หลายคนที่มีก้อนที่ต่อมไทรอยด์จะถูกส่งตรวจ “เจาะชิ้นเนื้อด้วยเข็ม” (FNA) แล้วผลอาจออกมาเป็นคำว่า AUS จนกังวลว่าเป็นมะเร็งไทรอยด์หรือเปล่า เราเคยเจอเคสแนวนี้บ่อย เลยอยากเล่าให้เข้าใจง่ายๆ ว่า “AUS thyroid คืออะไร” และขั้นต่อไปควรทำอย่างไร AUS (Atypia of Undetermined Significance) แปลประมาณว่า “มีความผิดปกติของเซลล์ แต่ยังสรุปชัดไม่ได้ว่าเป็นเนื้อร้ายหรือไม่” พูดง่ายๆ คืออยู่กึ่งกลางระหว่างผลที่ดูเป็นก้อนธรรมดา กับผลที่น่าสงสัย/ชัดเจนว่าเป็นมะเร็ง ทำให้คำตอบหลังได้ผล AUS แล้วมักจะเป็นคำถามยอดฮิตว่า “ต้องผ่าตัดเลยไหม?” โดยทั่วไป ผล AUS ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งแน่นอน แต่ก็ไม่ใช่ผลที่วางใจได้ 100% ความเสี่ยงมะเร็งจะขึ้นกับหลายอย่าง เช่น ลักษณะอัลตราซาวด์ของก้อน (ขอบไม่เรียบ มีจุดหินปูนเล็กๆ ก้อนแข็ง/ทึบ มีรูปร่างสูงกว่ากว้าง โตเร็ว) ขนาดก้อน ประวัติคนไข้ (เคยได้รับรังสีบริเวณคอ มีคนในครอบครัวเป็นมะเร็งไทรอยด์) และอาการร่วม (เสียงแหบ กลืนติด หายใจลำบาก) แนวทางที่มักใช้หลังได้ผล AUS มีได้หลายแบบ (ขึ้นกับแพทย์และความเสี่ยงของก้อน): 1) “เจาะซ้ำ” อีกครั้งในช่วงเวลาที่เหมาะสม เพราะบางทีครั้งแรกเซลล์ปนเลือด/อักเสบทำให้อ่านยาก การเจาะซ้ำช่วยให้ได้ผลชัดขึ้น 2) “ติดตามอัลตราซาวด์” ถ้าก้อนดูไม่ค่อยน่ากังวล และคนไข้ไม่มีปัจจัยเสี่ยงสูง มักนัดดูการเปลี่ยนแปลงของขนาด/ลักษณะ 3) “ตรวจเพิ่มเติม” บางที่อาจมีการตรวจยีน/ตรวจทางพยาธิเพิ่มเพื่อช่วยประเมินความเสี่ยง (ขึ้นกับทรัพยากรและความเหมาะสม) 4) “ผ่าตัด” จะถูกพิจารณามากขึ้นเมื่อก้อนมีลักษณะน่าสงสัยบนอัลตราซาวด์ โตขึ้นเรื่อยๆ มีอาการกดเบียด หรือคนไข้กังวลมากและต้องการคำตอบที่ชัดเจนที่สุดจากชิ้นเนื้อจริง ถ้าคุณเพิ่งได้ผล “ก้อนไทรอยด์เป็น AUS” แนะนำให้เตรียมคำถามไปพบแพทย์ เช่น ก้อนของเราจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงจากอัลตราซาวด์ระดับไหน? ควรเจาะซ้ำเมื่อไหร่? มีข้อบ่งชี้ให้ผ่าตัดหรือยัง? ถ้าต้องผ่าตัดเป็นการผ่าออกบางส่วนหรือทั้งหมด? และหลังผ่าตัดต้องกินฮอร์โมนไทรอยด์หรือไม่ สุดท้าย สิ่งที่ช่วยลดความเครียดได้มากคือการ “ดูภาพรวม” ไม่ใช่ดูแค่คำว่า AUS อย่างเดียว เพราะการตัดสินใจรักษาก้อนที่ต่อมไทรอยด์ต้องอิงทั้งผลเจาะ อัลตราซาวด์ อาการ และความเสี่ยงของแต่ละคน ถ้ากำลังลังเล ให้ขอสำเนารายงานอัลตราซาวด์/ผลชิ้นเนื้อ แล้วปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพิ่มเติมได้เลย