ร้อนๆ อุณหภูมิสูงแบบนี้ ระวังลมแดดกันนะครับ

หลายคนเข้าใจว่า “ลมแดด” เป็นแค่อาการหน้ามืดจากแดด แต่จริงๆ ฮีทสโตรก (Heatstroke) คือภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตรายถึงชีวิต จุดสำคัญคือร่างกายระบายความร้อนไม่ทัน ทำให้อุณหภูมิแกนกลางสูงมาก และเริ่มกระทบสมอง/อวัยวะต่างๆ ดังนั้นการรู้ “อาการของโรคลมแดด” และ “ฮีทสโตรก ปฐมพยาบาล” ที่ถูกต้องช่วยเพิ่มโอกาสรอดได้จริง อาการที่ควรสงสัยว่าเข้าข่ายฮีทสโตรก - ตัวร้อนจัดผิดปกติ (มักมากกว่า 40°C ถ้าวัดได้) ผิวหนังแดง/ร้อน บางคนเหงื่อออกน้อยหรือแทบไม่มีเหงื่อ - หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว ปวดศีรษะรุนแรง คลื่นไส้ อาเจียน - อาการทางระบบประสาท: มึนงง สับสน พูดไม่รู้เรื่อง เดินเซ ซึมลง ชัก หรือหมดสติ (ข้อนี้ถือว่าอันตรายมาก) สิ่งที่หลายคนพลาดคือแยกจาก “เพลียแดด/ฮีทเอ็กซอสชัน” (heat exhaustion) ไม่ชัด ถ้าแค่เพลีย เหงื่อออกเยอะ อ่อนแรง แต่ยังรู้สึกตัวดี อาจเริ่มจากพักในที่ร่ม ดื่มน้ำ และประคบเย็นได้ แต่ถ้ามีสับสน ชัก หมดสติ หรืออุณหภูมิสูงมาก ให้คิดถึงฮีทสโตรกไว้ก่อนและรีบทำแบบฉุกเฉิน ฮีทสโตรก ปฐมพยาบาล ทำยังไงให้ถูก (เน้น “ลดอุณหภูมิให้เร็วที่สุด”) 1) ย้ายเข้าที่ร่ม/ห้องแอร์ทันที จัดให้นอนราบ ยกขาสูงเล็กน้อยถ้ามีหน้ามืด แต่ถ้าหายใจลำบากให้นอนตะแคง 2) โทรเรียกรถพยาบาล/1669 พร้อมบอกว่า “สงสัยฮีทสโตรก” และอาการตอนนี้ 3) ถอดเสื้อผ้าที่หนา/ไม่จำเป็น เพื่อระบายความร้อน 4) ทำให้ตัวเย็นเร็ว: ใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำผสมน้ำแข็งราดตัว/เช็ดตัว เปิดพัดลมช่วย หรือประคบเย็นจุดสำคัญ เช่น ซอกคอ รักแร้ ขาหนีบ (บริเวณเส้นเลือดใหญ่) 5) ข้อควรระวัง: ถ้าผู้ป่วยซึม สับสน ชัก หรือหมดสติ “ห้ามกรอกน้ำ” เพราะเสี่ยงสำลัก ให้เน้นลดอุณหภูมิและรอทีมแพทย์ กลุ่มเสี่ยงที่ควรเฝ้าระวังเป็นพิเศษ ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก คนทำงานกลางแจ้ง/ออกกำลังกายหนัก ผู้มีโรคหัวใจ เบาหวาน โรคไต รวมถึงคนที่ใช้ยาบางชนิด (เช่น ยาขับปัสสาวะ/ยาบางกลุ่มที่มีผลต่อการควบคุมอุณหภูมิ) และผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ วิธีป้องกันที่ทำได้ทุกวัน หลีกเลี่ยงแดดช่วง 10.00–16.00 น. จิบน้ำสม่ำเสมอตลอดวัน ใส่เสื้อผ้าระบายอากาศดี พักเป็นระยะเวลาเมื่อทำงานกลางแจ้ง และสังเกตสัญญาณเตือนของตัวเอง/คนรอบตัวเสมอ โดยเฉพาะวันที่อุณหภูมิสูงจัด