ทำความรู้จัก ”งูสิงหางดำ“ จากผืนป่าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง

หลายคนเจอ “งูสิง” แล้วจะกังวลเพราะลวดลายบางช่วงคล้ายงูจงอาง โดยเฉพาะงูสิงหางดำ/งูสิงดงที่สีเข้มและดูดุ เวลายืนดูรูปหรือเจอตัวจริง สิ่งที่ฉันใช้เช็กก่อนเลยคือ “พฤติกรรม + ทรงหัว + วิธีขู่” เพราะงูสิงเป็นงูไม่มีพิษ แต่จะขู่เก่งมาก 1) ลักษณะงูสิงโดยรวม (คำถามที่คนค้นบ่อย: ลักษณะงูสิง / งูสิงสีอะไร) - ลำตัวยาวเพรียว คล่องตัวมาก สีมีตั้งแต่เขียว น้ำตาล ไปจนถึงโทนดำเข้ม (บางตัวดูเหมือนสีใบไม้แห้งเมื่ออยู่บนพื้นใบไม้) - ตาโดยมากจะดูค่อนข้างโต ทำให้หลายพื้นที่เรียกงูสิงตาโตหรือ “งูเห่าตะลาน” - จุดที่น่าสังเกตของงูสิงหางดำคือสีลำตัวเข้มและลายละเอียดบนเกล็ด ทำให้บางมุมคล้ายงูจงอาง แต่ยังจัดเป็นงูไม่มีพิษ 2) วิธีแยกงูสิงหางดำกับงูจงอางแบบคร่าวๆ (กันสับสนเวลาเจอ) - การแผ่คอ: งูสิงสามารถแผ่คอได้ แต่จะเป็นแนวตั้งและดูแคบกว่า ไม่ได้เป็นแผ่แม่เบี้ยกว้างๆ แบบงูเห่า และไม่ใช่ทรงเดียวกับจงอาง - ท่าขู่: งูสิงมักพ่นลม “ฟู่” ดังๆ และพุ่งหลอกได้เร็วมาก ทำให้คนคิดว่าเป็นงูมีพิษ ทั้งที่จริงๆ คือการขู่ป้องกันตัว - รูปร่าง: งูสิงมักเพรียวกว่า เคลื่อนที่ไวมาก ส่วนจงอางจะดูหนาแน่นและทรงพลังกว่า (แต่ไม่ควรเข้าไปพิสูจน์ใกล้ๆ) 3) งูสิงมีกี่ชนิดในไทย? จากข้อมูลที่รวมไว้ งูสิงที่พบในประเทศไทยมี 6 ชนิด ได้แก่ งูสิงตาโต/งูเห่าตะลาน, งูสิงหางลาย, งูสิงหางดำ/งูสิงดง, งูสิงทอง, งูสิงเขียว และงูสิงเขียวลายขวั้น ถ้าใครค้นว่า “งูสิงทุกชนิด” แนะนำให้จำชื่อกลุ่มนี้ไว้ก่อน จะช่วยอ่านข้อมูลต่อได้ง่ายขึ้น 4) ถ้าเจองูสิงในบ้านหรือสวน ควรทำยังไง? สิ่งที่ฉันทำคือถอยห่าง ตั้งสติ และกันคน/สัตว์เลี้ยงออกจากบริเวณนั้นก่อน เพราะงูสิงถึงไม่มีพิษก็ฉกได้เจ็บ จากนั้นปล่อยให้มันมีทางหนี (อย่าปิดทาง) ถ้างูไม่ยอมออกหรืออยู่มุมอันตราย ควรติดต่อเจ้าหน้าที่หรือหน่วยกู้ภัยในพื้นที่ให้ช่วยจับปล่อยอย่างถูกวิธี ไม่แนะนำให้จับเอง 5) เกร็ดเล็กๆ จากภาพที่หลายคนสังเกต งูสิงหางดำในภาพมักเห็น “ลิ้นสีฟ้า” แลบออกมาได้ ซึ่งเป็นพฤติกรรมรับกลิ่น/ร่องรอย ไม่ได้แปลว่าอันตรายเพิ่ม แต่เป็นจังหวะที่ช่วยยืนยันว่าเป็นงูสิงหางดำตามลักษณะที่พบได้บ่อย สรุปคือ ถ้าเจองูโทนดำลายคล้ายจงอาง อย่าเพิ่งด่วนสรุปว่าเป็นงูมีพิษ ลองดูทรงตัว การแผ่คอแบบแนวตั้ง และพฤติกรรมพ่นลมขู่ประกอบ และที่สำคัญที่สุดคือเว้นระยะปลอดภัยเสมอ