'สูกรมัททวะ' #อาหารมื้อสุดท้ายของพระศาสดาก่อนเสด็จดับขันธ์ปรินิพพาน
ทรงให้ถวายสูกรมัททวะแก่พระองค์ผู้เดียว
จุนทะ ! สูกรมัททวะที่จัดไว้ จงนำมาเลี้ยงเรา, ขาทนียะโภชนียะอย่างอื่นที่ตกแต่งไว้ จงนำไปเลี้ยงภิกษุสงฆ์. จุนทะ ! สูกรมัททวะที่เหลือนี้ ท่านจงฝังเสียในบ่อ เราไม่มองเห็นใครในโลก พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก หมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ พร้อมทั้งเทวดา และมนุษย์ที่บริโภคแล้วจักให้ย่อยได้, นอกจากตถาคต, (ต่อจากนี้ก็ประชวรด้วยโรคท้องร่วมด้วยเลือดอย่างรุณแรง)
- มหาปรินิพพานสูตร มหา. ที. ๑๐/๑๔๗/๑๑๗.
.
; คำบาลีว่า สูกรมัททวะ นี้ เคยแปลตาม ๆ กันมาว่า เนื้อสุกรอ่อน, บัดนี้การค้นคว้าของ นักศึกษาทั่วไปได้ก้าวหน้าไปจนถึงกับไม่ถือว่าแปลอย่างนั้นเป็นคำแปลที่ถูกต้อง น่าจะเป็นหัวพืชมีพิษชนิดใดชนิดหนึ่งมากกว่า, ในที่นี้จึงไม่อาจแปลว่าเนื้อสุกร เหมือนที่แล้วมา คงทิ้งทับศัพท์ไว้เป็นภาษาบาลีเดิม คือสูกรมัททวะ ไม่ต้องแปล.
.
ทรงปรามพระอานนท์มิให้มีความขุ่นเคืองแก่จุนทะผู้ถวายสุกรมัททวะแก่พระองค์ และตรัสว่าการถวายบิณฑบาตรที่มีอานิสงส์สูง คือการถวายบิณฑบาตรที่ตถาคตเสวยแล้วตรัสรู้ และการถวายบิณฑบาตรที่ตถาคตเสวยแล้วปรินิพพาน
.
อานนท์ ! คงมีใครทำความเดือดร้อนให้แก่จุนทะ กัมมารบุตร โดยกล่าวว่า จุนทะ ! การที่ท่านถวายบิณฑบาตเป็นครั้งสุดท้าย ซึ่งหาได้โดยยากนั้นไม่เป็นลาภเสียแล้ว” ดังนี้. อานนท์ ! เธอพึงกำจัดความเดือดร้อนนั้นเสีย โดยกล่าวว่า จุนทะ ! การถวายบิณฑบาตครั้งสุดท้ายของท่านเป็นความดีแล้ว เป็นลาภของท่านแล้ว, เราได้ฟังมาแล้วเฉพาะพระพักตร์ว่าบิณฑบาตทั้งสอง มีผลเสมอกัน มีผลยิ่งยอดกว่าบิณฑบาตอื่น ๆ คือ บิณฑบาตที่พระตถาคตเจ้าเสวยแล้ว ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณ อย่าง ๑ และที่เสวยแล้วเสด็จปรินิพพาน ด้วยอนุปาทิเสสนิพพานธาตุ อย่าง ๑. กุศลกรรมที่นายจุนทะสร้างสมแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อ อายุ วรรณะ สุขะ ยศ สวรรค์ และความเป็นใหญ่”. อานนท์ ! เธอพึงกำจัดความเดือดร้อนของนายจุนทะ กัมมารบุตรด้วยการ กล่าวอย่างนี้แล...
.
- มหาปรินิพพานสูตร มหา. ที. ๑๐/๑๔๙/๑๑๗.
มหาปรินิพพานสูตร ว่าด้วยมหาปรินิพพานของพระพุทธเจ้า (๒)
.
ยุวพุทธฯ บ้านแห่งธรรม
ขอเชิญทุกท่านมาร่วมกัน สาธยายมหาปรินิพพานสูตร ฟังธรรม ปฏิบัติธรรม
ส่งท้ายปีเก่าด้วยใจสงบ — ต้อนรับปีใหม่ด้วยพลังบุญ
เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต และเริ่มต้นปีด้วยจิตที่ผ่องใส
📅วันที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๖
สูกรมัททวะ เป็นคำบาลีที่ปรากฏในมหาปรินิพพานสูตร ซึ่งบรรยายถึงอาหารมื้อสุดท้ายที่พระพุทธเจ้าทรงเสวยก่อนเสด็จดับขันธ์ปรินิพพาน หลายคนเคยเข้าใจว่าคำนี้หมายถึงเนื้อสุกรอ่อน แต่การค้นคว้าวิจัยในยุคปัจจุบันชี้ให้เห็นว่า สูกรมัททวะน่าจะหมายถึงหัวพืชชนิดหนึ่งที่มีพิษ ซึ่งทิ้งทับศัพท์ไว้ในภาษาบาลีโดยไม่แปลเป็นภาษาไทย เพื่อรักษาความถูกต้องของความหมายตามต้นฉบับ การถวายสูกรมัททวะนั้นทรงมอบให้แก่พระองค์เองเพียงผู้เดียว ในขณะที่ขาทนียะโภชนียะชนิดอื่น ๆ ถูกนำไปถวายภิกษุสงฆ์ นอกจากนี้ยังมีข้อกล่าวถึงการฝังสูกรมัททวะที่เหลือไว้ในบ่อ เพื่อป้องกันมิให้ใครทั้งในโลกมนุษย์และโลกเทวา รวมถึงหมู่สัตว์ต่าง ๆ ได้บริโภค โดยเฉพาะเว้นแต่พระตถาคต ซึ่งถือเป็นการแสดงออกถึงความเป็นเอกลักษณ์และความสูงส่งของพระพุทธเจ้าผู้ทรงตรัสรู้ ในส่วนของคำสั่งสอน พระพุทธเจ้าทรงห้ามมิให้พระอานนท์ผิดหวังหรือขุ่นเคืองในจุนทะ ผู้ถวายสูกรมัททวะนั้น พร้อมกับตรัสยกย่องว่า การถวายบิณฑบาตในครั้งสุดท้ายนั้นเป็นการถวายที่มีอานิสงส์อย่างยิ่ง ถือเป็นบุญลาภที่ใหญ่หลวง เนื่องจากพระตถาคตทรงรับประทานอาหารนี้ก่อนทรงปรินิพพาน ซึ่งเปรียบเสมือนการฝากบุญและกำลังใจให้กับผู้นั้น ข้อเท็จจริงดังกล่าวนี้สะท้อนให้เห็นถึงความละเอียดอ่อนในคำสอนของพระพุทธเจ้าและความเคารพในผู้ถวาย เป็นการเน้นย้ำถึงคุณค่าของการให้และการบำเพ็ญบุญที่มีคุณค่าในสายพระพุทธศาสนา สำหรับผู้ที่สนใจในธรรมะและประวัติศาสตร์พระพุทธเจ้า การศึกษามหาปรินิพพานสูตรพร้อมรายละเอียดเกี่ยวกับสูกรมัททวะนี้ ช่วยเพิ่มพูนความเข้าใจที่ลึกซึ้งถึงการดำเนินธรรมและความหมายเบื้องหลังการถวายครั้งสำคัญนี้ นอกจากนี้ยังเป็นโอกาสที่ดีในการปฏิบัติธรรมและสาธยายใจให้สงบ ในโอกาสสำคัญเช่นการส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ เพื่อเสริมสร้างพลังบุญและความสิริมงคลแก่ชีวิตในวันใหม่ต่อไป
