พังผืดใต้ลิ้นในเด็กทารก 👅

frenotomy คืออะไร? ถ้าอธิบายแบบภาษาคนทั่วไป frenotomy คือ “หัตถการตัดพังผืดใต้ลิ้น” (บางที่เรียกตัดพังผืดใต้ลิ้น, tongue tie release) เพื่อคลายการรั้งที่ทำให้ลิ้นขยับได้จำกัด โดยเฉพาะในเด็กทารกที่มีภาวะลิ้นติด พอพังผืดตึงมาก ลิ้นจะยก/แลบ/ยื่นได้ไม่สุด และอาจส่งผลกับการดูดนมตั้งแต่ช่วงแรกๆ จากที่เราเคยหาข้อมูลก่อนพาลูกไปตรวจ จุดสังเกตที่มักเจอบ่อยคือปลายลิ้นดูเหมือน “รูปหัวใจ” เวลาร้องหรือเวลาพยายามแลบลิ้น เพราะปลายลิ้นถูกดึงรั้งไว้ บางบ้านจะเริ่มสงสัยจากอาการระหว่างให้นม เช่น ลูกอมไม่ลึก หลุดเต้าบ่อย ดูดแล้วเหนื่อย ใช้เวลานานมากแต่กินได้น้อย มีเสียงจ๊วบๆ หรือสำลัก/กลืนอากาศเยอะ จนทำให้ท้องอืดงอแง และที่คุณแม่หลายคนเครียดคือ “น้ำหนักไม่ค่อยขึ้น” ทั้งที่ให้นมบ่อยมาก แล้ว frenotomy ต่างจาก frenectomy ไหม? ในการใช้งานจริงชื่ออาจต่างกันตามแพทย์/สถานพยาบาล แต่ใจความคือการแก้พังผืดใต้ลิ้นเหมือนกัน บางเคสตัด/กรีดเล็กน้อยเพื่อปลดการรั้ง (มักเรียก frenotomy) บางเคสอาจตัดออกมากขึ้น (มักเรียก frenectomy) วิธีที่พบบ่อยคือใช้กรรไกรขนาดเล็ก หรือใช้เลเซอร์/พลาสมา ขึ้นกับความเหมาะสมและอุปกรณ์ของแต่ละที่ หลายคนถามว่า “ทำแล้วดีขึ้นเลยไหม” ประสบการณ์ที่ได้ยินบ่อยคือบางคนเห็นผลเรื่องการดูดนมเร็วมาก เช่น อมลึกขึ้น ดูดมีแรงขึ้น เจ็บหัวนมน้อยลง แต่ก็มีบางเคสที่ต้องอาศัยการฝึกการดูด/ท่าการให้นมร่วมด้วย เพราะเด็กบางคนติดแพทเทิร์นเดิมไปแล้ว เรื่องความปลอดภัยและช่วงอายุ: มีข้อมูลว่าเด็กบางรายทำได้ตั้งแต่อายุยังน้อยมาก (เช่นช่วงไม่กี่วัน-ไม่กี่สัปดาห์) แต่ไม่ใช่ว่าทุกคนต้องรีบตัดนะคะ สิ่งที่เราแนะนำจากใจเลยคือ ถ้าสงสัยว่าลูกมีพังผืดใต้ลิ้น ให้พาไปพบแพทย์/ผู้เชี่ยวชาญด้านช่องปากเด็กหรือทีมให้นมแม่เพื่อประเมินก่อน เพราะการตัดควรทำเมื่อ “มีอาการและกระทบการกิน/การเติบโตจริงๆ” หลังทำควรดูอะไรบ้าง? โดยทั่วไปอาจมีเลือดซึมเล็กน้อย งอแงได้ และต้องติดตามอาการการดูดนม รวมถึงทำตามคำแนะนำเรื่องการดูแลแผล/การยืดบริเวณพังผืด (ถ้าแพทย์แนะนำ) เพื่อช่วยลดโอกาสพังผืดกลับมายึดติดอีก สุดท้ายค่าใช้จ่ายของ frenotomy มักขึ้นกับสถานพยาบาล วิธีที่ใช้ (กรรไกร/เลเซอร์) และการประเมินของแพทย์ แนะนำโทรถามรายละเอียดก่อนนัดเพื่อเตรียมตัวได้ถูกต้องค่ะ