The Doorway Effect
เคยมั้ย? เมื่อกี้ยังนั่งอยู่ที่โซฟาแท้ๆ จู่ๆ ก็นึกขึ้นได้ว่า
'ต้องไปหยิบกรรไกรในห้องทำงาน'
เราลุกขึ้นด้วยความมุ่งมั่น เดินเต็มสปีด แต่พอเท้าก้าวผ่านประตูห้องเข้าไปปุ๊บ...
ทุกอย่างตัดฉับ! 😳
เราหยุดยืนนิ่ง ยืนงงกลางห้องแล้วถามตัวเองว่า 'เรามาทำอะไรที่นี่นะ?'
-ˋˏ✄┈┈┈┈
เหตุการณ์นี้ไม่ใช่สัญญาณของโรคสมองเ สื่อม และไม่ใช่ว่าคุณสมาธิสั้นค่ะ แต่มันคือปรากฏการณ์ทางจิตวิทยาที่เรียกว่า 'The Doorway Effect' หรือปรากฏการณ์วงกบประตู
นักวิจัยจาก University of Notre Dame อธิบายว่า สมองของคนเรามองว่า 'ประตู' คือ Event Boundary หรือ
'จุดสิ้นสุดของเหตุการณ์หนึ่ง'
ลองจินตนาการว่าสมองคุณเหมือนคอมพิวเตอร์ค่ะ เมื่อคุณเดินจากห้องรับแขกเข้าไปในห้องทำงาน สมองจะทำการ 'Archive' หรือเก็บไฟล์ข้อมูลของห้องรับแขกลงกรุไปก่อน เพื่อเตรียมพื้นที่ (RAM) ไว้รับข้อมูลใหม่ในห้องทำงาน แต่น่าเสียดายที่ไอ้เจ้าความตั้งใจที่จะมาหยิบ
กรรไกรเนี่ย มันดันถูกมองว่าเป็นข้อมูลของ 'ห้องเก่า' มันเลยถูกลบหายไปพร้อมกับประตูที่เพิ่งผ่านมานั่นเอง!
-ˋˏ✄┈┈┈┈
แล้วจะแก้ยังไงดี? นักวิทยาศาสตร์ แนะนำว่า
1.ท่องไว้เหมือนสวดมนต์: เดินไปท่องไป
'กรรไกร กรรไกร กรรไกร' อย่าให้ภาพกรรไกรหลุดออกจากหัว
2.ทำท่าทางประกอบ: ถ้าจะไปหยิบรีโมท ก็ทำท่ากดรีโมทไปตลอดทาง ให้ร่างกายช่วยจำแทนสมอง
3.เดินกลับที่เดิม: ถ้าลืมจริงๆ ให้เดินกลับไปยืนที่จุดเริ่มต้นแล้วสมองจะทำการ 'Retrieve' หรือดึงไฟล์ข้อมูลเก่ากลับมาใหม่เองอย่างน่าประหลาด
-ˋˏ✄┈┈┈┈
ดังนั้น ครั้งหน้าถ้าคุณเดินเข้าห้องแล้วลืม อย่าเพิ่งตกใจไปค่ะ ให้รู้ไว้ว่าสมองคุณแค่กำลัง 'จัดระเบียบข้อมูล' ให้คุณอยู่ แต่มันดันทำหน้าที่ขยันเกินไปหน่อยเท่านั้นเอง!😂
จากประสบการณ์ส่วนตัว ฉันมักจะเจอเหตุการณ์แบบ The Doorway Effect บ่อย ๆ เวลาที่ตั้งใจจะหยิบของในห้องอื่น ล่าสุดตอนจะหยิบกรรไกรจากห้องทำงาน ฉันเดินข้ามประตูอย่างมั่นใจแต่พอเข้าไปปุ๊บ กลับลืมว่าต้องทำอะไรแทน สิ่งที่ช่วยฉันได้ดีคือการท่องคำสำคัญในใจอย่างต่อเนื่อง เช่นคำว่า “กรรไกร” ซ้ำๆ พร้อมทำท่าหยิบกรรไกรไปทุกก้าวที่เดิน วิธีนี้เหมือนไปกระตุ้นสมองให้ไม่ลืมสิ่งที่ตั้งใจไว้ นอกจากนี้ ถ้าลืมจริง ๆ การเดินย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นก็ช่วยให้สมองดึงข้อมูลเก่ากลับมาได้ดีเหมือนกัน อีกสิ่งที่ฉันสังเกตคือ The Doorway Effect ไม่ใช่เรื่องแย่หรือน่ากังวล มันคือกลไกสมองในการแบ่งแยกเหตุการณ์ใหม่และเก่า ทำให้เราสามารถโฟกัสกับสิ่งใหม่ได้ดีขึ้น แต่บางครั้งก็ทำให้เกิดความสับสนชั่วคราว หากเรารู้เทคนิคเล็ก ๆ เหล่านี้ ก็จะช่วยรับมือกับสถานการณ์นี้ได้อย่างง่ายดาย สำหรับใครที่รู้สึกว่าเกิดบ่อยเกินไป อาจลองฝึกความจำด้วยการตั้งเป้าหมายเล็ก ๆ ก่อนออกจากห้อง เช่น พูดเป้าหมายออกเสียง หรือเตรียมของพร้อมไว้ใกล้มือ การเข้าใจและยอมรับว่าปรากฏการณ์นี้เป็นเรื่องปกติ จะช่วยบรรเทาความวิตกกังวลและทำให้ใช้ชีวิตได้อย่างราบรื่นมากขึ้น สุดท้าย การแบ่งเวลาพักสมองและลดความเครียดในชีวิตประจำวัน ก็มีส่วนช่วยให้สมองประมวลผลข้อมูลได้ดีขึ้น ลดโอกาสเกิด The Doorway Effect ชวนให้ทุกคนอย่ากังวลเกินไปเมื่อเกิดเหตุลืมขณะผ่านประตู เพราะมันแค่สัญญาณว่าสมองกำลังจัดระบบข้อมูล เท่านั้นเอง!
