🩻 หลักการอ่าน CXR แบบ A–B–C–D–E

🅰️ A = Airway (ทางเดินหายใจ)

สิ่งที่ต้องดู:

Trachea (หลอดลมใหญ่): ควรอยู่ midline

Carina: จุดแยกหลอดลมขวา–ซ้าย มองเห็นได้ชัด

ดูว่า trachea เบี่ยง หรือไม่

👉 เบี่ยง เข้ารอยโรค → atelectasis, fibrosis

👉 เบี่ยง ออกจากรอยโรค → tension pneumothorax, pleural effusion, mass

ดูว่ามี ET tube / tracheostomy tube / NG tube อยู่หรือไม่ และอยู่ถูกตำแหน่งไหม

🧠 เคล็ดจำ:

“A = Airway อยู่กลาง และท่ออยู่ถูก”

🅱️ B = Breathing (ปอด)

สิ่งที่ต้องดู:

เปรียบเทียบ lung fields ขวา–ซ้าย ว่ามีความโปร่งใสเท่ากันไหม

Lung markings (เส้นเลือดในปอด):

ถ้าหายไป → pneumothorax

ถ้าแน่นทึบ → consolidation, edema

Infiltrate / Consolidation: ขาวทึบในบาง segment → pneumonia

Pleural space:

Pleural effusion: ขาวทึบด้านล่าง, มี meniscus sign

Pneumothorax: ไม่มี lung marking, ขอบปอดเห็นชัด

Lung volume: หดเล็ก (atelectasis) หรือขยายมากเกิน (hyperinflation เช่น COPD)

🧠 เคล็ดจำ:

“B = Both lungs ต้องหายใจได้เท่ากัน”

🅲 C = Circulation (หัวใจและหลอดเลือด)

สิ่งที่ต้องดู:

Heart size:

ใช้ Cardiothoracic ratio (CTR) =

(ความกว้างหัวใจ ÷ ความกว้างทรวงอก)

ปกติใน PA film ≤ 50%

Heart border: ขอบหัวใจซ้าย–ขวาชัดไหม

ถ้ามัว → lingular / RML consolidation

Aorta: ดู aortic knob และ mediastinum

ถ้า mediastinum กว้าง > 8 cm → สงสัย aortic dissection หรือ mass

Pulmonary vessels:

เพิ่มขึ้น (prominent) → pulmonary congestion

Cephalization (เส้นเลือดบนเด่นกว่าล่าง) → pulmonary venous hypertension

“Bat-wing pattern” → pulmonary edema

🧠 เคล็ดจำ:

“C = Cardiac & Circulation — ดูหัวใจไม่โต หลอดเลือดไม่บวม”

🅳 D = Diaphragm (กระบังลม)

สิ่งที่ต้องดู:

กระบังลม ขวาสูงกว่าซ้าย 1–2 ซี่โครง (เพราะมีตับอยู่)

Costophrenic angles (มุมข้าง) และ cardiophrenic angles (มุมหัวใจ) ควรแหลมชัด

ถ้ามัว → pleural effusion

Free air ใต้ diaphragm → pneumoperitoneum (ลำไส้ทะลุ)

ดูรูปทรงกระบังลม

แบน → COPD

สูง → atelectasis, paralysis

🧠 เคล็ดจำ:

“D = Diaphragm ต้องสมมาตร มุมแหลม ไม่มีอากาศใต้”

🅴 E = Everything else (สิ่งอื่น ๆ)

สิ่งที่ต้องดู:

กระดูก: ซี่โครง ไหปลาร้า กระดูกสันหลัง → fracture, lytic lesion

Soft tissue: มี subcutaneous emphysema, บวม หรือ air leak ไหม

Devices / Lines: ET tube, NG tube, central line, pacemaker → ตำแหน่งถูกไหม

ช่องท้องส่วนบน: มีลมในกระเพาะ?

#ติดเทรนด์ #พยาบาลวิชาชีพ #พยาบาลรีวิว #ความรู้พยาบาล