ช่วงนี้ผมสังเกตเห็นว่าการเมืองไทยมีการถกเถียงกันอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะเรื่องความรู้สึกที่มีต่อสถาบันและพรรคการเมือง หลายคนเริ่มตั้งคำถามถึงสันดานและพฤติกรรมของผู้แทนราษฎรและพรรคการเมืองซึ่งกลายเป็นปัญหาหลักที่ควรได้รับการแก้ไขก่อนที่จะพูดถึงการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ในภาพรวม ประชาชนโดยเฉพาะคนรุ่นใหม่มีการเปลี่ยนมุมมอง เรียกว่า "ยุคประชาชนตาสว่าง" เพราะขณะนี้ผู้คนเริ่มมองเห็นความจริงในหลายมิติ ทั้งในเรื่องของการเมืองและการปกครอง การวิพากษ์วิจารณ์จึงเกิดขึ้นอย่างเปิดเผยและตรงไปตรงมา ผมเองเคยสนทนากับเพื่อนที่มีความคิดเห็นต่างกันเรื่องการเลือกพรรคการเมือง ซึ่งพบว่าบางครั้งการเลือกตั้งก็ไม่ได้สะท้อนความตั้งใจจริงในการเปลี่ยนแปลง แต่อาจเกิดจากการยึดติดกับชื่อเสียงหรือประวัติศาสตร์ของพรรค ทำให้เป็นไปตามคำพูดที่ว่า "ใครเลือกก็สันดานเดียวกัน" ซึ่งสื่อถึงการที่พฤติกรรมไม่ดีของนักการเมืองไม่ได้เปลี่ยนแปลงมากนัก การเติบโตของกลุ่มที่เรียกตัวเองว่า "สามกีบ" หรือกลุ่มที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล ก็เป็นอีกประเด็นหนึ่งที่คนพูดถึงมาก เพราะมันสะท้อนถึงความขัดแย้งทั้งทางความคิดและการเมืองในสังคมไทย แต่ละฝ่ายต่างพยายามชี้ให้เห็นข้อผิดพลาดของอีกฝ่ายซึ่งมักนำมาสู่ความแตกแยกมากขึ้น ในฐานะประชาชนคนหนึ่ง ผมเห็นว่าการแก้ไขปัญหาที่แท้จริงจะต้องเริ่มจากการสร้างจิตสำนึกและเปลี่ยนแปลงทัศนคติของผู้ร่วมสังคม ทั้งจากผู้ที่เลือกตั้งและผู้ถูกเลือกตั้ง เพื่อให้เกิดความเคารพและรับฟังความคิดเห็นที่หลากหลาย ก่อนที่จะไปถึงขั้นตอนการแก้ไขกฎหมายหรือรัฐธรรมนูญต่อไป สุดท้ายนี้ การเข้าใจประวัติศาสตร์และบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ในสังคมไทยก็มีความสำคัญไม่น้อย ความรู้สึกของคนในยุคนี้ที่เรียกว่า "กษัตริย์มีไว้ทำไม" แสดงถึงการตั้งคำถามที่ต้องการคำตอบอย่างจริงจัง เพราะเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับอัตลักษณ์ของชาติและเสถียรภาพของสังคมในระยะยาว