Equivalent Fractions #fraction #test
เวลาเจอโจทย์ “เศษส่วนที่เท่ากัน” (Equivalent Fractions) เรามักสับสนว่าทำไมหน้าตาไม่เหมือนกันแต่ค่าเท่ากัน จริง ๆ หลักคิดง่ายมาก: เศษส่วนจะเท่ากันได้เมื่อเรา “คูณหรือหาร” ทั้งเศษและส่วนด้วยจำนวนเดียวกัน (ที่ไม่เป็นศูนย์) เพราะเรากำลังขยาย/ย่อสัดส่วนเท่าเดิมนั่นเอง 1) วิธีสร้างเศษส่วนที่เท่ากัน (วิธีที่ใช้บ่อยสุด) - ถ้าอยากทำให้เศษส่วน “ใหญ่ขึ้น”: คูณทั้งเศษและส่วนด้วยเลขเดียวกัน ตัวอย่าง: 1/2 คูณ 2 ได้ 2/4, คูณ 3 ได้ 3/6, คูณ 5 ได้ 5/10 - ถ้าอยากทำให้เศษส่วน “เล็กลง”: หารทั้งเศษและส่วนด้วยเลขเดียวกัน (ต้องหารลงตัวทั้งคู่) ตัวอย่าง: 6/8 หาร 2 ได้ 3/4 2) วิธีตรวจว่า 2 เศษส่วนเท่ากันไหม (เช็กไว ไม่ต้องแปลงยาว) ใช้ “คูณไขว้”: a/b เท่ากับ c/d ก็ต่อเมื่อ a×d = b×c ตัวอย่าง: 2/4 กับ 1/2 2×2 = 4 และ 4×1 = 4 เท่ากัน ⇒ เศษส่วนที่เท่ากัน วิธีนี้ช่วยมากเวลาเป็นแบบทดสอบ (test) ที่ให้เลือกคำตอบเร็ว ๆ 3) วิธีเติมช่องว่างให้เป็นเศษส่วนที่เท่ากัน (เจอบ่อยในแบบฝึก ป.3–ป.5) ตัวอย่าง: 3/5 = ?/10 สังเกตว่า 5 ไป 10 คือคูณ 2 ดังนั้นเศษก็ต้องคูณ 2 เช่นกัน ⇒ ? = 6 ได้ 3/5 = 6/10 อีกแบบ: ?/12 = 2/3 จาก 3 ไป 12 คือคูณ 4 ดังนั้นเศษ 2 คูณ 4 ⇒ ? = 8 ได้ 8/12 = 2/3 4) ทริกจำง่าย ๆ กันพลาด - ห้ามคูณ/หารแค่เศษหรือแค่ส่วนอย่างเดียว ไม่งั้นค่าเปลี่ยนทันที - ถ้าโจทย์ให้ “ทำอย่างต่ำ” ให้ลองหารด้วยตัวประกอบร่วมมาก (เช่น หารด้วย 2, 3, 5) จนหารต่อไม่ได้ ตัวอย่าง: 12/18 หาร 6 ได้ 2/3 (อย่างต่ำ) ถ้าฝึกทำตัวอย่างคูณ/หาร และเช็กด้วยคูณไขว้บ่อย ๆ จะเห็นภาพว่าเศษส่วนที่เท่ากันคือสัดส่วนเดียวกัน แค่เขียนคนละรูปแบบเท่านั้น
