สมมติราคารวมอยู่ที่เซลล์ A2 - ถอด VAT: =A2*7/107 - ถอดราคาก่อน VAT: =A2*100/107 ทริคส่วนตัว: ตั้งรูปแบบทศนิยม 2 ตำแหน่ง แล้วค่อย “ปัดเศษ” ตามมาตรฐานเอกสารของบริษัท (บางที่ปัด 2 ตำแหน่ง บางที่ปัดเป็นบาทถ้วน) 4) ถอด VAT ด้วยเครื่องคิดเลขฟังก์ชัน TAX+/TAX- ถ้าเครื่องคิดเลขมีปุ่ม TAX+ TAX- ให้ตั้งอัตราภาษีเป็น 7% ก่อน (วิธีตั้งแต่ละรุ่นต่างกัน) จากนั้นใส่ “ราคารวม” แล้วกด TAX- เครื่องจะถอดออกเป็นราคาก่อนภาษีและยอดภาษีให้เลย เหมาะมากเวลาคิดหน้างาน 5) ใช้เว็บ/เครื่องมือออนไลน์ เช่น iTax (เร็วและลดพลาด) เวลาต้องคำนวณด่วนหรืออยากให้ระบบช่วยปัดเศษอัตโนมัติ เรามักใช้เครื่องมืออย่าง iTax ใส่ราคารวมและเลือกให้ถอด VAT ระบบจะบอกทั้ง “ราคาก่อนภาษี” และ “ภาษีมูลค่าเพิ่ม” ชัดเจน ข้อควรระวังที่ทำให้คนพลาดบ่อย - อย่าเอาราคารวมไปคูณ 7% ตรง ๆ (แบบ 1,070 x 0.07) เพราะจะได้ 74.9 ซึ่งไม่ใช่ VAT ที่ถูกต้อง - ถ้าเอกสารมี “หลังหักภาษี ณ ที่จ่าย” ให้แยกให้ออก: การถอด VAT ทำจากยอดราคารวม VAT (ก่อนหัก ณ ที่จ่าย) ส่วนหัก ณ ที่จ่ายเป็นอีกขั้นตอนหนึ่ง สรุปสั้น ๆ: จำแค่ 7/107 (VAT) และ 100/107 (ฐาน) ก็ถอด VAT 7% ได้แทบทุกเคส ทั้งในเครื่องคิดเลข Excel และเว็บคำนวณ