พระพุทธองค์ตรัสว่า คนที่อยู่ในโลกนี้แม้เพียงแค่วันเดียวหรือ ปีเดียว แต่มีโอกาสได้ทำคุณงามความดี ได้ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ ได้สร้างประโยชน์แก่สังคม แก่ชุมชน และแก่ครอบครัว ชีวิตของเขานั้น มีความหมายยิ่งกว่าคนที่อยู่ในโลกถึงร้อยปี ด้วยความเห็นแก่ตัว หรือเอาแต่ความสุขสบายของตนเป็นหลักสำคัญ สนใจแต่ตัวเอ

คนมองโลกแง่ร้ายมักใช้ท่าทีเหนือกว่าเวลาประกาศความเห็น เช่น “ไม่เอาน่า พูดมาตรงๆ ดีกว่าว่าจริงๆ แล้วเป็นยังไงกันแน่” นักปรัชญาชาวฮอลันดาในศตวรรษที่ ๑๗ ชื่อ เบอร์นาร์ด แมนเดอวิลล์ เคยกล่าวว่า “ต่อให้เป็นคนถ่อมตนที่สุดในโลกก็ต้องยอมรับว่า ผลตอบแทนจากการทำความดีอยู่ที่ความพอใจที่ได้เห็นว่าตัวเองมีค่

แม้ว่ามันจะมีเหตุร้ายเกิดขึ้นกับเรา เราก็ยังสามารถรักษาใจให้ปกติได้ เมื่อมีเหตุร้ายเกิดขึ้น สิ่งหนึ่งที่เราควรจะทำก็คือการยอมรับความจริง มันเกิดขึ้นแล้ว ป่วยการที่จะบ่น ตีโพยตีพาย โอดโอยหรือคร่ำครวญว่าทำไมต้องเป็นชั้น ทำไมต้องเกิดขึ้น ทำไมไม่เกิดกับคนอื่น ยิ่งเราโอดโอยแบบนี้ ยิ่งเราปฏิเสธผลักไสมัน

เพราะระบบต่างๆ ไม่มีอะไรนอกจากผู้ที่อยู่ในระบบ และถ้าผู้อยู่ในระบบขาดคุณธรรม ระบบนั้นจะบังคับให้คนมีคุณธรรมไม่ได้ #พระอาจารย์ชยสาโร

เมื่อนิโคลาส์แชรแวสมาเมืองไทยในสมัยพระนารายณ์เขาประทับใจอย่างมากกับความสมถะของคนไทย ดังได้บันทึกว่า “ไม่มีชนชาติใดที่จะบริโภคอาหารอดออมเท่าคนสยาม สามัญชนดื่มแค่น้ำเท่านั้น แล้วก็กินข้าวหุง ผลไม้ ปลาแห้งเล็กน้อย แล้วยังกินไม่ค่อยจะอิ่มท้องเสียด้วย ชนชั้นสูงก็มิได้บริโภคดีไปกว่านี้ ทั้งที่สามารถจะ

...แล้วเราจะรู้ได้อย่างไร ว่าเวลาไหนความเพียรของเราตึงเกินไป หรือหย่อนเกินไป ก็ขึ้นอยู่กับตัวปัญญาซึ่งมีชื่อเฉพาะเรียกว่า “สัมปชัญญะ” ท่านจะแปลว่าความรู้ตัวทั่วพร้อม ซึ่งอาจจะทำให้สับสนก็ได้ สงสัยก็ได้ แต่ความรู้ตัวทั่วพร้อม “ทั่วพร้อม” ไม่ได้หมายถึงการสแกนร่างกาย แต่หมายถึงความรอบคอบ คือสัมปชัญญะจ

ตาดี คือ สามารถเห็นความดีในคนรอบข้างทุกคน หูดี คือ รู้จักฟังหูไว้หู ไม่ตื่นข่าวไม่หูเบา จมูกดี คือ สามารถดมกลิ่นความดีของผู้ทรงศีลได้ ลิ้นดี คือ สามารถรับรสอาหารโอชะโดยไม่หลงใหล กายดี คือ แข็งแรงพอเป็นพาหนะในการทำความดี ใจดี คือ รักและตั้งมั่นในความดีงาม #พระอาจารย์ชยสาโร

สามเณรอีกรูปหนึ่งระหว่างเดินธุดงค์ เห็นควาญกำลังฝึกอบรมช้าง ก็เกิดความคิดขึ้นมาว่า ถ้าคนเราฝึกช้างได้ ทำไมจะฝึกจิตใจตนเองไม่ได้ ท่านจึงเกิดกำลังใจในการปฏิบัติ จนพ้นทุกข์พ้นกิเลสได้ในที่สุด จิตใจของผู้ที่มีความพร้อมและสงบแล้ว ไม่ว่าจะเดินธุดงค์หรือในชีวิตประจำวัน สิ่งต่างๆ ที่มากระทบนั้น แทนที่จะรู้

เมื่อเจริญสติอยู่กับลมหายใจ เราจะเห็นสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นอุปสรรคต่อการเจริญสติ เราฝึกป้องกันไม่ให้เกิดสิ่งเหล่านั้น แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วก็ฝึกปล่อยวาง หลักการนี้ใช้กับการปฏิบัติธรรมด้านอื่น ๆ ได้ด้วย เช่น เมื่อระลึกรู้อยู่ในศีลข้อสี่ เราจะเห็นเจตนาและการอ้างเหตุผลต่าง ๆ นานา ตัณหาและความกลัว อัน

ความโกรธไม่มีอะไรดี มีแต่เสียกับเสียเท่านั้น บางคนภูมิใจตัวเองว่าเป็นคนโกรธง่ายแต่หายเร็ว ใช่! ตัวเองอาจจะหายเร็ว แต่ไม่ได้คิดว่าคนที่โดนเราโกรธใส่ เขาหายเร็วหรือเปล่า แล้วที่หายเร็วนี่ไม่ใช่ว่าจะดีนะ เพราะทำให้เราไม่มีฉันทะ ไม่มีความคิดที่จะปรับปรุงแก้ไขตัวเอง เพราะคิดว่า เออ! เป็นแป๊บเดียวก็หาย เ

ดีชั่วรู้หมดแต่อดใจไม่ได้ “ตัวเราเองแต่ละคนก็เหมือนกัน บางทีแม้เราจะรู้ผิดรู้ถูก สนใจธรรมะ ฟังธรรมมาเยอะ แต่ว่าบางทีถ้าปล่อยให้อารมณ์ลุกลาม ไม่ว่าจะเป็นความโกรธจนเกิดการบันดาลโทสะ หรือเกิดโลภะ ราคะ เกิดอารมณ์ชั่ววูบ แม้กระทั่งการกิน การกินที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ หลายคนก็รู้ว่ากินน้ำตาลมาก ๆ ไม่ด

จงหาที่สงัด เป็นประจํา วางภาระชีวิตชั่วคราว หันมาทําความคุ้นเคย กับธรรมชาติของตัวเอง #พระอาจารย์ชยสาโร

อาตมาเกิดในเมืองด้อยพัฒนา อยู่ประเทศอังกฤษ เติบโตไม่เคยมีโอกาสใส่บาตรแม้แต่ครั้งเดียว ไม่เคยมีโอกาสฟังเทศน์ ฟังธรรมเลย ไม่เคยเห็นพระ ต้องเดินทางมาทางเอเซีย มันถึงมีทางเจริญ มีอาจารย์เป็นคนไทย มันจึงจะหายโง่ได้ แต่ก่อนนี้เป็นผู้ไม่ค่อยดีอังกฤษ ตอนนี้ก็ได้ความดีบ้าง เพราะได้มีโอ

มีพุทธพจน์บทหนึ่งกล่าวถึงกุศลธรรมหรือคุณธรรมทั้งหลาย ท่านเปรียบเทียบกับรอยเท้าสัตว์ ท่านว่าในบรรดาสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงที่อยู่ในป่า สัตว์ที่ใหญ่ที่สุดคือช้าง และรอยเท้าสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในป่าก็คือรอยเท้าของช้าง ท่านเปรียบรอยเท้าช้างนั้นกับความไม่ประมาท และคุณธรรมทั้งหลายทั้งปวงล้วนแต่เข้าไปอยู่ใน

พ.ศ. ๒๕๒๑ ก่อนมาเมืองไทยไม่กี่วัน อาตมามีโอกาสสนทนากับจิตแพทย์หญิงวัยเพิ่งเกษียณที่กรุงลอนดอน เธอประกอบวิชาชีพนี้มานานและประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี อาตมานึกแปลกใจที่คุณหมอบอกว่าแทบไม่เคยแนะนำให้คนไข้นั่งสมาธิเลย ตามความเห็นของคุณหมอท่านนี้ เรื่องสำคัญที่สุดที่ต้องทำให้ผู้ป่วยจิตเวชเข้าใจ คือ ปัญ

จิตพ้นจากนิวรณ์ได้ เมื่อพ้นได้แล้วมีความสุข เหมือนกับคนที่เคยเป็นหนี้พ้นจากการเป็นหนี้ คนที่เคยเป็นไข้หายจากการเป็นไข้ คนที่เคยติดคุกพ้นจากคุก คนที่เคยเป็นทาสเขากลายเป็นอิสระ คนที่เคยหลงทางในที่อัตคัดกันดารได้เจอทางกลับบ้าน จิตที่สงบจากกาม ความขัดเคือง สงบจากความคิดฟุ้งซ่าน วุ่นวาย ความลังเล เป็นจิ

ดาบหลุดมือนักรบ เขาก็หยิบขึ้นมาเพราะกลัวตาย สติหลุดจากใจนักรบกิเลสก็ต้องหยิบสติขึ้นมา ด้วยความกลัวตาย เช่นเดียวกัน แต่ความกลัวตายที่เรากลัวนั้น มิใช่ความตายของร่างกาย หากเป็นความประมาท พระพุทธองค์ตรัสว่า ความประมาทคือความตาย ผู้ที่ประมาทเลินเล่อ ไม่รับผิดชอบต่อสิ่งที่กำลังทำ กำลังพูด หรือกำลั

ทุกวันนี้ เรามักได้ยินคำพูดว่าคนเราควรรักตัวเอง ฟังดูเหมือนจะดี แต่ก็ยังคลุมเครือว่าการรักตัวเองหมายถึงอะไรบ้าง หรือกระทั่งไม่รู้ว่าความหมายแท้จริงคืออะไรกันแน่ ได้แต่สันนิษฐานเอาว่าน่าจะหมายถึงการมีความรู้สึกอะไรสักอย่างต่อตัวเอง คนจำนวนมากจึงเฝ้าดูว่ามีความรู้สึกแบบนั้นอยู่บ้างไหม พอเห็นว่าไ

ป่าไม่เงียบ มีเสียงนกเสียงแมลงตลอดเวลา แต่เสียงต่างๆ ในป่าไม่รบกวนความสงบของนักปฏิบัติ ตรงกันข้าม เสียงของสิ่งมีชีวิตในป่า มักปรากฏเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของความสงบมากกว่า ในชีวิตประจำวัน ผู้ครองเรือนจะรักษาจิตให้นิ่งไม่ได้ แต่การดูแลจิตให้ดี ไม่ให้ปรุงแต่งในสิ่งกระทบด้วยความยินดีหรือยินร้าย ทำให้

ในการทำสมาธิภาวนา เราต้องเป็นเพื่อนกับตัวเอง ต้องเคารพนับถือตัวเอง และต้องยอมอยู่กับตัวเอง โดยไม่มีสิ่งใดมากระตุ้นจิตกระตุ้นอารมณ์ ไม่ต้องกลบเกลื่อนความจริงโดยอาศัยความสนุกสนานจากภายนอก ฉะนั้น ถ้าเรารู้สึกว่าตัวเองไม่ดี ไม่อยากอยู่กับตัวเอง สมาธิจะเกิดได้อย่างไร ท่านจึงกล่าวว่า ศีลเป็นฐานของสมาธิ