ความเชื่อที่ผิด!! เก๊าต์ ทานเป็ด ทานไก่ ไม่ได้จริงหรือ?

หลายคนพอถูกวินิจฉัยว่าเป็น “โรคเกาต์” มักจะเริ่มจากคำถามเดียวกันเลยคือ “เก๊าท์ห้ามกินอะไร” แล้วก็จะมีรายการต้องห้ามแบบเหมารวม เช่น ห้ามกินไก่ ห้ามกินเป็ด ห้ามกินโปรตีนทุกอย่าง ซึ่งจริง ๆ แล้วมันไม่จำเป็นต้องตัดหมดค่ะ/ครับ แต่หลักคือ “พิวรีน” และปัจจัยที่ทำให้กรดยูริกในเลือดสูงขึ้น 1) เข้าใจก่อนว่าเกาต์เกี่ยวกับอะไร เกาต์เกิดจากกรดยูริกในเลือดสูง แล้วตกผลึกไปตามข้อต่อ ทำให้ปวด บวม แดง ร้อน (มักเริ่มที่นิ้วหัวแม่เท้า แต่เกิดได้หลายข้อ) กรดยูริกมาจากการสลายพิวรีน ทั้งจากอาหารและจากร่างกายเราเอง ดังนั้นการกินมีผล แต่ไม่ใช่ทั้งหมด 2) แล้ว “ไก่/เป็ด” กินได้ไหม? กินได้ในหลายเคส แต่ต้อง “เลือกส่วน + คุมปริมาณ + ดูช่วงอาการ” - ช่วงกำเริบ (ปวดบวมเฉียบพลัน): แนะนำเลี่ยงอาหารพิวรีนสูงและลดเนื้อสัตว์ลงชั่วคราว เพื่อไม่ไปกระตุ้นเพิ่ม - ช่วงอาการสงบ: เลือกส่วนที่พิวรีนต่ำกว่า เช่น อกไก่ จะปลอดภัยกว่าส่วนที่พิวรีนสูงกว่าอย่าง เครื่องในไก่/หนัง/น้ำซุปเข้มข้น/น้ำเกรวี่จากเนื้อ ทริคส่วนตัวคือ ถ้าจะกินไก่หรือเป็ด เลี่ยง “เครื่องใน” และเลี่ยง “น้ำต้มกระดูก/น้ำซุปเคี่ยวข้น” เพราะพิวรีนละลายออกมาอยู่ในน้ำได้ 3) อาหารที่คนเป็นเกาต์ควรเลี่ยง (ตัวท็อปที่เจอบ่อย) - เครื่องในสัตว์ (ตับ ไต หัวใจ กึ๋น ฯลฯ) - อาหารทะเล/ปลาบางชนิดที่พิวรีนสูง เช่น ซาร์ดีน แอนโชวี่ แมคเคอเรล (รวมถึงปลาตากแห้ง/เค็มบางแบบ) - ของแปรรูป: เบคอน ไส้กรอก แฮม (บางคนกระตุ้นอักเสบ + เค็ม) - แอลกอฮอล์ โดยเฉพาะเบียร์ (อันนี้เจอบ่อยว่าเป็นตัวจุดชนวน) - น้ำหวาน/น้ำอัดลมที่มีฟรุกโตสสูง เพราะไปเร่งการสร้างกรดยูริก 4) โรคเกาต์ควรกินอะไรให้ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน - โปรตีนที่มักเป็นมิตร: ไข่ นม/โยเกิร์ตพร่องมันเนย เต้าหู้ (หลายคนทำได้ดี) - คาร์บเชิงซ้อน: ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต ขนมปังโฮลวีต (ช่วยให้อิ่มและคุมน้ำหนัก) - ผักผลไม้: เน้นผักใบเขียวและผลไม้ที่มีวิตามินซี (บางคนรู้สึกว่าช่วยเรื่องกรดยูริกได้) แต่ถ้าผักบางชนิดที่ขึ้นชื่อพิวรีนปานกลาง เช่น หน่อไม้/สะตอ/ผักโขม—ไม่จำเป็นต้องงดถาวร แค่ไม่กินหนักทุกมื้อและสังเกตร่างกายตัวเอง 5) ช่วงปวดข้ออยากกิน “ยาแก้ปวดโรคเก๊าท์” ต้องรู้อะไรบ้าง หลายคนจะหยิบยาแก้ปวดเอง แต่อยากให้ระวังนิดนึงค่ะ/ครับ - ยาลดปวดที่ใช้บ่อยมีหลายกลุ่ม (เช่น NSAIDs/โคลชิซีน/สเตียรอยด์) ซึ่ง “เหมาะไม่เหมาะ” ต่างกันตามโรคประจำตัว โดยเฉพาะคนที่มีโรคไต กระเพาะ ความดัน หรือกินยาละลายลิ่มเลือดอยู่ - ถ้าเป็นบ่อย/กรดยูริกสูงเรื้อรัง ควรคุยแพทย์เรื่อง “ยาลดกรดยูริก” ระยะยาว มากกว่ากินแต่ยาแก้ปวดตอนกำเริบ 6) เคล็ดลับลดโอกาสกำเริบที่ทำตามได้ - ดื่มน้ำให้พอ (หลายคนพลาดตรงนี้) - คุมน้ำหนักแบบค่อยเป็นค่อยไป (การลดฮวบ ๆ อาจทำให้กรดยูริกแกว่ง) - ลดเบียร์/เหล้าและน้ำหวาน - ถ้าจะกินไก่/เป็ด: เลือกส่วนไม่ติดมัน เลี่ยงเครื่องใน ไม่ซดน้ำซุปข้น และกินคู่ผัก/คาร์บพอดี ๆ สรุป: คนเป็นเกาต์ไม่จำเป็นต้อง “ห้ามกินไก่/เป็ด” แบบตัดขาด แต่ควรหลีกเลี่ยงตัวพิวรีนสูงจริง ๆ (โดยเฉพาะเครื่องใน/แอลกอฮอล์) และปรับวิธีกินให้เหมาะกับช่วงอาการ จะใช้ชีวิตง่ายขึ้นและคุมอาการได้ดีกว่าค่ะ/ครับ