ญี่ปุ่นจะเข้มแข็งได้ก็ต่อเมื่อมีศักยภาพในการป้องกันตนเอง

แนวคิด​เพื่อความแข็งแกร่งของญี่ปุ่น แม้ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่จะเห็นด้วย แต่การสร้างความเข้มแข็งมีความจำเป็นต้องเลยไปถึงการแก้รัฐธรรมนูญมาตรา 9 เลยหรือไม่

หนึ่งในนักการเมืองที่เชื่อแนวคิดนี้คือชินโซ อาเบะ ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสมัยแรกเมื่อปี 2006 ภายใต้การนำของชินโซ อาเบะ แนวทางป้องกันตนเองของญี่ปุ่นปรับเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากทุ่มงบประมาณด้านกลาโหมมหาศาล เพื่อติดเขี้ยวเล็บให้กับกองกำลังป้องกันตนเองแล้วในปี 2015 อาเบะผลักดันให้รัฐสภาผ่านกฎหมายยืนยันสิทธิในการป้องกันตนเองร่วม เปิดทางให้ญี่ปุ่นสามารถส่งกองกำลังป้องกันตนเองไปต่างประเทศเพื่อปกป้องตนเองหรือพันธมิตรใกล้ชิดที่ถูกโจมตีหากความอยู่รอดของญี่ปุ่นถูกคุกคามได้สำเร็จ

แม้เจอกับเสียงต่อต้านอย่างหนักจากประชาชนที่เกรงว่าเส้นทางนี้ อาจทำให้ญี่ปุ่นต้องเข้าสู่สงครามและทำลายความเป็นชาติรักสันติที่พวกเขายึดถือ แต่อาเบะไม่ถอยและเดินหน้าผลักดันความฝันที่ใหญ่กว่านั้น นั่นก็คือการแก้รัฐธรรมนูญในมาตรา 9 เพื่อเปิดทางให้ญี่ปุ่นมีกองทัพเป็นของตนเองได้

หลังญี่ปุ่นยอมแพ้ต่อฝ่ายสัมพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่ 2 อย่างไม่มีเงื่อนไข สหรัฐฯ ในฐานะผู้ชนะสงคราม เข้ามาจัดความสัมพันธ์ทางอำนาจในญี่ปุ่นใหม่ จำกัดพระราชอำนาจของจักรพรรดิหรือถอนลัทธิทหารในญี่ปุ่นด้วยการเป็นผู้ร่างกฎหมายสูงสุด เรียกว่ารัฐธรรมนูญฉบับสันติ

มาตราที่เป็นหัวใจสำคัญคือมาตรา 9 ที่ระบุว่า "ด้วยความปรารถนาอย่างจริงใจที่จะให้เกิดสันติภาพระหว่างประเทศบนพื้นฐานความยุติธรรมและระเบียบ ประชาชนชาวญี่ปุ่นสละการทำสงครามในฐานะสิทธิอธิปไตยของประเทศ และสละการคุกคามหรือการใช้กำลังในฐานะเครื่องมือยุติความขัดแย้งระหว่างประเทศชั่วนิรันดร์ และเพื่อบรรลุเป้าหมายนี้ญี่ปุ่นจะไม่คงกองกำลัง ทางบก ทางทะเล และอากาศหรือศักยภาพในการทำสงครามอื่นอื่นสิทธิในการทำสงครามของรัฐจะไม่ได้รับการยอมรับ"

ในความเห็นของอาเบะมาตรา 9 คือตัวขัดขวางศักยภาพในการป้องกันตนเองและยังเป็นสัญลักษณ์ตีตราการพ่ายแพ้สงครามทำให้เกียรติภูมิของชาติไม่ถูกฟื้นขึ้นมาอย่างสมบูรณ์ แต่ความพยายามนี้ไม่ง่าย

ชินโซ อาเบะ ผลักดันการแก้มาตรา 9 ไม่สำเร็จและหมดวาระการดำรงตำแหน่งไปในปี 2020 ก่อนที่เขาจะถึงแก่อสัญกรรม จากการถูกลอบยิงในวันที่ 8 กรกฎาคม 2022 ขณะกำลังกล่าวสุนทรพจน์ให้กับพรรคแอลดีพี ที่เมืองนารา #FLASHPOINTจุดร้อนโลก ตอนญี่ปุ่น อุดมการณ์สันติภาพบนเส้นด้าย

ชมคลิปเต็มได้ในรายการ FLASHPOINT จุดร้อนโลก: www.thaipbs.or.th/program/FlashPoint/watch/h4OmPM

#ญี่ปุ่น #เอเชีย