ถ้าพูดถึง “เมนูอีสาน” ที่ทั้งแซ่บ นัว และได้กลิ่นสมุนไพรชัดๆ เราว่า “อ่อมปูนา” คือเมนูบ้านๆ ที่ทำแล้วคุ้มมาก กินกับข้าวเหนียวร้อนๆ คือฟินจริง (แซ่บผิบอก!) เริ่มจากการเลือกปูนา: ถ้ามีโอกาสได้ปูเป็นๆ จะดีที่สุด เพราะกลิ่นจะสด ไม่คาว เลือกตัวที่กระดองแน่นๆ ไม่เบาเกินไป พอกลับมาบ้านเราจะล้างหลายๆ น้ำ แล้วใช้แปรงขัดตามซอกกระดองให้สะอาด ขั้นนี้ช่วยลดกลิ่นโคลนได้เยอะมาก เครื่องอ่อมที่ทำให้ “นัว”: ปกติอ่อมจะเด่นที่สมุนไพร เช่น ตะไคร้ ใบมะกรูด หอมแดง กระเทียม ข่า (ถ้ามี) และที่ขาดไม่ได้คือ “ผักชีลาว” กับ “ใบแมงลัก” ใส่ท้ายๆ จะหอมมาก ส่วนรสชาติแบบอีสานแท้ๆ เราจะใช้พริกแกง/ตำพริกกับหอมกระเทียม แล้วปรุงด้วยน้ำปลา ปลาร้า (ถ้ากิน) และข้าวคั่วนิดหน่อยให้ข้นนัวๆ ถ้าใครไม่กินปลาร้า ก็ใช้น้ำปลา+เกลือนิดเดียว แล้วเพิ่มเห็ดหรือผักให้หวานแทนได้ วิธีทำแบบย่อ (มือใหม่ก็ทำได้): 1) ตั้งหม้อ ใส่น้ำพอประมาณ ใส่ตะไคร้ ใบมะกรูด หอมแดงทุบ ต้มให้หอมก่อน 2) ใส่ปูนา (หรือปูที่ตำ/ทุบพอแตก) เคี่ยวไฟกลางให้ความหวานออกมา ช้อนฟองทิ้งจะน้ำใสขึ้น 3) ใส่พริกแกงหรือเครื่องตำ ปรุงรสตามชอบ แล้วใส่ผักที่สุกยากก่อน (เช่น ฟักทองอ่อน/หน่อไม้/เห็ด แล้วแต่บ้าน) 4) ก่อนปิดไฟ ใส่ผักชีลาว ใบแมงลัก และข้าวคั่ว คนเบาๆ ให้หอม เคล็ดลับไม่ให้คาว: อย่ารีบใส่เครื่องปรุงแรงๆ ตั้งแต่แรก ให้ต้มสมุนไพรให้น้ำหอมก่อน แล้วค่อยใส่ปู เคี่ยวให้เดือดจริง และช้อนฟองออกเรื่อยๆ จะช่วยได้มาก จัดเสิร์ฟให้เป็นเมนูอีสานครบเครื่อง: อ่อมปูนา 1 ถ้วย + ข้าวเหนียว + ผักสด (แตงกวา ถั่วฝักยาว กะหล่ำปลี) บางวันเราทำพริกป่นเพิ่มนิดๆ หรือบีบมะนาวตอนท้ายให้สดชื่นขึ้น ใครกำลังหาเมนูอีสานทำกินเองที่ไม่ยาก แนะนำลองอ่อมปูนาเลยค่ะ