🚗 รวมสรุปสูตรฟิสิกส์ ม. 4 เทอม 1-2

ถ้าใครกำลังหา “เนื้อหาฟิสิกส์พื้นฐาน ม.4” เพื่ออ่านทวนแบบจับประเด็นเร็ว ๆ ก่อนสอบ เราแนะนำให้ไล่เป็นบล็อกตามบท แล้วจด “สิ่งที่ต้องจำ + วิธีใช้” มากกว่าท่องสูตรอย่างเดียว เพราะข้อสอบมักหลอกที่หน่วย/ทิศทาง/กราฟค่ะ 1) ระบบหน่วย SI (จุดที่พลาดบ่อย) - จำหน่วยฐาน 7 ตัวให้ได้ (m, kg, s, A, K, mol, cd) และฝึกแปลงคำอุปสรรค: k (10^3), m (10^-3), μ (10^-6), n (10^-9) - ทริคส่วนตัว: ก่อนแทนค่าในสูตร “แปลงเป็น SI ให้หมด” โดยเฉพาะ cm → m, km/h → m/s (หาร 3.6) จะลดความผิดพลาดได้เยอะ 2) การเคลื่อนที่แนวตรง + กราฟ - เนื้อหาหลักคือ v-u-at และ s-ut-½at^2 รวมถึงการตกอิสระ (ใช้ a = g) - ข้อสอบชอบถามจากกราฟ: ความชันกราฟ s-t คือ v, พื้นที่ใต้กราฟ v-t คือระยะทาง/การกระจัด และความชันกราฟ v-t คือ a - เช็กสัญลักษณ์ทิศทางเสมอ เช่น เลือก “ขึ้นเป็นบวก” เวลาโยนขึ้น แล้ว g จะเป็นลบ 3) แรง มวล กฎนิวตัน + FBD - เริ่มโจทย์ด้วยการวาดแผนภาพแรง (FBD) ทุกครั้ง: น้ำหนัก mg ลง, แรงปกติ N ตั้งฉากพื้น, แรงเสียดทานต้านการเคลื่อนที่ - แก่นคือ ΣF = ma แยกแกนให้ชัด (แนวนอน/แนวตั้ง) โดยเฉพาะโจทย์พื้นเอียง - ทริค: ถ้าโจทย์ถาม “แรงลัพธ์” ให้รวมเวกเตอร์ตามแกน ไม่ใช่รวมค่าตัวเลขลอย ๆ 4) สมดุลกล + โมเมนต์ - เงื่อนไขสำคัญ: ΣF = 0 และ Στ = 0 (โมเมนต์รอบจุดหมุน) - โมเมนต์ = F × ระยะตั้งฉากจากจุดหมุน ข้อสอบชอบให้เลือกจุดหมุนให้ตัดแรงที่ไม่อยากคิดออกไป - เรื่องศูนย์ถ่วง/คาน: อ่านรูปให้ดีว่า “ระยะ” วัดจากไหน 5) งาน-พลังงาน-กำลัง - งาน W = F s cosθ (ระวังมุม) และทฤษฎีงาน-พลังงาน: Wnet = ΔK - พลังงานศักย์: mgh และสปริง ½kx^2 ใช้ร่วมกับกฎอนุรักษ์พลังงานได้บ่อย - กำลัง P = W/t = Fv (กรณีทิศเดียวกัน) 6) โมเมนตัมและการชน - โมเมนตัม p = mv, แรงดล J = FΔt = Δp - อนุรักษ์โมเมนตัมในระบบปิด: ก่อนชน = หลังชน (แยกแกนได้) - การชนยืดหยุ่น: พลังงานจลน์รวมคงที่ด้วย แต่ถ้าไม่ยืดหยุ่นให้เน้นโมเมนตัมเป็นหลัก 7) การเคลื่อนที่แนวโค้ง (โปรเจกไทล์/วงกลม) - โปรเจกไทล์: แตกความเร็วเป็นแกน x,y แล้วทำแยกกัน (แกน x ความเร็วคงที่, แกน y มี g) - วงกลม: aสู่ศูนย์กลาง = v^2/r และแรงสู่ศูนย์กลาง ΣF_r = mv^2/r วิธีอ่านทวนที่เวิร์กสำหรับเรา: ทำชีต 1 หน้า/บท โดยเขียน “สูตร + เงื่อนไขใช้ + หน่วยที่ต้องออกมา” แล้วลองทำโจทย์สั้น ๆ ให้ครบแนว (กราฟ, พื้นเอียง, การชน, พลังงาน) จะจำได้แน่นกว่าท่องอย่างเดียวค่ะ