ถ้าคอมเริ่มช้า มีป๊อปอัปแปลกๆ หรือโหลดไฟล์จากแหล่งไม่น่าไว้ใจ เรามักใช้ “สแกนไวรัสออนไลน์ฟรี ไม่ต้องติดตั้ง” ก่อน เพราะเร็วและไม่ต้องลงโปรแกรมเพิ่ม โดยเฉพาะตอนอยากเช็กไฟล์ที่เพิ่งดาวน์โหลด หรือเช็กลิงก์ที่มีคนส่งมาในแชต 1) สแกนไวรัสออนไลน์ด้วย VirusTotal (เหมาะกับเช็กไฟล์/URL แบบไว) - เข้าเว็บ VirusTotal แล้วเลือกแท็บ File เพื่ออัปโหลดไฟล์ หรือเลือก URL เพื่อวางลิงก์ - ไฟล์ที่เหมาะกับการอัปโหลด: ไฟล์ติดตั้ง .exe/.msi, ไฟล์บีบอัด .zip/.rar, เอกสารที่น่าสงสัย - ถ้าเป็นไฟล์ใหญ่เกินอัปโหลด ให้ลองสแกน “ลิงก์ดาวน์โหลด” แทน หรือใช้การสแกนใน Windows (ด้านล่าง) ทริคอ่านผลให้ไม่ตกใจเกินไป - ถ้าขึ้นตรวจเจอ 1–2 เจ้า อาจเป็น false positive ได้ ให้กดดูรายละเอียด/ชื่อที่ตรวจเจอ และดูว่ามาจากไฟล์ที่ไว้ใจได้ไหม - ถ้าขึ้นหลายเจ้า (เช่น 5+ ขึ้นไป) หรือมีคำว่า Trojan/Stealer/Ransomware แนะนำอย่ารันไฟล์นั้นเด็ดขาด และลบทิ้ง/กักกันก่อน - ดูแท็บ Details/Behavior (ถ้ามี) เพื่อเช็กพฤติกรรม เช่น พยายามแก้ Registry, ติดต่อโดเมนแปลกๆ 2) สแกนไวรัสใน Windows แบบไม่ต้องติดตั้งเพิ่ม (Microsoft Defender) หลายคนไม่รู้ว่า Windows มีตัวสแกนในเครื่องอยู่แล้ว เปิดได้จาก Windows Security > Virus & threat protection แล้วเลือกประเภทการสแกน: - Quick scan: เหมาะเวลาอยากเช็กไวๆ (โฟลเดอร์ระบบ/จุดเสี่ยงหลัก) - Full scan: เช็กทั้งเครื่อง ละเอียดกว่า แต่อาจใช้เวลานานเป็นชั่วโมง - Custom scan: เลือกสแกนเฉพาะโฟลเดอร์ที่เพิ่งดาวน์โหลดไฟล์มา เช่น Downloads หรือโฟลเดอร์งาน - Microsoft Defender Offline scan: ใช้ตอนสงสัยว่ามีมัลแวร์ฝังลึก ลบยาก เครื่องจะรีสตาร์ตและสแกนก่อนเข้า Windows 3) ทำยังไงถ้าสแกนเจอภัยคุกคาม - กด Quarantine/Remove ตามที่ Windows Security แนะนำ แล้วรีสตาร์ต 1 รอบ - เปิด Protection history เพื่อดูว่ามันถูกบล็อกไฟล์ไหน และอยู่พาธใด (จะช่วยหาไฟล์ต้นตอ) - ถ้ายังเด้งกลับมา แนะนำทำ Full scan หรือ Offline scan อีกรอบ และล้างไฟล์ดาวน์โหลด/ส่วนขยายเบราว์เซอร์ที่เพิ่งลง 4) กันพลาด: เช็กไฟล์ก่อนเปิดทุกครั้ง ส่วนตัวจะทำเป็นนิสัย: ดาวน์โหลดไฟล์ > อัปโหลดไป VirusTotal > ถ้าผ่านค่อยเปิด และถ้าเป็นไฟล์งานที่สำคัญจะสแกนซ้ำด้วย Microsoft Defender แบบ Custom scan ในโฟลเดอร์นั้นอีกที วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงได้เยอะมาก โดยไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมเพิ่มเลย