วิจัยเผย เสียงก๊อบแก๊บ ไม่ใช่เข่าเสื่อม
หลายคนตกใจเวลางอเข่าแล้วได้ยินเสียง “ก๊อบแก๊บ”
บางคนถึงขั้นคิดว่า “เข่าเสื่อมแล้วแน่ ๆ” แล้วเริ่มไม่กล้าขยับ
แต่ความจริงอาจไม่ได้น่ากลัวแบบนั้น
มีงานวิจัยแบบ Systematic Review & Meta-analysis ตีพิมพ์ในวารสาร British Journal of Sports Medicine (BJSM)
ที่รวบรวมงานวิจัยกว่า 100 งาน รวมข้อมูลหัวเข่าทั้งหมด 42,816 เข่า
ผลการศึกษาพบว่า
- ในประชากรทั่วไป 41% มีเสียงในข้อเข่า
- และถึง 36% เป็นคนที่ “ไม่เคยมีอาการเจ็บเข่าเลย”
แปลว่า…
เสียงอย่างเดียว ไม่ได้แปลว่าเป็นโรค
แล้วเสียงพวกนี้เกิดจากอะไร?
เสียงในข้อเข่าอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น
- ฟองอากาศในน้ำหล่อเลี้ยงข้อแตกตัว
- เอ็นหรือเส้นเอ็นเคลื่อนผ่านปุ่มกระดูก
- ผิวข้อเสียดสีกันเล็กน้อย
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นกลไกตามธรรมชาติของร่างกาย
จริงอยู่… คนเข่าเสื่อมเจอเสียงได้บ่อยกว่า
แต่สิ่งสำคัญคือ
“เสียง” ไม่ได้มีความแม่นยำพอที่จะใช้วินิจฉัยโรค
สิ่งที่ควรสนใจมากกว่า คือ
- มีอาการปวดไหม
- เข่าบวมไหม
- เคลื่อนไหวติดขัดหรือไม่
- ใช้ชีวิตลำบากหรือเปล่า
ถ้าไม่มีอาการเหล่านี้ เสียงอย่างเดียวไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวล
อันตรายกว่าคือ “ความกลัวจนไม่กล้าขยับ”
หลายคนพอได้ยินเสียง ก็หยุดออกกำลังกาย
หยุดงอเข่า
เลี่ยงการใช้ข้อ
แต่การ ไม่ขยับเข่าเป็นเวลานาน
คือหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญของข้อเข่าเสื่อม
เพราะว่า
- กล้ามเนื้อรอบเข่าอ่อนแรง
- การไหลเวียนของน้ำหล่อเลี้ยงข้อลดลง
- กระดูกอ่อนเสื่อมเร็วขึ้น
เข่า “ชอบการเคลื่อนไหวที่เหมาะสม” มากกว่าการอยู่นิ่งๆ
จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมเคยได้ยินเสียงก๊อบแก๊บในข้อเข่าขณะงอเข่า ทำให้เคยรู้สึกกังวลว่าอาจเป็นอาการของเข่าเสื่อม แต่หลังจากได้อ่านงานวิจัยที่เผยแพร่ซึ่งรวบรวมงานวิจัยหลายชิ้นและผลสรุปชัดเจนว่าคนจำนวนมากมีเสียงในข้อเข่าโดยไม่มีอาการเจ็บปวด ผมก็รู้สึกคลายกังวลมากขึ้น สิ่งที่สำคัญอย่างยิ่งคือ การสังเกตอาการอื่นๆ เช่น มีอาการปวด เข่าบวม หรือการเคลื่อนไหวติดขัด หากไม่มีอาการเหล่านี้เสียงก๊อบแก๊บก็ไม่ควรเป็นเหตุผลให้หยุดใช้งานข้อเข่า นอกจากนี้ จากการที่ได้ลองปรับพฤติกรรมด้วยการออกกำลังกายที่เน้นการบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าและการเคลื่อนไหวอย่างเหมาะสม พบว่าเข่ารู้สึกมั่นคงและลดความกังวลใจได้มากขึ้น รวมทั้งช่วยป้องกันการเสื่อมของข้อเข่าในระยะยาว โดยสรุป เสียงก๊อบแก๊บในข้อเข่าเป็นเรื่องปกติที่เกิดจากฟองอากาศในน้ำหล่อเลี้ยงข้อแตกตัว หรือเส้นเอ็นเคลื่อนไหวผ่านปุ่มกระดูก ซึ่งไม่ใช่อาการสัญญาณของโรคเข่าเสื่อมแต่อย่างใด หากไม่มีอาการเจ็บปวดหรือบวม ควรทำความเข้าใจและไม่กลัวจนเลี่ยงการเคลื่อนไหว เพราะการเคลื่อนไหวที่เหมาะสมจะส่งผลดีต่อสุขภาพของข้อเข่ามากกว่าการอยู่นิ่งๆ ผมแนะนำให้ผู้ที่พบเสียงก๊อบแก๊บในข้อเข่าลองปรับพฤติกรรม ใช้วิธีออกกำลังกายเบาๆ เช่น การเดิน ว่ายน้ำ หรือการบริหารข้อเข่าเบาๆ และถ้ารู้สึกผิดปกติ เช่น ปวดรุนแรง หรือเคลื่อนไหวลำบาก ก็ควรไปพบแพทย์เพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสมครับ
