Born.. เกิดในภพภูมิมนุษย์ เราได้รับวัตถุดิบในการปฏิบัติธรรมสู่ความหลุดพ้น พระธรรมมอบความรู้และเครื่องมือให้แก่เรา
Seven.. พลังเจ็ดประการที่เกื้อหนุนเรา คือ ศรัทธา วิริยะ หิริ โอตตัปปะ สติ สมาธิ ปัญญา
One.. ธรรมประการหนึ่งที่ชักนำสู่ความเป็นเลิศ คือ โยนิโสมนสิการ
One.. ธรรมประการหนึ่งที่พึงทำให้แจ้ง คือ การหลุดพ้นอันไม่กลับกำเริบ
Nine.. อุบายเก้าอย่างเพื่อเอาชนะความพยาบาท เมื่อความคิดผุดขึ้ นว่า "เขาเคยทำร้ายเรา" "เขากำลังทำร้ายเรา" หรือ "เขาจะทำร้ายเราอีก" หรือความคิดว่า "เขาเคยทำร้าย กำลังทำร้าย หรือจะทำร้ายคนที่เรารักเราชอบ" หรือความคิดว่า "เขาเคยช่วย กำลังช่วยเหลือ หรือจะช่วยคนที่เราเกลียดเราชัง" แต่ละกรณี ให้ถามตัวเองว่า "มีประโยชน์อะไรที่จะเก็บความอาฆาตพยาบาทไว้"
Five.. สัญญาห้าประการที่ทำให้วิมุตติสุกงอม คือ อนิจจสัญญา ทุกขสัญญาในอนิจจัง อนัตตสัญญาในทุกข์ ปหานสัญญา วิราคสัญญา
Eight.. โลกธรรมแปดประการที่พึงรู้ให้ปรุโปร่ง คือ มีลาภ-เสื่อมลาภ มียศ-เสื่อมยศ มีสรรเสริญ-มีนินทา มีสุข-มีทุกข์
Six.. ความเคารพหกอย่างที่พึงรักษา คือ เคารพในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ การฝึกอรมตน ความไม่ประมาท แล ะการปฏิสันถาร
Eight.. ธรรมแปดประการอันพึงเจริญ สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปโป สัมมาวาจา สัมมากัมมันโต สัมมาอาชีโว สัมมาวายาโม สัมมาสติ สัมมาสมาธิ
Tomorrow.. พรุ่งนี้เป็นเพียงความนึกคิด ปัจจุบันคือทั้งหมดที่เรามี
ข้อความในพระสูตรจาก ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค สังคีติสูตร และทสุตตรสูตร
ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ปิยสีโลภิกขุ
หมายเหตุผู้แปล ข้อเขียนนี้ ท่านอาจารย์เขียนก่อนวันคล้ายวันเกิดหนึ่งวัน
การปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระอาจารย์ชยสาโรที่เน้นเรื่องการเข้าใจธรรมะ 10 ประการนั้น เป็นแนวทางที่ช่วยให้เราไตร่ตรองและตระหนักถึงความจริงของชีวิตที่ไม่เที่ยงและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา จากประสบการณ์ส่วนตัว เมื่อได้น้อมนำพลังเจ็ดประการ เช่น ศรัทธาและวิริยะ มาใช้ในการสม่ำเสมอในการฝึกสติและสมาธิ พบว่าการเจริญปัญญาก็สามารถเกิดขึ้นได้จริง รู้เท่าทันความคิดและอารมณ์ที่เกิดขึ้นเป็นปัจจุบันได้ชัดเจนมากขึ้น โดยเฉพาะการนำอุบายเก้าอย่างมาใช้ในสถานการณ์ที่มีความรู้สึกอาฆาตพยาบาท ช่วยให้เราถามตัวเองอย่างลึกซึ้งว่าการเก็บความแค้นนั้นส่งผลดีหรือไม่ ทั้งยังเปิดใจให้พร้อมปล่อยวางอารมณ์ลบเหล่านั้น ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อสุขภาพใจและจิตใจที่สงบ สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างคือการรับรู้โลกธรรมแปดประการที่ชี้ให้เห็นว่าในชีวิตของเราย่อมมีความได้และเสีย มีความสุขมีความทุกข์เป็นเรื่องปกติ การเข้าใจและยอมรับโลกธรรมเหล่านี้ ทำให้เราไม่ยึดติดกับสิ่งใดและดำเนินชีวิตด้วยสติปัญญา สุดท้าย "พรุ่งนี้เป็นเพียงความนึกคิด ปัจจุบันคือทั้งหมดที่เรามี" เป็นข้อคิดที่ช่วยเตือนใจให้เราอยู่กับปัจจุบันขณะ เจริญสติและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง เพื่อไปสู่สภาวะหลุดพ้นอย่างแท้จริง นี่จึงไม่ใช่เพียงคำสอนที่ให้เข้าใจธรรมะแค่นั้น แต่ยังเป็นแนวทางการดำเนินชีวิตที่นำไปสู่ความสงบและสุขใจในทุกวัน
