ข้าว 1 จาน มีโลกทั้งใบ อยู่ในนั้น
" ข้าว 1 จาน มีโลกทั้งใบอยู่ในนั้น "
สิ่งสำคัญทุกๆมื้อ เน้นย้ำว่า ทุกๆมื้อ
ก่อนจะตักอาหารเข้าปาก
คือ ผมจะขอบคุณ จากคลื่นจิตในใจ
ขอบคุณ โอกาส ที่ผมยังมีลมหายใจ
กายยังดำรงอยู่ได้ มานั่งกินอยู่ตรงนี้
ขอบคุณทุกๆอย่าง ที่เป็นข้าวมาอยู่ตรงนี้
ในหนึ่งจาน ของข้าวปลาอาหาร
" มีโลกทั้งใบ อยู่ในนั้น ไม่เกินจริงเลย "
ชาวนาปลูกข้าว คนงานสีข้าว คนบรรจุใส่
คนแบกกระสอบข้าว คนขับรถส่งข้าวสาร
คนดูแลโกดังข้าว คนลำเลียงข้าว
คนขายข้าวสาร คนหุงข้าว คนผัดใส่งาน
กว่าจะมาถึงเรา ให้มานั่งกินสบายๆ
อาหารคาวทุกๆอย่าง ต้ม ผัด แกง ทอด
ของหวาน นุ่มละมุนหน้าตาน่าทาน
ก็เช่นเดียวกัน มันผ่านผู้คนมามากมาย
น้ำ ดิน แสงแดด ลม ฤดูกาล เมล็ดพันธุ์
ก็เป็น พลังงานหลักที่อยู่เบื้องหลัง
อาหารทุกๆมื้อที่เรากินทั้งสิ้น..ย้ำ..ทั้งสิ้น
เราต่างโชคดีในระดับ เผ่าพันธุ์หนึ่ง
ของจักรวาลนี้ ที่ใช้ทรัพยากรต่างๆ
มาเลี้ยงดูร่างกายจิตใจ ในทุกๆวัน
แต่...เราอาจเคยชิน กับ การคิอแยกส่วน
ถูกทำให้เชื ่อว่า มันไม่เกี่ยวกัน
ก็แค่ควักตังส์มาจ่าย คนขายได้เงิน
เราได้กิน อิ่ม จบ ลุกไปทำอย่างอื่นต่อ
ความคุ้นชิน จนมองไม่เห็นคุณค่าแบบนี้
ในทางจิตวิทยา คือ ความเคยตัว
ต่อการได้มาแบบง่ายๆ ซ้ำๆ
Habituation
ขาดการละเลยความสำคัญของสิ่งนั้นไป
แต่สิ่งที่จะเน้นย้ำเพิ่มเติมคือ
เราถูกหล่อหลอม ให้มองไม่เห็นภาพรวม
Lack of Hollistic Process
ถูกย้ำทุกๆวันว่า
" หลายๆอย่างมันไม่เกี่ยวกัน "
คนแยกจาก ธรรมชาติธาตุ 4
คนแยกจาก อาหารการกิน
คนแยกจาก กลุ่มผู้คน
แม้กระทั่ง ร่างกาย แยกจาก จิตใจ
ด้วยเหตุนี้ จึงก่อให้เกิดปัญหาหนักๆ
เป็น Weak Central Coherence ตามมา
จนโลก ปั่นป่วนปะทุรุนแรงสุดๆในเวลานี้
ตราบใด ยังมองไม่เห็นความเชื่อมโยงนี้
ตราบนั้น มนุษย์ยังคงสร้างหลุมดำมืด
ที่มีเหวปากลึก ให้ตกลงไปแน่ๆ
........................................................
ข้าว 1 จาน มีโลกทั้งใบอยู่ในนั้น
ไม่เกินจริงเลย...
หลังทานอาหารจานนี้เสร็จ ผมนำจาน
ไปคืน ณ จุดคืนงานในศูนย์อาหาร
ในห้างสรรพสินค้าแห่งหนึ่ง
และไม่ลืม ที่จะกล่าวขอบคุณแม่บ้าน
ที่คอยเก็บจาก ณ จุดนั้น
ด้วยสายตายิ้มแย้ม และขอบคุณจากใจ
ขอบคุณมากครับ ที่ลำบากช่วยเก็บจาน
ทำให้ผม สะดวกขึ้นที่จะทำความดี
ในแบบอื่นๆต่อไปในชีวิตครับ
สำหรับผม การได้ทานข้าวหนึ่งจานไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการบรรเทาความหิวเท่านั้น แต่ยังเป็นการทบทวนและเชื่อมโยงกับสิ่งรอบตัวอีกด้วย ข้าวแต่ละเมล็ดต้องผ่านกระบวนการซับซ้อน ตั้งแต่การหว่านเมล็ดพันธุ์ลงในฤดูที่เหมาะสม ผ่านการดูแลของชาวนา รับน้ำมือจากธรรมชาติอย่างแดด ลม และฝน จนถึงมือของคนงานที่สีข้าว บรรจุ ใส่ถุง และส่งต่อให้กับทุกคนที่มีส่วนร่วมจนกระทั่งมาถึงจานอาหารของเรา เรามักจะลืมไปว่าความสะดวกสบายที่เรามีไม่ใช่เรื่องง่าย หรือเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ การตระหนักถึงคุณค่าของข้าวจานหนึ่งจึงเป็นการตอกย้ำถึงความสัมพันธ์เชื่อมโยงที่ใกล้ชิดระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติและความพยายามของผู้อื่น ผมเองเมื่อทานเสร็จ มักจะนำจานไปคืนในจุดที่กำหนด และไม่ลืมที่จะกล่าวขอบคุณต่อผู้ที่ทำงานเบื้องหลังอย่างแม่บ้าน พนักงานที่เก็บจานเหล่านั้น สายตายิ้มแย้มและคำขอบคุณนั้นทำให้ผมรู้สึกว่าสิ่งเล็ก ๆ ที่ทำไปก็มีความหมาย และช่วยส่งเสริมความดีในชีวิตได้อีกอย่างหนึ่ง สิ่งสำคัญอีกอย่างที่ได้เรียนรู้คือการลดละความเคยชินที่ทำให้เรามองแค่ผลลัพธ์ที่เห็นง่าย ๆ แต่ไม่ได้สนใจถึงกระบวนการทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง เหมือนคำว่า Habituation ที่เราควรฝึกตัวเองใหม่ให้เห็นคุณค่าและความเชื่อมโยงในทุก ๆ มื้อโดยไม่ละเลย การเข้าใจถึงความเชื่อมโยงและไม่แยกส่วนของชีวิต ธรรมชาติ อาหาร และจิตใจ เป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยสร้างความสมดุลและสันติสุขในชีวิต รวมถึงลดปัญหาความขัดแย้งที่เกิดจากการมองแยกส่วนของสังคมและธรรมชาติด้วย ดังนั้น ข้าว 1 จานจึงไม่ใช่แค่ข้าวที่เรากิน แต่คือโลกใบเล็กที่รวมพลังงานและความพยายามจากทั่วโลกและผู้คนมากมายไว้ในมื้อนั้นอย่างแท้จริง ผมแนะนำให้ทุกคนลองฝึกการขอบคุณในทุกมื้อด้วยใจจริง เพื่อช่วยให้เราเห็นและรู้สึกถึงคุณค่าแท้จริงของอาหาร รวมถึงสร้างจิตสำนึกที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมและผู้คนรอบตัวด้วยเช่นกัน
