ความจริงครึ่งเดียวที่ทำให้คนเก่งคิดว่าตัวเอง “ไม่ดีพอ”
หลายคนเคยได้ยินประโยคนี้
“ทำดีแค่ไหน ถ้าอยู่ผิดที่ ก็ไม่มีวันดีพอ”
มันฟังดูจริง
แต่จริงแค่ครึ่งเดียว
ครึ่งแรกในจิตวิทยาเรียกว่า Person–Environment Fit
ความสามารถของคน ไม่ได้ถูกวัดจากตัวเขาอย่างเดียว
แต่มันถูกวัดจากโครงสร้างของที่ที่เขาอยู่
คนคิดลึก อยู่ในที่ที่ต้องเร็ว
คนตรง อยู่ในที่ที่เต็ มไปด้วยการเมือง
คนชอบสร้างของใหม่ อยู่ในระบบที่มีแต่ขั้นตอน
ต่อให้เก่งจริง
คุณก็อาจถูกมองว่า “ไม่เหมาะ”
แต่ความจริงอีกครึ่งหนึ่งคือ
สมองมนุษย์มีความสามารถสำคัญอย่างหนึ่ง
คือ การสะสมสกิล
ในจิตวิทยาเรียกว่า Deliberate Practice
ทุกปัญหา
ทุกงานยาก
ทุกระบบที่ต้องแก้เกม
จริง ๆ แล้วคือ สนามฝึก
ถ้าวันนี้ยังโชว์ไม่ได้
อย่างน้อยคุณกำลังสะสม
ประสบการณ์
และในโลกการทำงานจริง
สุดท้ายแล้ว
คนที่มี สกิลจริง
มักกลายเป็นคนที่
เลือกที่ทำงาน
ไม่ใช่คนที่ต้อง
รอให้ที่ทำงานเลือก
เมื่ออ่านบทความนี้ ผมได้นึกถึงประสบการณ์ที่เคยเจอในช่วงที่ทำงานกับที่ซึ่งระบบและวัฒนธรรมองค์กรไม่สอดคล้องกับสไตล์การทำงานของตัวเองอย่างสิ้นเชิง ความรู้สึกที่ว่า "ไม่ดีพอ" มักเกิดขึ้นเพราะขาด Person–Environment Fit หรือการไม่เข้ากับสภาพแวดล้อมการทำงานที่มีความเร็วและโครงสร้างแตกต่างจากที่ถนัด แต่สิ่งที่บทความบอกว่าสำคัญไม่น้อยก็คือการสะสมทักษะผ่าน Deliberate Practice ผมเห็นด้วยอย่างยิ่งว่าแต่ละปัญหาหรือสถานการณ์ที่ยากลำบากในที่ทำงานนั้นแท้จริงคือสนามฝึกฝนที่ช่วยพัฒนาเราให้กลายเป็นผู้เชี่ยวชาญมากยิ่งขึ้น ช่วงหนึ่งผมเคยต้องปรับตัวกับการทำงานที่เต็มไปด้วยการเมืององค์กรและขั้นตอนเยอะมาก ซึ่งตอนแรกรู้สึกท้อมากว่าตัวเองไม่เหมาะสมกับที่นี่ แต่เมื่อเริ่มเรียนรู้และสะสมประสบการณ์ ผมจึงค้นพบว่าสามารถปรับสกิลการสื่อสาร การแก้ปัญหา และการจัดการความขัดแย้งได้ดีขึ้นจริง ๆ ซึ่งทำให้ผมสามารถเลือกแนวทางการทำงานที่เหมาะสมกับตัวเองและมีอิสระในการเลือกที่ทำงานในอนาคต สิ่งสำคัญคือต้องไม่ยอมแพ้กับความรู้สึกว่าตัวเอง "ไม่ดีพอ" และเข้าใจว่าการพัฒนาเป็นกระบวนการที่ต้องใช้เวลาและความตั้งใจ ความผิดพลาดและความยากลำบากคือโอกาสสะสมประสบการณ์และพัฒนาทักษะอย่างแท้จริง นอกจากนี้ การรับรู้ว่าทักษะและความสามารถของเราสามารถเลือกได้ว่าจะใช้ที่ไหน ทำให้เรามีพลังในการเลือกงานและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องรอว่าองค์กรจะเลือกเราอย่างเดียว จากประสบการณ์จริง ผมอยากแนะนำให้ทุกคนเปิดใจยอมรับความท้าทาย และใช้ทุกโอกาสในการฝึกฝนแบบตั้งใจ (Deliberate Practice) เพราะนั่นคือกุญแจสำคัญสู่การเติบโตและความสำเร็จในระยะยาว







