สัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้ กับแนวทางการอนุรักษ์เพื่อการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
สัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้ มีความแตกต่างจากสัตว์ป่าคุ้มครองทั่วไปอย่างชัดเจน กล่าวคือเป็นชนิดพันธุ์ที่ยังมีประชากรในธรรมชาติอยู่ในระดับที่มั่นคง ไม่ส่งผลกระทบต่อสมดุลของระบบนิเวศ และมีศักยภาพในการนำมาพัฒนาเพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจแก่ประชาชน การเปิดโอกาสให้เพาะพันธุ์ภายใต้กรอบกฎหมา ย จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยลดแรงกดดันจากการล่าสัตว์ป่า และส่งเสริมการอนุรักษ์ผ่านการจัดการที่เป็นระบบและโปร่งใส
ปัจจุบัน ชนิดพันธุ์ที่ได้รับอนุญาตให้เพาะพันธุ์ได้ถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2567 โดยครอบคลุมสัตว์ทั้งหมด 69 ชนิด แบ่งตามกลุ่ม ได้แก่ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 8 ชนิด, นก 42 ชนิด, สัตว์เลื้อยคลานบก 4 ชนิด, สัตว์เลื้อยคลานน้ำ 5 ชนิด, สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 1 ชนิด, ปลา 4 ชนิด และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง 5 ชนิด
โดยผู้ที่สนใจเพาะพันธุ์สัตว์ในกลุ่มนี้ควรศึกษาหลักเกณฑ์และขั้นตอนการขออนุญาตให้ครบถ้วน เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 อย่างถูกต้อง และร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์ป่าของประเทศ อย่างยั่งยืน
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562
ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2567
เว็บไซต์สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
ที่มา : สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า
#สัตว์ป่าคุ้มครอง #สัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้ #กรมอุทยานแห่งชาติ #สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า #สัตว์ป่า
เวลาเจอคนถามว่า “เต่านาเพาะพันธุ์ได้ไหม” หรือ “ครอบครองเต่านาต้องขออนุญาตอะไรกับกรมอุทยาน” สิ่งที่ควรเช็กก่อนเลยคือ เต่านาที่เราพูดถึงเป็น “ชนิดเดียวกับที่กฎหมายระบุ” หรือเปล่า เพราะในกลุ่มเต่า-ตะพาบ คนมักเรียกรวม ๆ แต่ชื่อสามัญอาจซ้ำกันได้ในแต่ละพื้นที่ จากที่ฉันไล่อ่านแนวทางตาม พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 และประกาศกระทรวงฯ พ.ศ. 2567 ประเด็นสำคัญคือ “สัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้” คือกลุ่มที่รัฐเปิดให้เพาะพันธุ์ภายใต้กรอบกฎหมาย (ประกาศปี 2567 ระบุไว้รวม 69 ชนิด แบ่งเป็น 7 กลุ่ม) เป้าหมายคือทำให้การใช้ประโยชน์โปร่งใส ลดแรงกดดันจากการล่า/จับจากธรรมชาติ และยังคุมได้ด้วยระบบใบอนุญาต ถ้าคุณกำลังสงสัยเรื่องเต่านา ให้ทำตามเช็กลิสต์นี้แบบเป็นขั้นตอน (ช่วยลดความเสี่ยงทำผิดโดยไม่รู้ตัว): 1) ตรวจสถานะ “สัตว์สงวน vs สัตว์ป่าคุ้มครอง” ให้ชัด สัตว์สงวนจะเข้มงวดกว่า และโดยหลักไม่ใช่กลุ่มที่ทำได้ง่ายเหมือนสัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้ ส่วน “สัตว์ป่าคุ้มครอง” ยังมีหลายระดับ—บางชนิดเพาะพันธุ์ได้ตามประกาศ และบางชนิดไม่ได้ 2) เปิดประกาศปี 2567 แล้วค้น “ชื่อชนิด” ให้ตรง ฉันแนะนำให้ดูชื่อที่เป็นทางการในประกาศ (ถ้ามีชื่อวิทยาศาสตร์ยิ่งดี) แล้วค่อยเทียบกับเต่าที่เรามีอยู่จริง เพราะคำว่า “เต่านา” ในภาษาพูดอาจทำให้คนเข้าใจคลาดเคลื่อน 3) ถ้าจะครอบครอง/เพาะพันธุ์/ค้าขาย ให้ดูว่าเข้าข่าย “ต้องมีใบอนุญาต” แบบไหน จากข้อมูลในภาพประกอบของบทความนี้มีการพูดถึงใบอนุญาตสำคัญ ๆ เช่น ใบอนุญาตครอบครองสัตว์ป่า/ซากสัตว์ป่า ใบอนุญาตดำเนินกิจการเพาะพันธุ์ และใบอนุญาตค้าสัตว์ป่า ซึ่งแต่ละแบบมีค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขต่างกัน 4) อย่ามองข้ามเรื่องบทลงโทษ ในภาพมีสรุปบทลงโทษกรณีครอบครองสัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้หรือซากโดยไม่ได้รับอนุญาต โทษอาจถึงจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และยังมีกรณี “ขาดคุณสมบัติ/มีลักษณะต้องห้าม” ที่มีโทษแยกต่างหากด้วย 5) ถ้ารับมาจากคนอื่น ให้เก็บหลักฐานที่มาให้ครบ แม้ตั้งใจเลี้ยงเฉย ๆ แต่ถ้าพิสูจน์ที่มาไม่ได้ จะตอบคำถามเจ้าหน้าที่ลำบากมาก ควรทำให้เส้นทางที่มาถูกต้องตั้งแต่แรก และใช้ช่องทางที่กฎหมายรองรับ สรุปแบบตรงประเด็น: ถ้าอยากรู้ว่า “เต่านา” อยู่ในรายชื่อสัตว์ป่าคุ้มครองที่เพาะพันธุ์ได้หรือไม่ ให้ยึด “ประกาศกระทรวงฯ พ.ศ. 2567” เป็นหลัก แล้วค่อยวางแผนเรื่องใบอนุญาตครอบครอง/เพาะพันธุ์ตาม พ.ร.บ. 2562 จะปลอดภัยที่สุด
