สรุปความต่าง กฎหมายเอกชน VS กฎหมายมหาชน🧑🏻⚖️
ใครที่จะสอบ #ALevel สังคม ควรรู้เรื่องนี้ไว้ !!
กฎหมายเอกชน VS กฎหมายมหาชน ต่างกันยังไง ?
กระซิบว่าา เรื่องนี้อาจออกสอบปีนี้ 👀
.
✅ คู่กรณี
เอกชน : ความสัมพันธ์ระหว่างเอกชนกับเอกชน
มหาชน : ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานรัฐกับรัฐ
หรือ หน่วยงานรัฐกับเอกชน
✅ ลักษณะอำนาจ
เอกชน : คู่กรณีอยู่ในฐานะเสมอกัน
มหาชน : รัฐอยู่ในฐานะผู้มีอำนาจเหนือเอกชน
✅ วัตถุประสงค์
เอกชน : มีแนวคิดพื้นฐานอยู่ที่ประโยชน์ส่วนตัวของเอกชน
มหาชน : มีแนวคิดพื้นฐานอยู่ที่ประโยชน์สาธารณะ
✅ ตัวอย่างกฎหมาย
เอกชน : ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มหาชน : รัฐธรรมนูญ, กฎหมายปกครอง,
ประมวลกฎหมายอาญา
✅ ตัวอย่างคดี
เอกชน : การผิดสัญญาซื้อขาย, การฟ้องหย่า
มหาชน : คดีข้อพิพาทเจ้าหน้าที่รัฐใช้อำนาจเกินขอบเขต
.
อ่านมาถึงตรงนี้ ใครที่ชอบให้พี่มาสรุปเนื้อหาก่อนสอบ
ไม่ว่าจะสนาม TGAT/TPAT/A-Level
อย่าลืม ‘กดติดตาม’ ช่องทางนี้ไว้น้าา > <
.
เวลาอ่านเรื่อง “กฎหมายมหาชน” ในสังคม A-Level หลายคนจำได้แค่ว่า “เกี่ยวกับรัฐ” แต่พอเจอโจทย์ถามว่า กฎหมายมหาชนมีอะไรบ้าง / มีกี่ประเภท / ยกตัวอย่างให้ถูก มักสับสนกับกฎหมายเอกชน เราลองใช้วิธีสรุปแบบจับคีย์เวิร์ดตามหัวข้อที่ออกสอบบ่อย ๆ จะช่วยได้มาก 1) กฎหมายคืออะไร (มุมที่ควรรู้ก่อน) กฎหมายคือกฎเกณฑ์ที่รัฐตราขึ้นเพื่อควบคุมความประพฤติของคนในสังคม และมี “สภาพบังคับ” คือถ้าฝ่าฝืนจะมีผลทางกฎหมายตามมา จุดนี้ช่วยแยกจาก “จารีต/ศีลธรรม” ได้ เพราะจารีตอาจไม่มีโทษทางกฎหมายโดยตรง 2) กฎหมายมหาชนคืออะไร กฎหมายมหาชน คือกฎหมายที่ว่าด้วยความสัมพันธ์ที่ “รัฐ” เข้าไปเกี่ยวข้อง โดยรัฐอยู่ในฐานะผู้ใช้อำนาจเพื่อประโยชน์สาธารณะ เช่น รัฐใช้อำนาจออกคำสั่ง อนุญาต อนุมัติ กำกับดูแล หรือจำกัดสิทธิของเอกชนตามกฎหมาย 3) กฎหมายมหาชนมีกี่ประเภท? (แนวจำง่ายสำหรับข้อสอบ) โดยสรุปมักอธิบายเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ ได้ เช่น - กฎหมายรัฐธรรมนูญ: วางโครงสร้างรัฐ อำนาจอธิปไตย สิทธิและเสรีภาพของประชาชน การจัดองค์กรทางการเมือง - กฎหมายปกครอง: การใช้อำนาจของฝ่ายปกครอง/เจ้าหน้าที่รัฐ การออกคำสั่งทางปกครอง การเพิกถอนคำสั่ง ความรับผิดของหน่วยงานรัฐ รวมถึงข้อพิพาทที่ไปสู่ศาลปกครอง - กฎหมายอาญา (หลายตำรา/แนวข้อสอบนิยมจัดเป็นมหาชน): เพราะเป็นการใช้อำนาจรัฐลงโทษผู้กระทำผิดเพื่อความสงบเรียบร้อยของสังคม ถ้าโจทย์ถาม “กฎหมายมหาชนมีอะไรบ้าง” ให้ยกตัวอย่าง 2-3 ตัวนี้พร้อมเหตุผลสั้น ๆ จะปลอดภัย 4) ตัวอย่างสถานการณ์/คดีของกฎหมายมหาชน - โดนเพิกถอนใบอนุญาต/ไม่อนุมัติใบอนุญาต แล้วโต้แย้งว่าหน่วยงานใช้อำนาจไม่ชอบ - เจ้าหน้าที่รัฐใช้อำนาจเกินขอบเขต ทำให้ประชาชนเสียหาย (มักโยงกฎหมายปกครอง) - คดีอาญาที่รัฐเป็นผู้ดำเนินคดีลงโทษผู้กระทำผิด (เพื่อสาธารณะ) 5) เทียบกับกฎหมายเอกชนแบบเร็ว ๆ (กันหลุดตอนทำข้อสอบ) - คู่กรณี: เอกชน=เอกชนกับเอกชน / มหาชน=รัฐกับรัฐ หรือ รัฐกับเอกชน - ฐานะอำนาจ: เอกชนเสมอกัน / มหาชนรัฐเหนือกว่าในฐานะผู้ใช้อำนาจ - วัตถุประสงค์: เอกชนเน้นประโยชน์ส่วนตัว / มหาชนเน้นประโยชน์สาธารณะ - ตัวอย่างกฎหมายเอกชน: ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (เช่น สัญญา ซื้อขาย เช่า ยืม ละเมิด ครอบครัว มรดก) ทริคก่อนสอบ: ถ้าโจทย์มีคำว่า “คำสั่ง อนุญาต หน่วยงานรัฐ เจ้าหน้าที่ใช้อำนาจ” มักพาไปทางกฎหมายมหาชน/ปกครอง แต่ถ้าเป็น “สัญญา หนี้ ละเมิด ซื้อขาย ฟ้องหย่า” จะไปทางกฎหมายเอกชน (แพ่งและพาณิชย์)
