5 สัญญาณ คุณกำลังเลี้ยงลูกให้เป็น"เด็กสปอยล์"

หลายคนพูดว่า “แม่รักลูกนะ” แล้วเผลอแสดงความรักด้วยการ “ให้ทุกอย่าง” เพราะไม่อยากให้ลูกเสียใจหรือรู้สึกขาด แต่พอเวลาผ่านไปมันอาจกลายเป็นการตามใจจนลูกเคยตัว และสุดท้ายเหนื่อยทั้งพ่อแม่และลูกเองก็อยู่ร่วมกับคนอื่นยากขึ้น จากที่เคยลองปรับวิธีเลี้ยงดูในบ้าน สิ่งที่ช่วยได้มากคือแยกให้ชัดว่า “รัก” ไม่เท่ากับ “ยอมทุกเรื่อง” เรารักลูกได้มากๆ แต่ยังตั้งขอบเขตได้เหมือนเดิม เพื่อให้ลูกเรียนรู้การรอคอย ความพอดี และการคำนึงถึงคนอื่น วิธีสังเกตที่บ้านแบบง่ายๆ (เชื่อมกับ 5 สัญญาณเด็กสปอยล์ที่หลายบ้านเจอ) 1) ลูกต้องได้ทันที: ถ้าลูกร้องแล้วเรารีบให้ตลอด ลองเปลี่ยนเป็น “รอได้” เช่น บอกเวลาให้ชัด “อีก 5 นาทีค่อยได้” แล้วทำตามจริง 2) ลูกได้ทุกอย่างที่ต้องการ: ก่อนซื้อของ ลองใช้กติกา 3 ข้อ “จำเป็นไหม/มีอยู่แล้วไหม/ถ้าจะได้ต้องแลกกับอะไร” เช่น เก็บของ เล่นเสร็จต้องเก็บ หรือทำหน้าที่เล็กๆ ให้เหมาะวัย 3) ไม่เคยพอใจในสิ่งที่มี: ลองฝึก “ขอบคุณ 1 อย่างต่อวัน” ก่อนนอนให้ลูกพูดสิ่งที่วันนี้ดีใจ หรือให้เลือกว่าอยากดูแลของเล่นชิ้นไหนเป็นพิเศษ เพื่อสร้างความผูกพันกับสิ่งที่มี 4) คิดถึงแต่ตัวเอง: ฝึกการแบ่งปันแบบไม่บังคับ เช่น ให้เลือกเองว่าจะ “แบ่งชิ้นไหน” หรือ “แบ่งให้ใคร” แล้วชมพฤติกรรมที่เห็นชัดว่าเขาใส่ใจคนอื่น 5) อารมณ์ปะทุเมื่อไม่ได้ดั่งใจ: เวลาลูกงอแง ให้เราสงบก่อน แล้วสะท้อนความรู้สึก “แม่รู้ว่าหนูอยากได้มาก” แต่ยืนยันขอบเขต “วันนี้ไม่ได้” และเสนอทางเลือก “เลือกได้ 1 อย่างระหว่าง…/พรุ่งนี้ค่อยคุยใหม่” ทริคที่ช่วยลดการ “สปอยล์โดยไม่ตั้งใจ” - ตกลงกติกากับคนในบ้านให้เหมือนกัน (พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย) เพราะถ้าคนหนึ่งห้าม แต่อีกคนให้ เด็กจะสับสนและยิ่งต่อรองเก่ง - ชมที่ “ความพยายาม” มากกว่าของรางวัล เช่น ชมว่าอดทนรอได้ เก็บของได้เอง หรือขอโทษเป็น - ใช้ของรางวัลเป็น “บางครั้ง” ไม่ใช่ “ทุกครั้ง” เพื่อไม่ให้ลูกทำดีเพราะหวังได้ของตลอด สุดท้าย แก่นของคำว่า “แม่รักลูกนะ” คือการเตรียมเขาให้ใช้ชีวิตได้จริงในอนาคต ไม่ใช่แค่ทำให้เขาพอใจในวันนี้ ถ้าเริ่มจากการตั้งขอบเขตเล็กๆ สม่ำเสมอ เด็กจะค่อยๆ เรียนรู้ความพอดี และอยู่ร่วมกับคนอื่นในสังคมได้ดีขึ้นค่ะ