ถ้าเริ่มรู้สึกว่ามือถือหน่วง แบตไหล มีโฆษณาเด้งเอง หรือมีแอปแปลกๆ โผล่มาโดยไม่รู้ตัว เราสามารถ “สแกนไวรัสในโทรศัพท์” และเช็คความปลอดภัยได้เองแบบฟรี โดยไม่ต้องตั้งค่าอะไรเพิ่มเยอะค่ะ (เหมาะมากสำหรับคนใช้ Android) 1) สแกนไวรัสมือถือด้วย Google Play Protect (ฟรี) - เปิด Google Play Store - แตะรูปโปรไฟล์ > Play Protect - กด “สแกน” เพื่อให้ระบบตรวจหาแอปอันตราย/แอปที่เข้าข่ายมัลแวร์ - แนะนำเปิด “สแกนแอปด้วย Play Protect” และ “ปรับปรุงการตรวจจับแอปที่เป็นอันตราย” ไว้ตลอด 2) เช็คอัปเดตความปลอดภัยของระบบ (Security update) หลายเคสที่เหมือนติดไวรัส จริงๆ เป็นช่องโหว่ระบบที่ยังไม่อัปเดต - ไปที่ การตั้งค่า (Settings) - ค้นหา “การอัปเดตระบบ” หรือ “การอัปเดตความปลอดภัย” - อัปเดตให้เป็นเวอร์ชันล่าสุด แล้วรีสตาร์ทเครื่อง 1 รอบ 3) ตรวจแอปต้องสงสัย + ถอนการติดตั้งให้ถูกวิธี - ไปที่ การตั้งค่า > แอป > ดู “แอปที่ติดตั้งล่าสุด” - สังเกตแอปที่ชื่อแปลกๆ ไอคอนไม่ชัด หรือเป็นแนว “เครื่องคิดเลข/เพิ่มความเร็ว/ทำความสะอาด” แต่มีโฆษณาหนัก - ถ้ากดถอนการติดตั้งไม่ได้ ให้เช็คว่าแอปมีสิทธิ์ “ผู้ดูแลอุปกรณ์ (Device admin apps)” หรือไม่: การตั้งค่า > ความปลอดภัย > แอปผู้ดูแลอุปกรณ์ แล้วปิดสิทธิ์ก่อนค่อยถอน 4) เช็คสิทธิ์แอป (Permissions) ลดความเสี่ยงโดนดูดข้อมูล เวลาเจอแอปแปลกๆ ให้ดูสิทธิ์ที่ขอ เช่น เข้าถึง SMS, Accessibility, การแจ้งเตือน, การแสดงทับซ้อน (Appear on top) - การตั้งค่า > ความเป็นส่วนตัว/ความปลอดภัย > ตัวจัดการสิทธิ์ - ถ้าแอปไม่จำเป็นแต่ขอสิทธิ์เยอะ ให้ปิดสิทธิ์หรือถอนเลย 5) ระวังลิงก์/เว็บแปลกๆ และเคส “sotwe ไวรัส” บางคนไม่ได้ติดไวรัสจากแอป แต่ติดจากการกดลิงก์ที่พาไปเว็บหลอกให้อนุญาตแจ้งเตือน หรือให้ดาวน์โหลดไฟล์ - ถ้าโฆษณาเด้งจาก Chrome ให้ไปที่ Chrome > การตั้งค่า > การแจ้งเตือน แล้วปิดเว็บที่ไม่น่าไว้ใจ - ล้างข้อมูลการท่องเว็บ: ประวัติ > ล้างข้อมูลการท่องเว็บ (เลือกคุกกี้/แคช) 6) ถ้าจะใช้ “แอพล้างไวรัสฟรี” ควรเลือกยังไง ถ้าจำเป็นต้องลงแอพสแกนไวรัส Android ฟรี แนะนำดู 3 อย่างนี้ก่อน - ดาวน์โหลดจาก Play Store เท่านั้น - ดูชื่อผู้พัฒนา/รีวิวจำนวนมาก และคะแนนสม่ำเสมอ - อย่าเลือกแอปที่โฆษณาเกินจริง เช่น “สแกนไวรัสมือถือดีที่สุด 100%” หรือบังคับเปิดสิทธิ์ Accessibility โดยไม่จำเป็น 7) ทางเลือกสุดท้าย: Safe Mode / รีเซ็ตโรงงาน - ลองเข้า Safe Mode แล้วถอนแอปต้องสงสัย (ช่วยตัดการทำงานของแอปภายนอก) - ถ้ายังหนักมาก ควรสำรองข้อมูลแล้ว “รีเซ็ตเป็นค่าเริ่มต้นจากโรงงาน” เพื่อจบปัญหา สรุปคือ ถ้าต้องการสแกนไวรัสโทรศัพท์แบบฟรีและปลอดภัยที่สุด ให้เริ่มจาก Play Protect + อัปเดตความปลอดภัย + ตรวจสิทธิ์แอปก่อน ส่วน “สแกนไวรัสมือถือออนไลน์ฟรี” ส่วนใหญ่เสี่ยงเจอเว็บหลอกมากกว่า ชัวร์สุดคือทำตามขั้นตอนข้างบนค่ะ