หนีตายวิกฤตฮอร์มุซ! อินโดนีเซียรื้อแผนพลังงาน หันนำเข้าน้ำมันสหรัฐฯ แทนตะวันออกกลาง หลังสงครามเดือดปิดเส้นทางเดินเรือ
ท่ามกลางไฟสงครามที่ลุกลามในตะวันออกกลาง จากปฏิบัติการทางอากาศของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหร่าน ส่งผลให้เส้นทางยุทธศาสตร์อย่าง "ช่องแคบฮอร์มุซ" ถูกปิดตายในทางปฏิบัติ ล่า สุด อินโดนีเซีย พี่ใหญ่แห่งอาเซียนและประเทศมุสลิมที่ใหญ่ที่สุดในโลก จำเป็นต้องปรับยุทธศาสตร์ความมั่นคงทางพลังงานครั้งใหญ่ ด้วยการหันไปพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบจากสหรัฐอเมริกา เพื่อทดแทนอุปทานจากตะวันออกกลางที่กำลังเป็นอัมพาต
บาห์ลิล ลาฮาดาเลีย (Bahlil Lahadalia) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานของอินโดนีเซีย เปิดเผยถึงแผนฉุกเฉินนี้ว่า รัฐบาลจำเป็นต้องสร้างความแน่นอนให้กับระบบพลังงานของประเทศ แม้ปกติอินโดนีเซียจะนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางถึง 1 ใน 4 และ LPG อีกกว่า 30% ของปริมาณนำเข้าทั้งหมดก็ตาม
"สถานการณ์ปัจจุบันบีบให้เราต้องเปลี่ยนทิศทาง สำหรับน้ำมันดิบที่เคยนำเข้าจากตะวันออกกลาง เราจะเปลี่ยนไปนำเข้าจากสหรัฐฯ แทน เพื่อให้มั่นใจว่าเราจะมีพลังงานใช้อย่างแน่นอน" รมว.พลังงานอิ นโดนีเซีย กล่าว
สถานการณ์ในพื้นที่ยังคงวิกฤต เมื่อเรือขนส่งน้ำมันของ Pertamina รัฐวิสาหกิจพลังงานของอินโดนีเซียจำนวน 2 ลำ ตกค้างอยู่กลางวงล้อมความขัดแย้งในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งรัฐบาลกำลังเร่งใช้ช่องทางทางการทูตเพื่อนำเรือและลูกเรือออกมาอย่างปลอดภัย
ความตึงเครียดนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาสำคัญที่ชาวอินโดนีเซียกำลังเข้าสู่ช่วงเทศกาลวันหยุด (Eid holidays) ซึ่งคาดการณ์ว่าความต้องการใช้น้ำมันเบนซินจะพุ่งสูงขึ้นถึง 12%
อย่างไรก็ตาม ทางการอินโดนีเซียยืนยันว่าจะยังไม่มีการปรับขึ้นราคาน้ำมันที่ได้รับการอุดหนุน (Subsidised fuel) ในขณะนี้ แต่รัฐบาลกำลังจับตาสถานการณ์ราคาน้ำมันโลกอย่างใกล้ชิด เพราะหากสงครามยืดเยื้อและราคายังพุ่งสูงขึ้น อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่องบประมาณแผ่นดินในการแบกรับภาระอุดหนุนพ ลังงานในอนาคต
ประสบการณ์ของผมที่ติดตามสถานการณ์พลังงานในภูมิภาคแสดงให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงเส้นทางนำเข้าน้ำมันของอินโดนีเซียครั้งนี้สะท้อนความท้าทายด้านความมั่นคงทางพลังงานที่หลายประเทศในเอเชียกำลังเผชิญอยู่ ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญที่เชื่อมต่อโลกตะวันออกกลางกับตลาดโลก แต่เมื่อเกิดความขัดแย้งและความไม่แน่นอนสูง เช่น สงครามระหว่างอิสราเอลและอิหร่าน สถานการณ์นี้ส่งผลกระทบต่อต้นทุนและความต่อเนื่องของการจัดส่งน้ำมันดิบ รัฐบาลอินโดนีเซียจึงต้องหยิบยกแผนฉุกเฉินโดยนำเข้าน้ำมันดิบและก๊าซ LPG จากแหล่งอื่นอย่างสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นตลาดน้ำมันที่มั่นคงและมีปริมาณพอสมควร การตัดสินใจนี้ไม่เพียงแต่ช่วยลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตะวันออกกลาง แต่มันยังแสดงให้เห็นความยืดหยุ่นและความสามารถในการปรับตัวของอินโดนีเซียต่อวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม กรณีของเรือขนส่งน้ำมันของ Pertamina ที่ถูกค้างอยู่ในช่องแคบฮอร์มุซนั้น เป็นตัวอย่างชัดเจนของผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับการส่งมอบพลังงาน รวมถึงการที่ความต้องการน้ำมันเบนซินเพิ่มขึ้นราว 12% ในช่วงเทศกาล Eid holidays ก็เป็นโจทย์ท้าทายต่อการบริหารจัดการพลังงานภายในประเทศ จากมุมมองประสบการณ์ส่วนตัว ผมเห็นว่าอินโดนีเซียมีความจำเป็นต้องติดตามราคาน้ำมันโลกอย่างใกล้ชิดเพราะหากสงครามในตะวันออกกลางยืดเยื้อ ราคาน้ำมันอาจพุ่งสูงขึ้น ส่งผลกระทบต่อต้นทุนและงบประมาณสนับสนุนราคาน้ำมันที่รัฐบาลต้องแบกรับ การปรับแผนพลังงานในครั้งนี้จึงเป็นก้าวสำคัญที่ไม่เพียงคำนึงถึงความมั่นคง แต่ยังช่วยรับมือกับความผันผวนของตลาดน้ำมันโลกได้ดีขึ้นในระยะยาว
