รีวิวหนังสือ ปัญญาวิปโยค
ก่อนอ่านแทบไม่รู้อะไรเกี่ยวกับหนังสือเล่มนี้เลย เปิดอ่านแล้วน่าสนใจมาก
When We Cease to Understand the World | ปัญญาวิปโยค
9 คะแนน หรือ ★ ★ ★ ★ ☆
เรื่องราวของบรรดานักวิทยาศาสตร์ที่มีปัญญาปราดเปรื่องคิดค้นทฤษฎีต่าง ๆ ที่สำคัญให้กับโลกใบนี้ ไม่ว่าจะเป็น ฟริทซ์ ฮาเบอร์, แวร์เนอร์ ไฮเซินแบร์ค, แอร์วีน ชเรอดิงเงอร์ และอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ซึ่งทฤษฎีของคนเหล่านี้นำไปสู่โศกนาฏกรรม หรือการทำลายล้าง ตัวอย่างเช่น ฟริทซ์ ฮาเบอร์ นักเคมีชาวเยรมัน พัฒนาการสังเคราะห์แอมโมเนีย ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่สำคัญในปุ๋ย แต่เขาก็ยังพัฒนาและสร้างสารพิษขึ้นมาใช้ในสงครามโลกอีกด้วย และที่ไม่มีใครไม่รู้จักอย่าง อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ผู้คิดค้นทฤษฎีที่นำไปสู่การพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ หนังสือจะพูดถึงเรื่องประมาณนี้แหละ
ก่อนอ่านรู้แค่ว่าเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ และคิดว่าเป็นนิยายทั่ว ๆ ไป แต่จริง ๆ เป็นนิยายเชิงประวัติศาสตร์ หรือนิยายกึ่งสารคดี ซึ่งด้วยความที่ว่ามันอยู่บนพื้นฐานของความจริง ทำให้เนื้อเรื่องมันเรียลมาก ๆ เรียลจริง ๆ เหมือนอ่านประวัติของทฤษฎีหรือนักวิทยาศาสตร์ที่กล่าวมาก่อนหน้าเลย
ตอนที่อ่านไปนิด ๆ ไม่ค่อยเข้าใจว่าจะสื่ออะไร แต่พออ่านบทที่หนึ่งไ ปสักพักแล้วรู้ว่าพูดถึงเรื่องอะไรคือมันน่าสนใจมาก ๆ สำหรับผมที่ชอบอะไรวิทยาศาสตร์อยู่แล้วแต่ไม่ค่อยได้อ่านเรื่องของมันเท่าไหร่ ทำให้ตอนอ่านสนุกมาก ค่อนข้าวเปิดโลกเลยแหละ ผมแทบไม่รู้จักใครที่หนังสือพูดถึงเลยนอกจากอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ถือว่าตื่นตาตื่นใจเลยแหละ ฟีลแบบเพิ่งรู้จักจูเลียส รอเบิร์ต ออปเพนไฮเมอร์ เพราะมีหนังเรื่องออพเพนไฮเมอร์ ประมาณนี้เลย
ทุกเรื่องที่คนเขียนใส่เข้ามาน่าสนใจหมดยกเว้นบทที่ 4 ผมคิดว่ามันยาวไปหน่อย และผมไม่ค่อยเข้าใจด้วย ถ้าตัดเป็นสั้น ๆ แล้วเพิ่มเรื่องอื่นขึ้นมาจะดีกว่านี้ แต่รวม ๆ อ่านได้เรื่อย ๆ เพลิน ๆ ไม่น่าเบื่อ อ่านแล้วติดมือมาก เนื้อหาสั้น กระชับ อ่านง่าย เข้าใจง่าย มีแค่ไม่กี่จุดเท่านั้นที่ไม่เข้าใจ และไม่อยากเข้าใจด้วย เพราะมันค่อนข้างลึก แต่สิ่งที่ผู้เ ขียนจะสื่อออกมาผมว่าทำได้ดีมาก คือเรื่องผลของทฤษฎีหรือสารเคเมที่นักวิทยาศาสตร์คิดค้นขึ้นมา มันทำให้เข้าใจโลกมากขึ้นหรือมีประโยชน์กับโลก แต่มันก็เป็นโทษเหมือนกัน เพราะมันนำไปสู่โศกนาฏกรรมหรือการทำลายล้าง
โดยรวมผมชอบมากนะ มันเป็นความสนใจส่วนตัวด้วย อ่านแล้วได้ความรู้ เปิดโลกมาก ๆ และได้ประเด็นหรือเรื่องอะไรที่ต้องไปค้นหาต่อด้วย ใครที่ชอบเรื่องของวิทยาศาสตร์ไม่ควรพลาดครับ
ผู้เขียน : เบนฆามิน ลาบาตุต (Benjamín Labatut)
ผู้แปล : ชมฤดี ปลื้มปวารณ์
สำนักพิมพ์ : Bookscape
หมวด : นวนิยายเชิงประวัติศาสตร์/กึ่งสารคดี
#นิยายวิทยาศาสตร์ #วิทยาศาสตร์ #นักวิทยาศาสตร์ #ปัญญาวิปโยค #bookscape
ขอรีวิวเพิ่มเติมแบบสรุปให้คนกำลังลังเลหน่อยนะครับ เผื่อใครเห็นชื่อ “ปัญญาวิปโยค (When We Cease to Understand the World)” แล้วไม่แน่ใจว่ามันเป็นนิยาย วิทย์จ๋า ๆ หรืออ่านยากไหม อย่างแรกที่รู้สึกชัดมากคือ “บรรยากาศ” ของเล่มนี้มันไม่เหมือนนิยายทั่วไป มันออกแนวเล่าเรื่องจริงปนแต่ง (นิยายเชิงประวัติศาสตร์/กึ่งสารคดี) คืออ่านแล้วเหมือนผู้เขียนหยิบชีวประวัติ เหตุการณ์ทางวิทยาศาสตร์ และผลกระทบทางประวัติศาสตร์มาร้อยเรียงเป็นเรื่องเล่าให้เราเห็นด้านมืดของความอัจฉริยะ บางตอนให้อารมณ์เหมือนกำลังอ่านสารคดี แต่ภาษามีความเป็นวรรณกรรม ทำให้ “น่ากลัวแบบสวยงาม” นิด ๆ ประเด็นที่เล่มนี้ทำได้ดีสำหรับผมคือการชวนมองว่า การค้นพบทางวิทยาศาสตร์มันไม่ได้มีแค่ด้านดี เช่นเคสฟริทซ์ ฮาเบอร์ที่เกี่ยวกับการสังเคราะห์แอมโมเนีย—ฟังดูเป็นเรื่องของปุ๋ยและความก้าวหน้าทางเกษตร แต่ในอีกด้านก็เชื่อมไปถึงสงครามและสารพิษ หรือชื่ออย่างไอน์สไตน์ที่เราคุ้นว่าเป็นอัจฉริยะระดับโลก แต่เงาของทฤษฎีบางอย่างก็ถูกลากไปสู่การพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ประเด็นแบบนี้อ่านแล้วมันค้างในหัวมาก ถ้าถามว่าเหมาะกับใคร ผมว่าเหมาะกับคนที่ชอบอ่านอะไร “จริงจังแต่ไม่เป็นตำรา” โดยเฉพาะสายวิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์ หรือคนที่ชอบเรื่องนักวิทยาศาสตร์และผลกระทบของการค้นพบต่อโลก แต่ถ้าใครอยากได้นิยายพล็อตชัด ตัวละครพัฒนาแบบนิยายเต็ม ๆ อาจจะต้องปรับความคาดหวัง เพราะเล่มนี้เหมือนเป็นชุดเรื่องเล่าที่โยงธีมเดียวกันมากกว่า อีกอย่างที่อยากบอกสำหรับคนจะเริ่มอ่าน: ถ้าช่วงแรกอ่านแล้วงงนิดหน่อยเป็นเรื่องปกติครับ เพราะมันไม่ได้ปูพื้นแบบนิยายตลาด แต่พอเริ่มจับได้ว่าแต่ละบทกำลังพาเราไปดู “จุดแตกหัก” ของความคิดและความทะเยอทะยาน มันจะติดมือมาก เนื้อหาค่อนข้างสั้น กระชับ อ่านไว และยิ่งถ้าอ่านแล้วไปเสิร์ชต่อว่าแต่ละคนคือใคร (ฮาเบอร์ ไฮเซินแบร์ค ชเรอดิงเงอร์ ฯลฯ) จะสนุกขึ้นอีกระดับ สรุปแบบขอรีวิวสั้น ๆ: เล่มนี้ให้ทั้งความรู้และความรู้สึก—อ่านเพลิน เปิดโลก และชวนคิดว่าความเข้าใจโลกที่ลึกขึ้น บางครั้งก็แลกมาด้วยราคาที่หนักมาก
