ðĨPictures used to accompany the description:
1. International Docking Adapter
2. An Explorer mission observes
Sagittarius A The Milky Way's central black hole, flaring.
3. This artificially colored view of M101 maps ultraviolet light as blue while visible light is red since UV light does not have a "color" (the eye stopping at about violet). This view was taken by the MIDEX-3 Swift, which can also detect X-rays, and has contributed to the study of gamma-ray bursts and other topics.
4. WISE was restarted after it was turned off
5. ISEE-C in a dynamic test chamber, 1978
6. Explorer 6 on a Thor-Able III launch in August 1959
7. Visitor Center at NASA Goddard
Space Flight Center
8. A scale model of the Hubble Space
Telescope on display in the visitor center
9. The Goddard network (STDN) tracked many early crewed and uncrewed spacecraft.
10. James Webb Space Telescope mirrors assembled, May 2016
Point-to-point
Point-to-point, or Earth to Earth transportation, is a category of sub-orbital spaceflight in which a spacecraft provides rapid transport between two terrestrial locations. A conventional airline route between London and Sydney, a flight that normally lasts over twenty hours, could be traversed in less than one hour. While no company offers this type of transportation today, SpaceX has revealed plans to do so as early as the 2020s using Starship. Suborbital spaceflight over an intercontinental distance requires a vehicle velocity that is only a little lower than the velocity required to reach low Earth orbit. If rockets are used, the size of the rocket relative to the payload is similar to an Intercontinental Ballistic Missile (ICBM). Any intercontinental spaceflight has to surmount problems of heating during atmospheric re-entry that are nearly as large as those faced by orbital spaceflight.
Orbital
Orbital spaceflight
A minimal orbital spaceflight requires much higher velocities than a minimal sub-orbital flight, and so it is technologically much more challenging to achieve. To achieve orbital spaceflight, the tangential velocity around the Earth is as important as altitude. In order to perform a stable and lasting flight in space, the spacecraft must reach the minimal orbital speed required for a closed orbit.
Interplanetary
Interplanetary spaceflight and Interplanetary mission Interplanetary spaceflight is flight between planets within a single planetary system. In practice, the use of the term is confined to travel between the planets of the Solar System. Plans for future. crewed interplanetary spaceflight missions often include final vehicle assembly in Earth orbit, such as NASA's Constellation program and Russia's Kliper/Parom tandem.
Interstellar
Interstellar travel
New Horizons is the fifth spacecraft put on an escape trajectory leaving the Solar System. Voyager 1, Voyager 2, Pioneer 10, Pioneer 17 are the earlier ones. The one farthest from the Sun is Voyager 1, which is more than 100 AU distant and is moving at 3.6 AU per year. In comparison, Proxima Centauri, the closest star other than the Sun, Is 267,000 AU distant. It will take Voyager 1 over 74,000 years to reach this distance. Vehicle designs using other techniques, such as nuclear pulse propulsion are likely to be able to reach the nearest star significantly faster. Another possibility that could allow for human interstellar spaceflight is to make use of time dilation, as this would make it possible for passengers in a fast-moving vehicle to travel further into the future while aging very little, in that their great speed slows down the rate of passage of on-board time. However, attaining such high speeds would still require the use of some new, advanced method of propulsion. Dynamic soaring as a way to travel across interstellar space has been proposed as well.
Intergalactic
Intergalactic travel
Intergalactic travel involves spaceflight between galaxies, and is considered much more technologically demanding than even interstellar travel and, by current engineering terms, is considered science fiction. However, theoretically speaking, there is nothing to conclusively indicate that intergalactic travel is impossible. To date several academics have studied intergalactic travel in a serious manner.
Spacecraft
Spacecraft are vehicles designed to operate in space. The first true spacecraft' is sometimes said to be Apollo Lunar Module, since this was the only crewed vehicle to have been designed for, and operated only in space; and is. notable for its non-aerodynamic shape.
Propulsion
Spacecraft propulsion
Spacecraft today predominantly use rockets for propulsion, but other propulsion techniques such as ion drives are becoming more common, particularly for uncrewed vehicles, and this can significantly reduce the vehicle's mass and increase its delta-v.
Reusable
Reusable launch system
The first reusable spacecraft, the X-15, was air-launched on a suborbital trajectory on 19 July 1963. The first partially reusable orbital spacecraft, the Space Shuttle, was launched by the USA on the 20th anniversary of Yuri Gagarin's flight, on 12 April 1981. During the Shuttle era, six orbiters were built, all of which flown in the atmosphere and five of which flown in space. The Enterprise was used only for approach and landing tests, launching from the back of a Boeing 747 and gliding to deadstick landings at Edwards AFB, California. The first Space Shuttle to fly into space was the Columbia, followed by the Challenger, Discovery, Atlantis, and Endeavour. The Endeavour was built to replace the Challenger, which was lost in January 1986. The Columbia broke up during reentry in February 2003.
The first automatic partially reusable spacecraft was the Buran (Snowstorm), launched by the USSR on 15 November 1988, although it made only one flight. This spaceplane was designed for a crew and strongly resembled the US Space Shuttle, although its drop-off boosters used liquid propellants and its main engines were located at the base of what would be the external tank in the American Shuttle. Lack of funding, complicated by the dissolution of the USSR, prevented any further flights of Buran. The Space Shuttle was retired in 2011 due mainly to its old age. The Shuttle's human transport role is to be replaced by the SpaceX Dragon 2 and CST-100 in the 2020s. The Shuttle's heavy cargo transport role is now done by commercial launch vehicles.
Scaled Composites SpaceShipOne was a reusable suborbital spaceplane that carried pilots Mike Melvill and Brian Binnie on consecutive flights in 2004 to win the Ansari X Prize. The Spaceship Company has built its successor SpaceShipTwo. A fleet of SpaceShipTwos operated by Virgin Galactic planned to begin reusable private spaceflight carrying paying passengers (space tourists) in 2008, but this was delayed due to an accident in the propulsion development.
SpaceX achieved the first vertical soft landing of a reusable orbital rocket stage on December 21, 2015, after delivering 11 Orbcomm OG-2 commercial satellites into low Earth orbit. The first Falcon 9 reflight occurred on 30 March 2017. SpaceX now routinely recovers and reuses their first stages and fairings.SpaceX is now developing a fully reusable super heavy lift rocket known as Starship, with the goal of drastically reducing the price of space exploration. As of April 2025, three Super Heavy boosters, the first stage of Starship, have been recovered.
Challenges
List of spaceflight-related accidents and incidents All launch vehicles contain a huge amount of energy that is needed for some part of it to reach orbit. There is therefore some risk that this energy can be released prematurely and suddenly, with significant effects. When a Delta II rocket exploded 13 seconds after launch on January 17, 1997, there were reports of store windows 10 miles (16 km) away being broken by the blast. Space is a fairly predictable environment, but there are still risks of accidental depressurization and the potential fallure of equipment, some of which may be very newly developed. In April 2004 the International Association for the Advancement of Space Safety was established in the Netherlands to further international cooperation and scientific advancement in space systems safety.
Weightlessness
In a microgravity environment such as that provided by a spacecraft in orbit around the Earth, humans experience a sense of 'weightlessness." Short-term exposure to microgravity causes space adaptation syndrome, a self-limiting nausea caused by derangement of the vestibular system. Long-term exposure causes multiple health issues. The most significant is bone loss, some of which is permanent, but microgravity also leads to significant deconditioning of muscular and cardiovascular tissues.
Radiation
Once above the atmosphere, radiation due to the Van Allen belts, solar radiation and cosmic radiation issues occur and increase. Further away from the Earth, solar flares can give a fatal radiation dose in minutes, and the health threat from cosmic radiation significantly increases the chances of cancer over a decade exposure or more.
Life support
In human spaceflight, the life-support system is a group of devices that allow a human being to survive in outer space. NASA often uses the phrase Environmental Control and Life-Support System or the acronym ECLSS when describing these systems for its human spaceflight missions. The life-support system may supply: air, water and food. It must also maintain the correct body temperature, an acceptable pressure on the body and deal with the body's waste products. Shielding against harmful external Influences such as radiation and micro-meteorites may also be necessary. Components of the life-support system are life-critical, and are designed and constructed using safety engineering techniques.
Space weather
Space weather is the concept of changing environmental conditions in outer space. It is distinct from the concept of weather within a planetary atmosphere, and deals with phenomena involving ambient plasma, magnetic fields, radiation and other matter in space (generally close to Earth but also in interplanetary, and occasionally interstellar medium). "Space weather describes the conditions in space that affect Earth and its technological systems. Our space weather is a consequence of the behavior of the Sun, the nature of Earth's magnetic field, and our location in the Solar System. Space weather exerts a profound influence in several areas related to space exploration and development. Changing geomagnetic conditions can induce changes in atmospheric density causing the rapid degradation of spacecraft altitude in Low Earth orbit. Geomagnetic storms due to increased solar activity can potentially blind sensors onboard spacecraft, or interfere with on-board electronics. An understanding of space environmental conditions is also important in designing shielding and life-support systems for crewed spacecraft.
Environmental considerations
Space sustainability, Space debris, Graveyard orbit, and Spacecraft cemetery
Exhaust pollution of rockets depends on the produced exhausts by the propellants reactions and the location of exhaustion. They mostly exhaust greenhouse gases and sometimes toxic components. Particularly at higher levels of the atmosphere the potency of exhausted gases as greenhouse gases increases considerably. Many solid rockets have chlorine in the form of perchlorate or other chemicals, and this can cause temporary local holes in the ozone layer. Re-entering spacecraft generate nitrates which also can temporarily impact the ozone layer. Most rockets are made of metals that can have an environmental impact during their construction. While spaceflight altogether pollutes at a fraction of other human activities, it still does pollute heavily if calculated per passenger. In addition to the atmospheric effects there are effects on the near-Earth space environment. There is the possibility that orbit could become Inaccessible for generations due to exponentially increasing space debris caused by spalling of satellites and vehicles (Kessler syndrome). Many launched vehicles today are therefore designed to be re-entered after use.
Regulation
Space law
A wide range of issues such as space traffic management or liability have been issues of spaceflight regulation.
Participation and representation of all humanity in spaceflight is an issue of international space law ever since the first phase of space exploration, Even though some rights of non-spacefaring countries have been secured, sharing of space for all humanity is still criticized as imperialist and lacking, understanding spaceflight as a resource.
Access
Inclusion has been a national and international issue, resulting in 1967 in the Outer Space Treaty and its claim of outer space as the "province of all mankind". Furthermore social inclusion in human spaceflight has been demanded, with women to fly to space being limited, and minorities, like people with disability, only having been selected in European Space Agency's 2022 astronaut group.
The dominating issue about access in most recent years has been the issue of space debris and space sustainability, since established spacefaring countries endanger access to outer space with their orbital space polluting activity.
Applications
Human presence in space
Current and proposed applications for spaceflight include:
- Earth observation satellites such as spy satellites, weather satellites
- Space exploration
- Communication satellites
- Satellite television
- Satellite navigation
- Space telescopes
- Space tourism
- Protecting Earth from potentially hazardous objects
- Space colonization
Most early spaceflight development was paid for by governments. However, today major launch markets such as communication satellites and satellite television are purely commercial, though many of the launchers were originally funded by governments. Private spaceflight is a rapidly developing area: space flight that is not only paid for by corporations or even private individuals, but often provided by private spaceflight companies. These companies often assert that much of the previous high cost of access to space was caused by governmental inefficiencies they can avoid. This assertion can be supported by much lower published launch costs for private space launch vehicles such as Falcon 9 developed with private financing. Lower launch costs and excellent safety will be required for the applications such as space tourism and especially space colonization to become feasible for expansion.
Spacefaring
Wiktionary:spacefaring
To be spacefaring is to be capable of and active in the operation of spacecraft. It involves a knowledge of a variety of topics and development of specialised skills including: aeronautics; astronautics; programs to train astronauts; space weather and forecasting; spacecraft operations; operation of various equipment; spacecraft design and construction; atmospheric takeoff and reentry; orbital mechanics (a.k.a. astrodynamics); communications; engines and rockets; execution of evolutions such as towing, microgravity construction, and space docking; cargo handling equipment, dangerous cargos and cargo storage; spacewalking; dealing with emergencies; survival at space and first aid; fire fighting; life support. The degree of knowledge needed within these areas is dependent upon the nature of the work and the type of vessel employed. "Spacefaring" is analogous to seafaring.
There has never been a crewed mission outside the Earth-Moon system. However, the United States, Russia, China, European Space Agency (ESA) countries, and a few corporations and enterprises have plans in various stages to travel to Mars (see Human mission to Mars). Spacefaring entities can be sovereign states, supranational entities, and private corporations. Spacefaring nations are those capable of independently building and launching craft into space,
A growing number of private entities have become or are becoming spacefaring.
Global coordination
The United Nations Office for Outer Space Affairs (UNOOSA) has been the main multilateral body servicing international contact and exchange on space activity among spacefaring and non-spacefaring states.
Crewed spacefaring nations
Currently Russia, the United States and China are the only crewed spacefaring nations. Spacefaring nations listed by date of first Further information: Human spaceflight
Crewed launch:
1. Soviet Union (Russia) (1961)
2. United States (1961)
3. China (2003)
Uncrewed spacefaring nations
Further information
Timeline of first orbital launches by country
The following nations or organizations have developed their own launch vehicles to launch uncrewed spacecraft into orbit either
from their own territory or with foreign assistance (date of first launch in parentheses):
1. Soviet Union (1957)
2. United States (1958)
3. France (1965)
4. Italy (1967)â
5. Australia (1967)â
6. Japan (1970)
7. China (1970)
8. United Kingdom (1971)
9. European Space Agency (1979)
10. India (1980)
11. Israel (1988)
12. Ukraine (1991)
13. Russia (1992)*
14. Iran (2009)
15. North Korea (2012)
16. South Korea (2013)
17. New Zealand (2018)â
*Previously part of the Soviet Union
â Launch vehicle fully or partially developed by another country
Also several countries, such as Canada, Italy, and Australia, had semi-independent spacefaring capability, launching locally built satellites on foreign launchers. Canada had designed and built satellites (Alouette 1 and 2) in 1962 and 1965 which were orbited using U.S. launch vehicles. Italy has designed and built several satellites, as well as pressurized modules for the International Space Station. Early Italian satellites were launched using vehicles provided by NASA, first from Wallops Flight Facility in 1964 and then from a spaceport in Kenya (San Marco Platform) between 1967 and 1988 Italy has led the development of the Vega rocket programme within the European Space Agency since 1998. The United Kingdom abandoned its independent space launch program in 1972 in favour of co-operating with the European Launcher Development Organisation (ELDO) on launch technologies until 1974. Australia abandoned its launcher program shortly after the successful launch of WRESAT, and became the only non-European member of ELDO.
Suborbital
Considering merely launching an object beyond the KÃĄrmÃĄn line to be the minimum requirement of spacefaring, Germany, with the V-2 rocket, became the first spacefaring nation in 1944, The following nations have only achieved suborbital spaceflight capability by launching indigenous rockets or missiles or both into suborbital space:
1. Nazi Germany (June 20, 1944)
2. East Germany (April 12, 1957)
3. Canada (September 5, 1959)
4. Lebanon (November 21, 1962)
5. Switzerland (October 27, 1967)
6. Argentina (April 16, 1969)
7. Brazil (September 21, 1976)
8. Spain (February 18, 1981)
9. West Germany (March 1, 1981)
10. Iraq (June 1984)
11. South Africa (June 1, 1989)
12. Sweden (May 8, 1991)
13. Yemen (May 12, 1994)
14. Pakistan (April 6, 1998)
15. Taiwan (December 15, 1998)
16. Syria (September 1, 2000)
17. Indonesia (September 29, 2004)
18. Democratic Republic of the Congo (2007)
19. New Zealand (November 30, 2009)
20. Norway (September 27, 2018)
21. Netherlands (September 19, 2020
22. Turkey (October 29, 2020).
Space and survival
Space and survival is the idea that the long-term survival of the human species and technological civilization requires the building of a spacefaring civilization that utilizes the resources of outer space, and that not doing this might lead to human extinction. A related observation is that the window of opportunity for doing this may be limited due to the decreasing amount of surplus resources that will be available over time as a result of an ever-growing population. The earliest appearance of a connection between space exploration and human survival appears in Louis J. Halle, Jr.'s 1980 article in Foreign Affairs, in which he stated colonization of space will keep humanity safe should global nuclear warfare occur. This idea has received more attention in recent years as advancing technology in the form of reusable launch vehicles and combination launch systems make affordable space travel more feasible.
Risk to humanity
Global catastrophic risk and Human extinction, Existential risks are risks of human extinction or similarly severe and irreversible outcome. According to the Future of Humanity Institute, "humanity's long track record of surviving natural hazards suggests that, measured on a timescale of a few centuries, the existential risk posed by such hazards is rather small. The great bulk of existential risk in the foreseeable future is anthropogenic; that is, arising from human activity. Toby Ord argues in The Precipice that some such risks include unaligned artificial general intelligence, pandemics (notably from bioterrorism), catastrophic climate change, and global nuclear warfare. He views these as more likely than natural existential risks, such as from supervolcano eruptions or meteor impacts. Regardless of such risks, the Earth will become uninhabitable in around one billion years due to the gradually brightening Sun, which will require the descendants of today's humans to relocate elsewhere.
Space settlement
And Space colonization
Human extinction can be prevented by strengthening the physical barrier, or increasing the mean distance, between people and the potential extinction event, For example, pandemics are controlled by placing exposed people in quarantine and evacuating healthy people away. The human lineage of genus Homo has reduced from several species co-existing on Earth to just one- all others became extinct before the end of the last ice age. This illustrates that Homo sapiens is not immune to planetary disaster and that human survival may be better assured through the colonization of space.
Although space colonies do not yet exist, humans have had a continuous space presence since 2000 in the form of the International Space Station. Life-support systems that enable people to live in space may also allow them to survive hazardous events.
Expanding the living area of the human
species increases the mean distance between humans and any known hazardous event. People closest to the event are most likely to be killed or injured; people farthest from the event are most likely to survive. Increasing the number of places where humans live also helps to prevent extinction. For example, if a massive impact event occurred on Earth without warning, the human species could possibly become extinct, its art, culture and technology would be lost. However, if humans had previously colonized locations outside Earth, the opportunities for the survival and recovery of the species would be greater, Many challenges arise when travelling in outer space. One of the biggest issues that may affect the human body is interstellar radiation. While the Earth's magnetic field and atmosphere protects all living forms on the planet, this cannot be said for outer space. According to researchers from the University of Rochester Medical Center, a radiation equivalent to a mission to Mars can cause serious brain damage such as cognition problems and Alzheimer's disease.
Space science
The observation and study of space protects Earth, as space hazards can be seen in advance and, if discovered early enough, acted against.
Near-Earth objects
Near-Earth objects (NEOs) are asteroids, comets and large meteoroids that come close to or collide with Earth. Spaceguard is the collective name for some of the efforts to discover and study NEOs, though these efforts are not sufficiently funded.
Space colonization & Colonialism
Some more contemporary reasons for space as a solution to survival have been identified as imperialist reasoning for space exploration, only relocating collective shortcomings and not solving them.
Doctorate Degree (Ph.D) ðđð /āļāļģāđāļ āļāđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē
Surveyor / Recorder
By: Ratcharinda Teachaprasarn ðđð
Location: Koh Lanta Island/ āđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē ðđð
Saladan Subdistrict, Koh Lanta District, Krabi
Province, Thailand ðđð
Compiled articles in English, Thai ðđð
By: Ratcharinda Teachaprasarn ðđð
QueenKlearmilly 8888 ððđð
Thailand 2026 ðđð
May 14, 2026, 19 : 00 p.m ðđð
-----------------+++
ðĨāļ āļēāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļĢāļ°āļāļāļāļāļģāļāļāļīāļāļēāļĒ :
1. āļāļ°āđāļāļāđāļāļāļĢāđāđ āļāļ·āđāļāļĄāļāđāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻ
2. āļ āļēāļĢāļāļīāļāļāļąāļāļŠāļģāļĢāļ§āļāļŠāļąāļāđāļāļāđāļŦāđāļ
āļŦāļĨāļļāļĄāļāļģ Sagittarius A* āļāļķāđāļāđāļāđāļāļŦāļĨāļļāļĄāļāļģāđāļāļāļĨāļēāļāļāļēāđāļĨāđāļāļāļĩāļāļēāļāļāđāļēāļāđāļāļ·āļāļ āļāļģāļĨāļąāļāļāļ°āļāļļāļāļķāđāļ
3. āļ āļēāļ M101 āļāļĩāđāđāļŠāđāļŠāļĩāđāļāļĩāļĒāļĄāļāļĩāđāđāļŠāļāļāđāļŠāļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāđāļāđāļāļŠāļĩāļāđāļģāđāļāļīāļ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāđāļŠāļāļāļĩāđāļĄāļāļāđāļŦāđāļāđāļāđāđāļāđāļāļŠāļĩāđāļāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāđāļŠāļāļāļąāļĨāļāļĢāļēāđāļ§āđāļāđāļĨāļāđāļĄāđāļĄāļĩ "āļŠāļĩ" (āļāļ§āļāļāļēāļāļ°āļŦāļĒāļļāļāļāļĒāļđāđāļāļĩāđāļŠāļĩāļĄāđāļ§āļ) āļ āļēāļāļāļĩāđāļāđāļēāļĒāđāļāļĒ MIDEX-3 Swift āļāļķāđāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĢāļ§āļāļāļąāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļāđāļāļāđāđāļāđāļāđāļ§āļĒ āđāļĨāļ°āļĄāļĩāļŠāđāļ§āļāļāđāļ§āļĒāđāļāļāļēāļĢāļĻāļķāļāļĐāļēāļāļēāļĢāļĢāļ°āđāļāļīāļāļāļāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļāļĄāļĄāļēāđāļĨāļ°āļŦāļąāļ§āļāđāļāļāļ·āđāļāđ
4. WISE āļāļđāļāļĢāļĩāļŠāļāļēāļĢāđāļāļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļāļĩāđāļāļđāļāļāļīāļāđāļ
5. ISEE-C āđāļāļŦāđāļāļāļāļāļŠāļāļāđāļāļāđāļāļāļēāļĄāļīāļ āļāļĩ 1978
6. Explorer 6 āļāļ Thor-Able III āđāļāļīāļāļāļąāļ§āđāļāđāļāļ·āļāļāļŠāļīāļāļŦāļēāļāļĄ āļ.āļĻ. 2492
7. āļĻāļđāļāļĒāđāļāļĢāļīāļāļēāļĢāļāļąāļāļāđāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§ āļ āļĻāļđāļāļĒāđāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāđāļāļāļāļēāļĢāđāļāļāļāļāļāļēāļāļē (NASA)
8. āđāļāļāļāļģāļĨāļāļāļāļāļēāļāđāļĨāđāļāļāļāļāļāļĨāđāļāļāđāļāļĢāļāļĢāļĢāļĻāļāđāļāļ§āļāļēāļĻāļŪāļąāļāđāļāļīāļĨ āļāļĨāđāļāļāđāļāļĢāļāļĢāļĢāļĻāļāđāļāļĩāđāļāļąāļāđāļŠāļāļāļāļĒāļđāđāđāļāļĻāļđāļāļĒāđāļāļĢāļīāļāļēāļĢāļāļąāļāļāđāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§
9. āđāļāļĢāļ·āļāļāđāļēāļĒāļāđāļāļāļāļēāļĢāđ āļ (STDN) āļāļīāļāļāļēāļĄāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļĄāļĩāļĨāļđāļāđāļĢāļ·āļāđāļĨāļ°āđāļĢāđāļĨāļđāļāđāļĢāļ·āļāđāļāļĒāļļāļāđāļĢāļāđ āļāļģāļāļ§āļāļĄāļēāļ
10. āļāļĢāļ°āļāļāļāļāļāļāļĨāđāļāļāđāļāļĢāļāļĢāļĢāļĻāļāđāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļĄāļŠāđ āđāļ§āļāļāđ āļāļĢāļ°āļāļāļāđāļŠāļĢāđāļāđāļĨāđāļ§ āļāļĪāļĐāļ āļēāļāļĄ 2016
āļāļļāļāļāđāļāļāļļāļ
(Point-to-point)
āļāļēāļĢāļāļāļŠāđāļāđāļāļāļāļļāļāļāđāļāļāļļāļ āļŦāļĢāļ·āļāļāļēāļĢāļāļāļŠāđāļāļāļēāļāđāļĨāļāļŠāļđāđāđāļĨāļ āđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļ āļāļŦāļāļķāđāļāļāļāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļāļąāļāļāđāļģāļāļ§āđāļēāļ§āļāđāļāļāļĢ āļāļķāđāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ°āđāļŦāđāļāļĢāļīāļāļēāļĢāļāļāļŠāđāļāļāļĒāđāļēāļāļĢāļ§āļāđāļĢāđāļ§āļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļŠāļāļāļŠāļāļēāļāļāļĩāđāļāļāļāļ·āđāļāđāļĨāļ āđāļŠāđāļāļāļēāļāļāļīāļāļāļāļāļīāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļĨāļāļāļāļāļāđāļĨāļ°āļāļīāļāļāļĩāļĒāđ āļāļķāđāļāđāļāļĒāļāļāļāļīāđāļāđāđāļ§āļĨāļēāļāļīāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļĒāļĩāđāļŠāļīāļāļāļąāđāļ§āđāļĄāļ āļāļēāļāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāđāđāļāđāļ§āļĨāļēāđāļĄāđāļāļķāļāļŦāļāļķāđāļāļāļąāđāļ§āđāļĄāļ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļāļ°āļĒāļąāļāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļĢāļīāļĐāļąāļāđāļāđāļŦāđāļāļĢāļīāļāļēāļĢāļāļāļŠāđāļāļāļĢāļ°āđāļ āļāļāļĩāđ āđāļāđ SpaceX āđāļāđāđāļāļīāļāđāļāļĒāđāļāļāļāļēāļĢāļāļĩāđāļāļ°āļāļģāđāļāđāļāļāļąāđāļāđāļĢāđāļ§āļāļĩāđāļŠāļļāļāđāļāļāļĻāļ§āļĢāļĢāļĐ 2020 āđāļāļĒāđāļāđāļĒāļēāļ Starship āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļāļąāļāļāđāļģāļāļ§āđāļēāļ§āļāđāļāļāļĢāđāļāļĢāļ°āļĒāļ°āļāļēāļāļāđāļēāļĄāļāļ§āļĩāļāļāļąāđāļāļāđāļāļāļāļēāļĢāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļāļāļāļĒāļēāļāļāļĩāđāļāđāļģāļāļ§āđāļēāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļāļĩāđāļāļģāđāļāđāļāđāļāļāļēāļĢāđāļāļāļķāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļāđāļģāļāļāļāđāļĨāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļĨāđāļāļāđāļāļĒ āļŦāļēāļāđāļāđāļāļĢāļ§āļ āļāļāļēāļāļāļāļāļāļĢāļ§āļāđāļĄāļ·āđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāļāđāļģāļŦāļāļąāļāļāļĢāļĢāļāļļāļāļāļ°āļāļĨāđāļēāļĒāļāļąāļāļāļĩāļāļāļēāļ§āļļāļāļāđāļēāļĄāļāļ§āļĩāļ (ICBM) āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāđāļēāļĄāļāļ§āļĩāļāđāļāđ āļāđāļāļēāļĄāļāļ°āļāđāļāļāđāļāļāļīāļāļāļąāļāļāļąāļāļŦāļēāļāļ§āļēāļĄāļĢāđāļāļāļŠāļđāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļĢāļāļĨāļąāļāđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāđāļĨāļ āļāļķāđāļāļĄāļĩāļāļāļēāļāđāļŦāļāđāđāļāļ·āļāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļāļąāļāļŦāļēāļāļĩāđāļāļāđāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļāļąāļāļ§āļāđāļāļāļĢāđāļĨāļ.
āļ§āļāđāļāļāļĢ
(Orbital)
āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢ
(Orbital spaceflight)
āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļąāđāļāļāđāļģāļāļąāđāļāļāđāļāļāļāļēāļĢāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļāļĩāđāļŠāļđāļāļāļ§āđāļēāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļĒāđāļāļĒāļāļąāđāļāļāđāļģāļĄāļēāļ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļķāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāđāļēāļāļēāļĒāļāļēāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļĄāļēāļ āđāļāļ·āđāļāđāļŦāđāļāļĢāļĢāļĨāļļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢ āļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāļĢāļāļāđāļĨāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļŠāļģāļāļąāļāļāļāđ āļāļąāļāļĢāļ°āļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļđāļ āđāļāļ·āđāļāđāļŦāđāļāļēāļĢāļāļīāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļāļĩāļĒāļĢāđāļĨāļ°āļĒāļąāđāļāļĒāļ·āļ āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāđāļāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļ§āļāđāļāļāļĢāļāļąāđāļāļāđāļģāļāļĩāđāļāļģāđāļāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļīāļ.
āļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđ
(Interplanetary)
āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāđāļĨāļ°āļ āļēāļĢāļāļīāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđ āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāļŦāļĄāļēāļĒāļāļķāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāļ āļēāļĒāđāļāļĢāļ°āļāļāļŠāļļāļĢāļīāļĒāļ°āđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļ āđāļāļāļēāļāļāļāļīāļāļąāļāļī āļāļēāļĢāđāļāđāļāļģāļāļĩāđāļāļģāļāļąāļāļāļĒāļđāđāđāļāļāļēāļ°āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāđāļāļĢāļ°āļāļāļŠāļļāļĢāļīāļĒāļ°āđāļāđāļēāļāļąāđāļ āđāļāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļ āļēāļĢāļāļīāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāļāļĩāđ āļĄāļĩāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ§āļāļāļļāļĄāđāļāļāļāļēāļāļ āļĄāļąāļāļāļ°āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļēāļĢāļāļĢāļ°āļāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļąāđāļāļŠāļļāļāļāđāļēāļĒāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļāļāđāļĨāļ āđāļāđāļ āđāļāļĢāļāļāļēāļĢ Constellation āļāļāļ NASA āđāļĨāļ°āđāļāļĢāļāļāļēāļĢ Kliper/Parom āļāļāļāļĢāļąāļŠāđāļāļĩāļĒ.
āļāļ§āļāļāļēāļ§
(Interstellar)
āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļ§
(Interstellar travel)
āļāļīāļ§āļŪāļāđāļĢāļāļąāļāļŠāđāđāļāđāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāļģāļāļĩāđāļŦāđāļēāļāļĩāđāļāļđāļāļŠāđāļāļāļāļāđāļāđāļāļ§āļīāļāļĩāđāļāļāļĢāļŦāļĨāļļāļāļāđāļāļāļēāļāļĢāļ°āļāļāļŠāļļāļĢāļīāļĒāļ° āļ§āļāļĒāđāļāđāļāļāļĢāđ 1, āļ§āļāļĒāđāļāđāļāļāļĢāđ 2, āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļĢāđ 10 āđāļĨāļ°āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļĢāđ 17 āđāļāđāļāļĒāļēāļāļĨāļģāļāđāļāļāļŦāļāđāļē āļĒāļēāļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāļāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđāļĄāļēāļāļāļĩāđāļŠāļļāļāļāļ·āļāļ§āļāļĒāđāļāđāļāļāļĢāđ 1 āļāļķāđāļāļāļĒāļđāđāļŦāđāļēāļāļāļāļāđāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļē 100 āļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ (AU) āđāļĨāļ°āđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļĩāđāļāđāļ§āļĒāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§ 3.6 āļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļāđāļāļāļĩ āđāļĄāļ·āđāļāđāļāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļąāļāđāļĨāđāļ§ āļāļēāļ§āļĪāļāļĐāđāđāļāļĨāđāđāļĨāļāļāļĩāđāļŠāļļāļāļĢāļāļāļāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđāļāļ·āļ āļāļĢāđāļāļāļāļīāļĄāļē āđāļāļāļāļāļĢāļĩ āļāļķāđāļāļāļĒāļđāđāļŦāđāļēāļāļāļāļāđāļ 267,000 āļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ āļ§āļāļĒāđāļāđāļāļāļĢāđ 1 āļāļ°āđāļāđāđāļ§āļĨāļēāļĄāļēāļāļāļ§āđāļē 74,000 āļāļĩāđāļāļāļēāļĢāđāļāļāļķāļāļĢāļ°āļĒāļ°āļāļēāļāļāļĩāđ āļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāļĒāļēāļāđāļāļĒāđāļāđāđāļāļāļāļīāļāļāļ·āđāļāđ āđāļāđāļ āļāļēāļĢāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāđāļ§āļĒāđāļĢāļāļāļīāļ§āđāļāļĨāļĩāļĒāļĢāđ āļāļēāļāļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāđāļāļāļķāļāļāļēāļ§āļĪāļāļĐāđāļāļĩāđāđāļāļĨāđāļāļĩāđāļŠāļļāļāđāļāđāđāļĢāđāļ§āļāļ§āđāļēāļĄāļēāļ āļāļĩāļāļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļāđāļāđāļāđāļŦāļāļķāđāļāļāļĩāđāļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļ§āđāļāđāļāļ·āļ āļāļēāļĢāđāļāđāļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđāļāļēāļĢāļĒāļ·āļāđāļ§āļĨāļē (Time dilation)
āđāļāļĢāļēāļ°āļāļ°āļāļģāđāļŦāđāļāļđāđāđāļāļĒāļŠāļēāļĢāđāļāļĒāļēāļāļāļĩāđāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļĩāđāđāļĢāđāļ§āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāđāļāļāļāļēāļāļāđāļāđāđāļāļĨāļāļķāđāļāđāļāļĒāļāļĩāđāļāļēāļĒāļļāļāđāļāļĒāļĨāļāļĄāļēāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļŠāļđāļāļāļ°āļāļģāđāļŦāđāđāļ§āļĨāļēāļāļāļĒāļēāļāļāđāļēāļāđāļāļāđāļēāļĨāļ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļāļēāļĢāļāļ°āļāļĢāļĢāļĨāļļāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§āļŠāļđāļāđāļāđāļāļāļąāđāļāļĒāļąāļāļāļāļāđāļāļāđāļāđāļĢāļ°āļāļāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļāđāļāļāđāļŦāļĄāđāļāļĩāđāļĨāđāļģāļŠāļĄāļąāļĒ āļāļēāļĢāļĢāđāļāļāđāļāļāđāļāļāļēāļĄāļīāļāļāđāđāļāđāļāļŦāļāļķāđāļāđāļāđāļāļ§āļāļēāļāļāļĩāđāđāļŠāļāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļāđāļēāļĄāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļ§āđāļāđāļāļāļąāļ.
āļāļ§āļāļēāļĻ
(Intergalactic)
āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļāđāļēāļĄāļāļēāđāļĨāđāļāļāļĩ
(Intergalactic travel)
āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāđāļĨāđāļāļāļĩāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļāļīāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāđāļĨāđāļāļāļĩāļāđāļēāļāđ āđāļĨāļ°āļāļ·āļāļ§āđāļēāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāđāļāļāļāļēāļĢāļāļēāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļŠāļđāļāļāļ§āđāļēāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļ§āđāļŠāļĩāļĒāļāļĩāļ āđāļĨāļ°āđāļāđāļāđāļāļāļāļ§āļīāļĻāļ§āļāļĢāļĢāļĄāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļ āļāļ·āļāļ§āđāļēāđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļīāļĒāļēāļĒāļ§āļīāļāļĒāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āđāļāļāļēāļāļāļĪāļĐāļāļĩāđāļĨāđāļ§ āļĒāļąāļāđāļĄāđāļĄāļĩāļŠāļīāđāļāđāļāļāđāļāļāļĩāđāļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļāļąāļāļ§āđāļēāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāđāļĨāđāļāļāļĩāđāļāđāļāđāļāđāļĄāđāđāļāđ āļāļāļāļķāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļ āļĄāļĩāļāļąāļāļ§āļīāļāļēāļāļēāļĢāļŦāļĨāļēāļĒāļāļāđāļāđāļĻāļķāļāļĐāļēāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāđāļĨāđāļāļāļĩāļāļĒāđāļēāļāļāļĢāļīāļāļāļąāļ.
āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Spacecraft)
āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ·āļāļĒāļēāļāļāļēāļŦāļāļ°āļāļĩāđāļāļāļāđāļāļāļĄāļēāđāļāļ·āđāļāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāļģāđāļĢāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļĢāļīāļāļāļēāļāļāļĢāļąāđāļāļāļđāļāļāļĨāđāļēāļ§āļ§āđāļēāđāļāđāļāļĒāļēāļāļĨāļāļāļāļāļāļāļāļ§āļāļāļąāļāļāļĢāđāļāļāļāļāļ°āļāļāļĨāđāļĨ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāđāļāđāļāļĒāļēāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļĨāļđāļāđāļĢāļ·āļāđāļāļĩāļĒāļāļĨāļģāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļĩāđāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļ°āļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļĢāđāļāļāļēāļ°āđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļĨāļ°āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļāļāđāļāđāļāđāļāđāļĢāļ·āđāļāļāļĢāļđāļāļāļĢāļāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļāđāļāļāļēāļĄāļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļēāļĻāļāļĨāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ.
āđāļĢāļāļāļąāļ
(Propulsion)
āļāļēāļĢāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Spacecraft propulsion)
āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāđāļāļĢāļ§āļāđāļāļāļēāļĢāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļ āđāļāđāđāļāļāļāļīāļāļāļēāļĢāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāļ·āđāļāđ āđāļāđāļ āļĢāļ°āļāļāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļāļāđāļ§āļĒāđāļāļāļāļ āļāļģāļĨāļąāļāđāļāđāļĢāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļāļīāļĒāļĄāļĄāļēāļāļāļķāđāļ āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āļāļĒāđāļēāļāļĒāļīāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļĒāļēāļāđāļĢāđāļāļāļāļąāļ āļāļķāđāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļĨāļāļĄāļ§āļĨāļāļāļāļĒāļēāļāđāļĨāļ°āđāļāļīāđāļĄāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļ§ (delta-v) āđāļāđāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ.
āļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđ
(Reusable)
āļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļąāļ§āđāļāļāđāļāđāļāđāļģāđāļāđ
(Reusable launch system)
āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđāļĨāļģāđāļĢāļāļāļ·āļ X-15 āļāļđāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļĒāđāļāļĒāđāļĄāļ·āđāļ āļ§āļąāļāļāļĩāđ 19 āļāļĢāļāļāļēāļāļĄ āļ.āļĻ 1963 āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāļĨāļģāđāļĢāļāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļ·āļāļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļķāđāļāļŠāļŦāļĢāļąāļāļāđāļĄāļĢāļīāļāļēāļāļĨāđāļāļĒāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļ§āļąāļāļāļĢāļāļĢāļāļ 20 āļāļĩāļāļāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļāļāļĒāļđāļĢāļī āļāļēāļāļēāļĢāļīāļ āđāļĄāļ·āđāļāļ§āļąāļāļāļĩāđ 12 āđāļĄāļĐāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 1981 āđāļāļĒāļļāļāļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻ āļĄāļĩāļāļēāļĢāļŠāļĢāđāļēāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļĢāļāļąāđāļāļŦāļĄāļ 6 āļĨāļģ āļāļķāđāļāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļāļīāļāđāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻ āđāļĨāļ° 5 āļĨāļģāļāļīāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļĒāļēāļāđāļāđāļāđāļāļāļĢāđāđāļāļĢāļŠāđāļāļđāļāđāļāđāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļāļŠāļāļāļāļēāļĢāđāļāđāļēāđāļāļĨāđāđāļĨāļ°āļĨāļāļāļāļāđāļāđāļēāļāļąāđāļ āđāļāļĒāļāļĨāđāļāļĒāļāļēāļāļāđāļēāļāļŦāļĨāļąāļāļāļāļāđāļāļĢāļ·āđāļāļāļāļīāļāđāļāļāļīāđāļ 747 (Boeing 747) āđāļĨāļ°āļĢāđāļāļāļĨāļāļāļāļāđāļāļāđāļĄāđāļĄāļĩāđāļāļĢāļ·āđāļāļāļĒāļāļāđāļāļĩāđāļāļēāļāļāļąāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāđāļāđāļ§āļīāļĢāđāļāļŠāđ āļĢāļąāļāđāļāļĨāļīāļāļāļĢāđāđāļāļĩāļĒ āļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāļģāđāļĢāļāļāļĩāđāļāļīāļāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ·āļāđāļāļĨāļąāļĄāđāļāļĩāļĒ āļāļēāļĄāļĄāļēāļāđāļ§āļĒāļāļēāđāļĨāļāđāļāļāļĢāđ āļāļīāļŠāļāļąāļāđāļ§āļāļĢāļĩ āđāļāļāđāļĨāļāļāļīāļŠ āđāļĨāļ°āđāļāļāđāļāđāļ§āļāļĢāđ āđāļāļāđāļāđāļ§āļāļĢāđāļāļđāļāļŠāļĢāđāļēāļāļāļķāđāļāđāļāļ·āđāļāļāļāđāļāļāļāļēāđāļĨāļāđāļāļāļĢāđāļāļķāđāļāļŠāļđāļāļŦāļēāļĒāđāļāđāļāđāļāļ·āļāļāļĄāļāļĢāļēāļāļĄ āļ.āļĻ 1986 āđāļāļĨāļąāļĄāđāļāļĩāļĒāđāļāļāđāļāđāļāļāļīāđāļāđ āļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļĢāļāļĨāļąāļāđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāđāļāđāļāļ·āļāļāļāļļāļĄāļ āļēāļāļąāļāļāđ āļ.āļĻ 2003 āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļąāļāđāļāļĄāļąāļāļīāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāļĨāļģāđāļĢāļāļāļ·āļ āļāļđāļĢāļēāļ (āļāļēāļĒāļļāļŦāļīāļĄāļ°)Buran (Snowstorm), āļāļķāđāļāļŠāļŦāļ āļēāļāđāļāđāļ§āļĩāļĒāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĄāļ·āđāļāļ§āļąāļāļāļĩāđ 15 āļāļĪāļĻāļāļīāļāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 1988 āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ°āļāļģāļāļēāļĢāļāļīāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļĢāļąāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāđāļāļēāļĄ āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāļģāļāļĩāđāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāļĄāļēāđāļāļ·āđāļāļāļĢāļĢāļāļļāļāļĨāļđāļāđāļĢāļ·āļāđāļĨāļ°āļĄāļĩāļĨāļąāļāļĐāļāļ°āļāļĨāđāļēāļĒāļāļąāļāļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļŠāļŦāļĢāļąāļāļŊ āļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļđāļŠāđāļāļāļĢāđāļāļĩāđāđāļāđāļāļĨāđāļāļĒāļāļąāļ§āļāļ°āđāļāđāđāļāļ·āđāļāđāļāļĨāļīāļāđāļŦāļĨāļ§ āđāļĨāļ°āđāļāļĢāļ·āđāļāļāļĒāļāļāđāļŦāļĨāļąāļāļāļąāđāļāļāļĒāļđāđāļāļĩāđāļāļēāļāļāļāļāļŠāļīāđāļāļāļĩāđāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļāļąāļāđāļāļ·āđāļāđāļāļĨāļīāļāļ āļēāļĒāļāļāļāđāļāļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļāđāļĄāļĢāļīāļāļē āļāļēāļĢāļāļēāļāđāļāļĨāļāļāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļ āļāļĢāļ°āļāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļĨāđāļĄāļŠāļĨāļēāļĒāļāļāļāļŠāļŦāļ āļēāļāđāļāđāļ§āļĩāļĒāļ āļāļģāđāļŦāđāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļāļāļāļđāļĢāļēāļāļāļĩāļāļāđāļāđāļ āļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļāļđāļāļāļĨāļāļāļĢāļ°āļāļģāļāļēāļĢāđāļāļāļĩ āļ.āļĻ 2011 āļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļēāļĒāļļāļāļēāļĢāđāļāđāļāļēāļāļāļĩāđāļāļēāļāđāļāļīāļāđāļ āļāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļāļāļŠāđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļāļāļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ°āļāļđāļāđāļāļāļāļĩāđāļāđāļ§āļĒāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĢāļēāļāļāļ 2 āđāļĨāļ° CST-100 āļāļāļ SpaceX āđāļāļāđāļ§āļāļāļĻāļ§āļĢāļĢāļĐ 2020 āļŠāđāļ§āļāļāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļāļāļŠāđāļāļŠāļīāļāļāđāļēāļŦāļāļąāļāļāļāļāļāļĢāļ°āļŠāļ§āļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļāļąāđāļ āļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļāļģāđāļāļīāļāļāļēāļĢāđāļāļĒāļĒāļēāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāđāļāļīāļāļāļēāļāļīāļāļĒāđ.
āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ SpaceShipOne āļāļĩāđāļŠāļĢāđāļēāļāđāļāļĒ Scaled Composites āđāļāđāļāđāļāļĢāļ·āđāļāļāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāđāļāđāļāđāļģāđāļāđāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļīāļāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļĒāđāļāļĒ āļāļķāđāļāļāļĢāļĢāļāļļāļāļāļąāļāļāļīāļ āđāļĄāļāđ āđāļĄāļĨāļ§āļīāļĨāļĨāđ (Mike Melvill)āđāļĨāļ° āđāļāļĢāļāļąāļ āļāļīāļāļāļĩ (Brian Binnie)
āđāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļīāļāļāļīāļāļāđāļāļāļąāļāđāļāļāļĩ 2004 āđāļāļ·āđāļāļāļ§āđāļēāļĢāļēāļāļ§āļąāļĨ Ansari X Prize āļāļĢāļīāļĐāļąāļ Spaceship Company āđāļāđāļŠāļĢāđāļēāļāļĒāļēāļāļĢāļļāđāļāļāđāļāļĒāļāļāļāļ·āļ SpaceShipTwo āļāļđāļāļāļīāļ SpaceShipTwo āļāļĩāđāļāļģāđāļāļīāļāļāļēāļĢāđāļāļĒ Virgin Galactic āļ§āļēāļāđāļāļāļāļĩāđāļāļ°āđāļĢāļīāđāļĄāđāļŦāđāļāļĢāļīāļāļēāļĢāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļŠāđāļ§āļāļāļąāļ§āđāļāļāđāļāđāļāđāļģāđāļāđāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļđāđāđāļāļĒāļŠāļēāļĢāļāļĩāđāļāđāļēāļĒāđāļāļīāļ (āļāļąāļāļāđāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļ§āļāļēāļĻ) āđāļāļāļĩ 2008 āđāļāđāđāļāļāļāļąāļāļāļĨāđāļēāļ§āļĨāđāļēāļāđāļēāļāļāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļļāļāļąāļāļīāđāļŦāļāļļāđāļāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļĢāļ°āļāļāļāļąāļāđāļāļĨāļ·āđāļāļ
SpaceX āļāļĢāļ°āļŠāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļģāđāļĢāđāļāđāļāļāļēāļĢāļĨāļāļāļāļāļāļĒāđāļēāļāļāļļāđāļĄāļāļ§āļĨāđāļāđāļāļ§āļāļīāđāļāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļāļāļāļāļŠāđāļ§āļāļāļĢāļ§āļāļāļģāļŠāđāļāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđ āđāļĄāļ·āđāļāļ§āļąāļāļāļĩāđ 21 āļāļąāļāļ§āļēāļāļĄ 2015 āļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļŠāđāļāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāđāļāļīāļāļāļēāļāļīāļāļĒāđ Orbcomm OG-2 āļāļģāļāļ§āļ 11 āļāļ§āļāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļ§āļāđāļāļāļĢāļāđāļģāļāļāļāđāļĨāļ āļāļēāļĢāļāļīāļāļāđāļģāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļāļāļāļāļāļĢāļ§āļ Falcon 9 āđāļāļīāļāļāļķāđāļāđāļĄāļ·āđāļ āļ§āļąāļāļāļĩ āđ 30 āļĄāļĩāļāļēāļāļĄ āļ.āļĻ 2017 āļāļąāļāļāļļāļāļąāļ SpaceX āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļđāđāļāļ·āļāđāļĨāļ°āļāļģāļŠāđāļ§āļāđāļĢāļāļāļāļāļāļĢāļ§āļāđāļĨāļ°āļŠāđāļ§āļāļāļĢāļāļāļŦāļąāļ§āļāļĢāļ§āļāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđāđāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļģ SpaceX āļāļģāļĨāļąāļāļāļąāļāļāļēāļāļĢāļ§āļāļāļāļŠāđāļāļāļāļēāļāđāļŦāļāđāļāļīāđāļĻāļĐāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđāļāļĒāđāļēāļāļŠāļĄāļāļđāļĢāļāđāđāļāļ āļāļķāđāļāļĢāļđāđāļāļąāļāļāļąāļāđāļāļāļ·āđāļ Starship āđāļāļĒāļĄāļĩāđāļāđāļēāļŦāļĄāļēāļĒāđāļāļ·āđāļāļĨāļāļāđāļāļāļļāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āļ āđāļāļ·āļāļāđāļĄāļĐāļēāļĒāļ 2025 āļĄāļĩāļāļēāļĢāļāļđāđāļāļ·āļāļāļđāļŠāđāļāļāļĢāđ Super Heavy āļāļķāđāļāđāļāđāļāļŠāđāļ§āļāđāļĢāļāļāļāļ Starship āđāļāđāđāļĨāđāļ§ 3 āļāļīāđāļ.
āļāļ§āļēāļĄāļāđāļēāļāļēāļĒ
(Challenges)
āļĢāļēāļĒāļāļ·āđāļāļāļļāļāļąāļāļīāđāļŦāļāļļ āđāļĨāļ°āđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļĒāļēāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļļāļāļĨāļģāļĄāļĩāļāļĨāļąāļāļāļēāļāļĄāļŦāļēāļĻāļēāļĨāļāļķāđāļāļāļģāđāļāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļŠāđāļ§āļāđāļāļŠāđāļ§āļāļŦāļāļķāđāļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļĩāđāļāļ°āđāļāļāļķāļāļ§āļāđāļāļāļĢ āļāļąāļāļāļąāđāļāļāļķāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāļĩāđāļāļĨāļąāļāļāļēāļāļāļĩāđāļāļ°āļāļđāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļāļāļĄāļēāļāļĒāđāļēāļāļāļ°āļāļąāļāļŦāļąāļāđāļĨāļ°āļāđāļāļāļāļģāļŦāļāļ āļāļķāđāļāļāļēāļāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āđāļĄāļ·āđāļāļāļĢāļ§āļāđāļāļĨāļāđāļē II āļĢāļ°āđāļāļīāļ 13 āļ§āļīāļāļēāļāļĩāļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļąāļ§āđāļĄāļ·āđāļāļ§āļąāļāļāļĩāđ 17 āļĄāļāļĢāļēāļāļĄ āļ.āļĻ 1997
āļĄāļĩāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļ§āđāļēāļāļĢāļ°āļāļāļŦāļāđāļēāļĢāđāļēāļāļāđāļēāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāļŦāđāļēāļāļāļāļāđāļ 10 āđāļĄāļĨāđ (16 āļāļīāđāļĨāđāļĄāļāļĢ) āđāļāđāļĢāļąāļāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāļĒāļŦāļēāļĒāļāļēāļāđāļĢāļāļĢāļ°āđāļāļīāļ āļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāļāļŠāļ āļēāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāļāļĩāđāļāļēāļāļāļēāļĢāļāđāđāļāđāļāđāļāļāļāđāļēāļāđāļĄāđāļāļĒāļģ āđāļāđāļāđāļĒāļąāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļāļēāļĢāļĨāļāļāļ§āļēāļĄāļāļąāļāđāļāļĒāđāļĄāđāļāļąāđāļāđāļāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļāļŦāļĨāđāļāļāļāļāļāļļāļāļāļĢāļāđ āļāļķāđāļāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāļāļēāļāđāļāđāļāļāļļāļāļāļĢāļāđāļāļĩāđāđāļāļīāđāļāļāļąāļāļāļēāļāļķāđāļāđāļŦāļĄāđ āđāļāđāļāļ·āļāļāđāļĄāļĐāļēāļĒāļ 2004 āļŠāļĄāļēāļāļĄāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļ·āđāļāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļāļ§āļēāļĄāļāļĨāļāļāļ āļąāļĒāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ (International Association for the Advancement of Space Safety) āđāļāđāļāđāļāļāļąāđāļāļāļķāđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāđāļāļāļĢāđāđāļĨāļāļāđ āđāļāļ·āđāļāļŠāđāļāđāļŠāļĢāļīāļĄāļāļ§āļēāļĄāļĢāđāļ§āļĄāļĄāļ·āļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļĨāļ°āļāļ§āļēāļĄāļāđāļēāļ§āļŦāļāđāļēāļāļēāļāļ§āļīāļāļĒāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļāđāļēāļāļāļ§āļēāļĄāļāļĨāļāļāļ āļąāļĒāļāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļ§āļāļēāļĻ.
āđāļĢāđāļāđāļģāļŦāļāļąāļ
(Weightlessness)
āđāļāļŠāļ āļēāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāļāļĩāđāļĄāļĩāđāļĢāļāđāļāđāļĄāļāđāļ§āļāļāđāļģāļĄāļēāļ āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāļāļĩāđāļāļāđāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāđāļāļāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļāđāļĨāļ āļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ°āļĢāļđāđāļŠāļķāļāļāļķāļ "āļŠāļ āļēāļ§āļ°āđāļĢāđāļāđāļģāļŦāļāļąāļ" āļāļēāļĢāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāļāļąāļāđāļĢāļāđāļāđāļĄāļāđāļ§āļāļāđāļģāđāļāļĢāļ°āļĒāļ°āļŠāļąāđāļāļāļ°āļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļĨāļļāđāļĄāļāļēāļāļēāļĢāļāļĢāļąāļāļāļąāļ§āđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļķāđāļāđ āļāđāļāļāļēāļāļēāļĢāļāļĨāļ·āđāļāđāļŠāđāļāļĩāđāļŦāļēāļĒāđāļāđāđāļāļ āđāļāļĒāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļāļģāļāļēāļāļāļīāļāļāļāļāļīāļāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļēāļĢāļāļĢāļāļāļąāļ§
āļāļēāļĢāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāļāļąāļāļŠāļ āļēāļ§āļ°āđāļĢāđāđāļĢāļāđāļāđāļĄāļāđāļ§āļāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļēāļāļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļąāļāļŦāļēāļŠāļļāļāļ āļēāļāļŦāļĨāļēāļĒāļāļĢāļ°āļāļēāļĢ āļāļĩāđāļŠāļģāļāļąāļāļāļĩāđāļŠāļļāļāļāļ·āļāļāļēāļĢāļŠāļđāļāđāļŠāļĩāļĒāļĄāļ§āļĨāļāļĢāļ°āļāļđāļ āļāļķāđāļāļāļēāļāļāļĢāļāļĩāļāļēāļāđāļāđāļāļāļēāļ§āļĢ āđāļāđāļŠāļ āļēāļ§āļ°āđāļĢāđāđāļĢāļāđāļāđāļĄāļāđāļ§āļāļĒāļąāļāļāļģāđāļāļŠāļđāđāļāļēāļĢāđāļŠāļ·āđāļāļĄāļŠāļ āļēāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļāļāļāļāļāļĨāđāļēāļĄāđāļāļ·āđāļāđāļĨāļ°āļĢāļ°āļāļāļŦāļąāļ§āđāļāđāļĨāļ°āļŦāļĨāļāļāđāļĨāļ·āļāļāļāļĩāļāļāđāļ§āļĒ.
āļāļēāļĢāđāļāđāļĢāļąāļāļŠāļĩ
Radiation)
(āđāļĄāļ·āđāļāļāļĒāļđāđāđāļŦāļāļ·āļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻ āļāļēāļĢāđāļāđāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļēāļāđāļāļāđāļ§āļāļāļąāļĨāđāļĨāļ āļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđ āđāļĨāļ°āļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļāļŠāļĄāļīāļ āļāļ°āđāļāļīāļāļāļķāđāļāđāļĨāļ°āđāļāļīāđāļĄāļĄāļēāļāļāļķāđāļ, āđāļĄāļ·āđāļāļāļĒāļđāđāļŦāđāļēāļāļāļēāļāđāļĨāļāļĄāļēāļāļāļķāđāļ āđāļāļĨāļ§āļŠāļļāļĢāļīāļĒāļ°āļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļĢāļīāļĄāļēāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļĩāđāđāļāđāļāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāļķāļāļāļĩāļ§āļīāļāđāļāđāļ āļēāļĒāđāļāđāļĄāđāļāļĩāđāļāļēāļāļĩ āđāļĨāļ°āļ āļąāļĒāļāļļāļāļāļēāļĄāļāđāļāļŠāļļāļāļ āļēāļāļāļēāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļāļāļŠāļĄāļīāļāļāļ°āđāļāļīāđāļĄāđāļāļāļēāļŠāđāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāđāļĢāļāļĄāļ°āđāļĢāđāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļĩāļāļąāļĒāļŠāļģāļāļąāļāļŦāļēāļāđāļāđāļĢāļąāļāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļāļēāļāļāļ§āđāļēāļŠāļīāļāļāļĩ.
āļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļ
(Life support)
āđāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āļĢāļ°āļāļāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļ
āļāļ·āļāļāļĨāļļāđāļĄāļāļļāļāļāļĢāļāđāļāļĩāđāļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļĢāļāļāļĩāļ§āļīāļāļāļĒāļđāđāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđ āļāļēāļāļē (NASA) āļĄāļąāļāđāļāđāļāļģāļ§āđāļē āļĢāļ°āļāļāļāļ§āļāļāļļāļĄāļŠāļ āļēāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāđāļĨāļ°āļĢāļ°āļāļāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļ āļŦāļĢāļ·āļāļāļąāļ§āļĒāđāļ ECLSS āđāļĄāļ·āđāļāļāļāļīāļāļēāļĒāļĢāļ°āļāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļ āļēāļĢāļāļīāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āļĢāļ°āļāļāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļāļāļēāļāļāļąāļāļŦāļēāļāļēāļāļēāļĻ āļāđāļģ āđāļĨāļ°āļāļēāļŦāļēāļĢ āļāļāļāļāļēāļāļāļĩāđāļĒāļąāļāļāđāļāļāļĢāļąāļāļĐāļēāļĢāļ°āļāļąāļāļāļļāļāļŦāļ āļđāļĄāļīāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāļāļĩāđāđāļŦāļĄāļēāļ°āļŠāļĄ āļāļ§āļēāļĄāļāļąāļāđāļāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāļāļĩāđāļĒāļāļĄāļĢāļąāļāđāļāđ āđāļĨāļ°āļāļąāļāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļāļāđāļŠāļĩāļĒāļāļāļāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒ āļāļēāļĢāļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļāļāļīāļāļāļīāļāļĨāļ āļēāļĒāļāļāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒ āđāļāđāļ āļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļĨāļ°āđāļĄāđāļāļĢāļāļļāļāļāļēāļāļēāļāļāđāļāļēāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļāļģāđāļāđāļāđāļāđāļāļāļąāļ āļŠāđāļ§āļāļāļĢāļ°āļāļāļāļāļāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļŠāļģāļāļąāļāļāđāļāļāļĩāļ§āļīāļ āđāļĨāļ°āđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļ°āļŠāļĢāđāļēāļāļāļķāđāļāđāļāļĒāđāļāđāđāļāļāļāļīāļāļāļēāļāļ§āļīāļĻāļ§āļāļĢāļĢāļĄāļāļ§āļēāļĄāļāļĨāļāļāļ āļąāļĒ.
āļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Space weather)
āļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļ·āļāđāļāļ§āļāļīāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļŠāļ āļēāļ§āļ°āđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāļāļĩāđāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāđāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļķāđāļāđāļāļāļāđāļēāļāļāļēāļāđāļāļ§āļāļīāļāđāļĢāļ·āđāļāļāļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāļ āļēāļĒāđāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāļāļāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđ āđāļĨāļ°āđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđāļāđāļēāļāđ āļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļĨāļēāļŠāļĄāļē āļŠāļāļēāļĄāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļ āļĢāļąāļāļŠāļĩ āđāļĨāļ°āļŠāļŠāļēāļĢāļāļ·āđāļāđ āđāļāļāļ§āļāļēāļĻ (āđāļāļĒāļāļąāđāļ§āđāļāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāđāđāļĨāļ āđāļāđāļāđāļāļāđāļāđāđāļāļŦāđāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđ āđāļĨāļ°āļāļēāļāļāļĢāļąāđāļāļāđāđāļāļŦāđāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļ§) "āļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļīāļāļēāļĒāļāļķāļāļŠāļ āļēāļ§āļ°āđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāđāļĨāļāđāļĨāļ°āļĢāļ°āļāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļāđāļēāļāđ āļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāđāļĢāļēāđāļāđāļāļāļĨāļĄāļēāļāļēāļāļāļĪāļāļīāļāļĢāļĢāļĄāļāļāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđ āļĨāļąāļāļĐāļāļ°āļāļāļāļŠāļāļēāļĄāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļĨāļ āđāļĨāļ°āļāļģāđāļŦāļāđāļāļāļāļāđāļĢāļēāđāļāļĢāļ°āļāļāļŠāļļāļĢāļīāļĒāļ° āļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĄāļĩāļāļīāļāļāļīāļāļĨāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļāđāļāļŦāļĨāļēāļĒāļāđāļēāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāđāļĨāļ°āļāļąāļāļāļēāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļēāļĢāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāļŠāļ āļēāļ§āļ°āļāļēāļāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļĨāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļēāļĢāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāļāļ§āļēāļĄāļŦāļāļēāđāļāđāļāļāļāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻ āļŠāđāļāļāļĨāđāļŦāđāļĢāļ°āļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļđāļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāļāļĨāļāļāļĒāđāļēāļāļĢāļ§āļāđāļĢāđāļ§" āļāļēāļĒāļļ āđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļĨāļāļāļĩāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļīāļāļāļĢāļĢāļĄāļāļāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđāļāļĩāđāđāļāļīāđāļĄāļāļķāđāļāļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāđāļāđāļāđāļāļāļĢāđāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļģāļāļēāļāļāļīāļāļāļāļāļī āļŦāļĢāļ·āļāļĢāļāļāļ§āļāļāļļāļāļāļĢāļāđāļāļīāđāļĨāđāļāļāļĢāļāļāļīāļāļŠāđāļāļāļĒāļēāļ āļāļēāļĢāļāļģāļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļēāđāļāļŠāļ āļēāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĒāļąāļāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļŠāļģāļāļąāļāđāļāļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļāļāļąāļāđāļĨāļ°āļĢāļ°āļāļāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļĄāļĩāļĨāļđāļāđāļĢāļ·āļāļāđāļ§āļĒ.
āļāđāļāļāļīāļāļēāļĢāļāļēāļāđāļēāļāļŠāļīāđāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄ
(Environmental considerations)
āļāļ§āļēāļĄāļĒāļąāđāļāļĒāļ·āļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļĻāļĐāļāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļ§āļāđāļāļāļĢāļŠāļļāļŠāļēāļ āđāļĨāļ°āļŠāļļāļŠāļēāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļĄāļĨāļāļīāļĐāļāļēāļāđāļāđāļŠāļĩāļĒāļāļāļāļāļĢāļ§āļāļāļķāđāļāļāļĒāļđāđāļāļąāļāđāļāđāļŠāļĩāļĒāļāļĩāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļāļīāļāļīāļĢāļīāļĒāļēāļāļāļāđāļāļ·āđāļāđāļāļĨāļīāļāđāļĨāļ°āļāļģāđāļŦāļāđāļāļāļāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāđāļāđāļŠāļĩāļĒ
āđāļāļĒāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļĨāđāļ§ āļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļ°āļāļĨāđāļāļĒāļāđāļēāļāđāļĢāļ·āļāļāļāļĢāļ°āļāļ āđāļĨāļ°āļāļēāļāļāļĢāļąāđāļāļāđāļāļĨāđāļāļĒāļŠāļēāļĢāļāļīāļĐāļāļāļāļĄāļēāļāđāļ§āļĒ āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āļāļĒāđāļēāļāļĒāļīāđāļāđāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāļĢāļ°āļāļąāļāļŠāļđāļ āļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļĄāļāđāļāļāļāļāļāđāļēāļāļāļĩāđāļāļĨāđāļāļĒāļāļāļāļĄāļēāđāļāļāļēāļāļ°āļāđāļēāļāđāļĢāļ·āļāļāļāļĢāļ°āļāļāļāļ°āđāļāļīāđāļĄāļāļķāđāļāļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļ āļāļĢāļ§āļāđāļāļ·āđāļāđāļāļĨāļīāļāđāļāđāļāļŦāļĨāļēāļĒāļāļāļīāļāļĄāļĩāļāļĨāļāļĢāļĩāļāđāļāļĢāļđāļāļāļāļāđāļāļāļĢāđāļāļĨāļāđāļĢāļāļŦāļĢāļ·āļāļŠāļēāļĢāđāļāļĄāļĩāļāļ·āđāļāđ āļāļķāđāļāļāļēāļāļāļģāđāļŦāđāđāļāļīāļāļĢāļđāđāļŦāļ§āđāđāļāļāļąāđāļāđāļāđāļāļāļāļąāđāļ§āļāļĢāļēāļ§āđāļāđ āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļāļĨāļąāļāđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāļāļ°āļŠāļĢāđāļēāļāđāļāđāļāļĢāļ āļāļķāđāļāļāļēāļāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļāļąāđāļāđāļāđāļāļāļāļąāđāļ§āļāļĢāļēāļ§āđāļāđāļāļāļąāļ āļāļĢāļ§āļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļāļģāļāļēāļāđāļĨāļŦāļ°āļāļĩāđāļāļēāļāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļŠāļīāđāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāđāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļĢāļāđāļāļŠāļĢāđāļēāļ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļĒāļĢāļ§āļĄāļāļ°āļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļĄāļĨāļāļīāļĐāļāđāļāļĒāļāļ§āđāļēāļāļīāļāļāļĢāļĢāļĄāļāļ·āđāļāđ āļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļāđāļāđāļĒāļąāļāļāļāļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļĄāļĨāļāļīāļĐ āļāļĒāđāļēāļāļĄāļēāļāļŦāļēāļāļāļģāļāļ§āļāļāđāļāļāļđāđāđāļāļĒāļŠāļēāļĢ āļāļāļāļāļēāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāđāļĨāđāļ§ āļĒāļąāļāļĄāļĩāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļŠāļ āļēāļāđāļ§āļāļĨāđāļāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļĨāđāđāļĨāļāļāļĩāļāļāđāļ§āļĒ āļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļāđāļāđāļāđāļāļĩāđāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļēāļāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāđāļēāļāļķāļāđāļāđāđāļāđāļāđāļ§āļĨāļēāļŦāļĨāļēāļĒāļāļąāđāļ§āļāļēāļĒāļļāļāļāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāđāļĻāļĐāļāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāđāļāļīāđāļĄāļāļķāđāļāļāļĒāđāļēāļāļĢāļ§āļāđāļĢāđāļ§āļāļēāļāļāļēāļĢāđāļāļāļāļąāļ§āļāļāļāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄ āđāļĨāļ° āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ (āļāļĢāļēāļāļāļāļēāļĢāļāđāđāļāļŠāđāļĨāļāļĢāđ)(Kessler syndrome)
āļāļąāļāļāļąāđāļ āļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļāļđāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļāļēāļĻāļāļģāļāļ§āļāļĄāļēāļāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļāļķāļāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāđāļŦāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĨāļąāļāđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāđāļāđāļāļĩāļāļāļĢāļąāđāļāļŦāļĨāļąāļāļāļēāļĢāđāļāđāļāļēāļ.
āļĢāļ°āđāļāļĩāļĒāļāļāđāļāļāļąāļāļāļąāļ
(Regulation)
āļāļāļŦāļĄāļēāļĒāļāļ§āļāļēāļĻ
(Space law)
āļāļĢāļ°āđāļāđāļāļāđāļēāļāđ āļĄāļēāļāļĄāļēāļĒ āđāļāđāļ āļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļĢāļāļĢāļēāļāļĢāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļŦāļĢāļ·āļāļāļ§āļēāļĄāļĢāļąāļāļāļīāļāļāļāļ āļĨāđāļ§āļāđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļāđāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļāļĢāļ°āđāļāļĩāļĒāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻ
āļāļēāļĢāļĄāļĩāļŠāđāļ§āļāļĢāđāļ§āļĄāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāđāļāđāļāļāļąāļ§āđāļāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāđāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļāđāļāļāļāļāļāļāļŦāļĄāļēāļĒāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāļĄāļēāļāļąāđāļāđāļāđāļĢāļ°āļĒāļ°āđāļĢāļāļāļāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļŠāļīāļāļāļīāļāļēāļāļāļĢāļ°āļāļēāļĢāļāļāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāđāļĄāđāļĄāļĩāļĻāļąāļāļĒāļ āļēāļāđāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ°āđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļļāđāļĄāļāļĢāļāļāđāļĨāđāļ§ āđāļāđāļāļēāļĢāđāļāđāļāļāļąāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļāļ§āļāļēāļĻāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļĒāļąāļāļāļāļāļđāļāļ§āļīāļāļēāļāļĐāđāļ§āļīāļāļēāļĢāļāđāļ§āđāļēāđāļāđāļāļĨāļąāļāļāļīāļāļąāļāļĢāļ§āļĢāļĢāļāļīāļāļīāļĒāļĄāđāļĨāļ°āļāļēāļāļāļ§āļēāļĄāđāļāđāļēāđāļāļāļĩāđāļāļđāļāļāđāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļēāļāļ°āļāļĢāļąāļāļĒāļēāļāļĢ.
āđāļāđāļēāļāļķāļ
(Access)
āļāļēāļĢāļĄāļĩāļŠāđāļ§āļāļĢāđāļ§āļĄāđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļāđāļāļŠāļģāļāļąāļāļāļąāđāļāđāļāļĢāļ°āļāļąāļāļāļēāļāļīāđāļĨāļ°āļĢāļ°āļāļąāļāļāļēāļāļēāļāļēāļāļī āļŠāđāļāļāļĨāđāļŦāđāđāļāļīāļāļŠāļāļāļīāļŠāļąāļāļāļēāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļĩ 1967 āļāļķāđāļāļĢāļ°āļāļļāļ§āđāļēāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāļ "āļāļīāļāđāļāļāļāļāļāļĄāļ§āļĨāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļī" ("Province of all mankind")āļāļāļāļāļēāļāļāļĩāđ āļĒāļąāļāļĄāļĩāļāļēāļĢāđāļĢāļĩāļĒāļāļĢāđāļāļāđāļŦāđāļĄāļĩāļāļēāļĢāļĄāļĩāļŠāđāļ§āļāļĢāđāļ§āļĄāļāļēāļāļŠāļąāļāļāļĄāđāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļāļĒāļāļģāļāļ§āļāļāļđāđāļŦāļāļīāļāļāļĩāđāļāļ°āđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĄāļĩāļāļģāļāļąāļ āđāļĨāļ°āļāļāļāļĨāļļāđāļĄāļāđāļāļĒ āđāļāđāļ āļāļđāđāļāļīāļāļēāļĢ āđāļāļīāđāļāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļąāļāđāļĨāļ·āļāļāđāļŦāđāđāļāđāļēāļĢāđāļ§āļĄāļāļĨāļļāđāļĄāļāļąāļāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļāļāļāđāļāļēāļĢāļāļ§āļāļēāļĻāļĒāļļāđāļĢāļāđāļāļāļĩ 2022 āđāļāđāļēāļāļąāđāļ āļāļĢāļ°āđāļāđāļāļŠāļģāļāļąāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāđāļēāļāļķāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāđāļ§āļāđāļĄāđāļāļĩāđāļāļĩāļāļĩāđāļāđāļēāļāļĄāļēāļāļ·āļāļāļąāļāļŦāļēāļāļĒāļ°āļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļāļ§āļēāļĄāļĒāļąāđāļāļĒāļ·āļāļāļāļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāļāļąāļāļāļēāļāđāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāđāļ§āļāļģāļĨāļąāļāļāļļāļāļāļēāļĄāļāļēāļĢāđāļāđāļēāļāļķāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāđāļ§āļĒāļāļīāļāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļĄāļĨāļāļīāļĐāđāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļāļāļāļ.
āļāļēāļĢāđāļāđāļāļēāļ
(Applications)
āļāļēāļĢāļĄāļĩāļāļĒāļđāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Human presence in Space)
āļāļēāļĢāļāļĢāļ°āļĒāļļāļāļāđāđāļāđāđāļāļ āļēāļĢāļāļīāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāđāļĨāļ°āļāļĩāđāļāļģāļĨāļąāļāļ§āļēāļāđāļāļāđāļ§āđ āđāļāđāđāļāđ:
- āļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļŠāļģāļĢāļ§āļāđāļĨāļ āđāļāđāļ āļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļŠāļāļāđāļāļĄ āļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļāļĒāļēāļāļĢāļāđāļāļēāļāļēāļĻ
(Earth observation satellites such as spy satellites, weather satellites)
- āļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻ
Space exploration
- āļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļŠāļ·āđāļāļŠāļēāļĢ
Communication satellites
- āļāļĩāļ§āļĩāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄ
Satellite television
- āļāļēāļĢāļāļģāļāļēāļāļāđāļ§āļĒāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄ
Satellite navigation
- āļāļĨāđāļāļāđāļāļĢāļāļĢāļĢāļĻāļāđāļāļ§āļāļēāļĻ
Space telescopes
- āļāļēāļĢāļāđāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļ§āļāļēāļĻ
Space tourism
- āļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļāļāļēāļāļ§āļąāļāļāļļāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāļĩāđāļāļēāļāđāļāļīāļāļāļķāđāļ
Protecting Earth from potentially hazardous objects
- āļāļēāļĢāļĨāđāļēāļāļēāļāļēāļāļīāļāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ
Space colonization.
āļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāđāļ§āļāđāļĢāļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāđāļĢāļąāļāđāļāļīāļāļŠāļāļąāļāļŠāļāļļāļāļāļēāļāļĢāļąāļāļāļēāļĨ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļ āļāļĨāļēāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļĩāđāļŠāļģāļāļąāļ āđāļāđāļ āļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļŠāļ·āđāļāļŠāļēāļĢāđāļĨāļ°āđāļāļĢāļāļąāļĻāļāđāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄ āđāļāđāļāļāļāļāļ āļēāļāđāļāļāļāļāļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļāļĢāļīāļ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļĢāļ§āļāļŠāđāļāļāļĢāļ§āļāļŦāļĨāļēāļĒāļĨāļģāļāļ°āđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļāļąāļāļŠāļāļļāļāļāļēāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāļĢāļąāļāļāļēāļĨāđāļāļāļāļāđāļĢāļāļāđāļāļēāļĄ āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļ āļēāļāđāļāļāļāļāđāļāđāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļāļĩāđāļāļģāļĨāļąāļāļāļąāļāļāļēāļāļĒāđāļēāļāļĢāļ§āļāđāļĢāđāļ§: āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāđāļāđāļĢāļąāļāđāļāļīāļāļŠāļāļąāļāļŠāļāļļāļāļāļēāļāļāļĢāļīāļĐāļąāļāļŦāļĢāļ·āļāđāļĄāđāđāļāđāļāļļāļāļāļĨāļāļąāđāļ§āđāļ āđāļāđāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāļĄāļąāļāļāļģāđāļāļīāļāļāļēāļĢāđāļāļĒāļāļĢāļīāļĐāļąāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļāļ āļāļĢāļīāļĐāļąāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļĄāļąāļāļāđāļēāļāļ§āđāļēāļāđāļāļāļļāļāļāļēāļĢāđāļāđāļēāļāļķāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāļŠāļđāļāđāļāļāļāļĩāļāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļ§āļēāļĄāđāļĢāđāļāļĢāļ°āļŠāļīāļāļāļīāļ āļēāļāļāļāļāļĢāļąāļāļāļēāļĨāļāļĩāđāļāļ§āļāđāļāļēāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļŦāļĨāļĩāļāđāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāđ āļāđāļāļāđāļēāļāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļŠāļāļąāļāļŠāļāļļāļāđāļāđāļāđāļ§āļĒāļāđāļāļāļļāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļĩāđāļāđāļģāļāļ§āđāļēāļĄāļēāļāļāļĩāđāđāļāļĒāđāļāļĢāđāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļĒāļēāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļāļāļ āđāļāđāļ āļāļāļĨāļāļāļ 9 (Falcon 9) āļāļķāđāļāļāļąāļāļāļēāļāļķāđāļāļāđāļ§āļĒāđāļāļīāļāļāļļāļāļāļēāļāļ āļēāļāđāļāļāļāļ āļāđāļāļāļļāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļĩāđāļāđāļģāļĨāļāđāļĨāļ°āļāļ§āļēāļĄāļāļĨāļāļāļ āļąāļĒāļāļĩāđāļĒāļāļāđāļĒāļĩāđāļĒāļĄāđāļāđāļāļŠāļīāđāļāļāļģāđāļāđāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāđāļāđāļāļēāļāļāđāļēāļāđ āđāļāđāļ āļāļēāļĢāļāđāļāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļĨāļ°āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āļāļĒāđāļēāļāļĒāļīāđāļāļāļēāļĢāļāļąāđāļāļāļīāđāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļāļ·āđāļāđāļŦāđāļāļēāļĢāļāļĒāļēāļĒāļāļąāļ§āđāļāđāļāđāļāđāļāđāļāļĢāļīāļ.
āļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Spacefaring)
āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Spacefaring)
āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļŦāļĄāļēāļĒāļāļķāļāļāļēāļĢāļĄāļĩāļāļ§āļēāļĄāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļĨāļ°āļĄāļĩāļŠāđāļ§āļāļĢāđāļ§āļĄāđāļāļāļēāļĢāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļķāđāļāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĢāļđāđāđāļāļŦāļĨāļēāļāļŦāļĨāļēāļĒāļŦāļąāļ§āļāđāļāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļāļąāļāļĐāļ°āđāļāļāļēāļ°āļāđāļēāļ āļĢāļ§āļĄāļāļķāļ: āļāļēāļĢāļāļīāļāđāļĨāļ°āļāļ§āļāļēāļĻ; āļāļēāļĢāļāļīāļāđāļĨāļ°āļāļ§āļāļēāļĻ; āđāļāļĢāļāļāļēāļĢāļāļķāļāļāļāļĢāļĄāļāļąāļāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻ; āļŠāļ āļēāļāļāļēāļāļēāļĻāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļĒāļēāļāļĢāļāđ; āļāļēāļĢāļāļāļīāļāļąāļāļīāļāļēāļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ; āļāļēāļĢāđāļāđāļāļēāļāļāļļāļāļāļĢāļāđāļāđāļēāļāđ; āļāļēāļĢāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļŠāļĢāđāļēāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ; āļāļēāļĢāļāļķāđāļāļāļīāļāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļĨāļąāļāđāļāđāļēāļŠāļđāđāļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻ; āļāļĨāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļ§āļāđāļāļāļĢ (āļŦāļĢāļ·āļāļāļĩāđāđāļĢāļĩāļĒāļāļ§āđāļēāļāļĨāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļāļēāļĢāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđ); āļāļēāļĢāļŠāļ·āđāļāļŠāļēāļĢ; āđāļāļĢāļ·āđāļāļāļĒāļāļāđāđāļĨāļ°āļāļĢāļ§āļ; āļāļēāļĢāļāļģāđāļāļīāļāļāļēāļĢāļāđāļēāļāđ āđāļāđāļ āļāļēāļĢāļĨāļēāļāļāļđāļ āļāļēāļĢāļŠāļĢāđāļēāļāđāļāļŠāļ āļēāļ§āļ°āđāļĢāļāđāļāđāļĄāļāđāļ§āļāļāđāļģ āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāđāļāļ·āđāļāļĄāļāđāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ; āļāļļāļāļāļĢāļāđāļāļāļāđāļēāļĒāļŠāļīāļāļāđāļē āļŠāļīāļāļāđāļēāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒ āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļąāļāđāļāđāļāļŠāļīāļāļāđāļē; āļāļēāļĢāđāļāļīāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ; āļāļēāļĢāļĢāļąāļāļĄāļ·āļāļāļąāļāđāļŦāļāļļāļāļļāļāđāļāļīāļ; āļāļēāļĢāđāļāļēāļāļĩāļ§āļīāļāļĢāļāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļāļĄāļāļĒāļēāļāļēāļĨ; āļāļēāļĢāļāļąāļāđāļāļĨāļīāļ; āļāļēāļĢāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļ āļĢāļ°āļāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļĢāļđāđ āļāļĩāđāļāļģāđāļāđāļāđāļāđāļāđāļĨāļ°āļāđāļēāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļāļķāđāļāļāļĒāļđāđāļāļąāļāļĨāļąāļāļĐāļāļ°āļāļāļāļāļēāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āđāļ āļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĩāđāđāļāđ "āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ" āļāļąāđāļāļāļĨāđāļēāļĒāļāļĨāļķāļāļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāđāļĢāļ·āļ
āļĒāļąāļāđāļĄāđāđāļāļĒāļĄāļĩāļ āļēāļĢāļāļīāļāļŠāđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļķāđāļāđāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļĢāļ°āļāļāđāļĨāļ-āļāļ§āļāļāļąāļāļāļĢāđāļĄāļēāļāđāļāļ āļāļĒāđāļēāļāđāļĢāļāđāļāļēāļĄ āļŠāļŦāļĢāļąāļāļāđāļĄāļĢāļīāļāļē āļĢāļąāļŠāđāļāļĩāļĒ āļāļĩāļ āļāļĢāļ°āđāļāļĻāļŠāļĄāļēāļāļīāļāļāļāļāđāļāļēāļĢāļāļ§āļāļēāļĻāļĒāļļāđāļĢāļ (ESA) āđāļĨāļ°āļāļĢāļīāļĐāļąāļāđāļāļāļāļāļāļēāļāđāļŦāđāļāļĄāļĩāđāļāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļĒāļąāļāļāļēāļ§āļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļāļąāđāļāļāļāļāļāđāļēāļāđ (āļāļđ āļ āļēāļĢāļāļīāļāļŠāđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļāļāļēāļ§āļāļąāļāļāļēāļĢ) āļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļēāļāđāļāđāļāļĢāļąāļāļāļāļīāļāđāļāļĒ āļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļāđāļŦāļāļ·āļāļāļēāļāļī āđāļĨāļ°āļāļĢāļīāļĐāļąāļāđāļāļāļāļ āļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ·āļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļŠāļĢāđāļēāļāđāļĨāļ°āļāļĨāđāļāļĒāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāļāđāļ§āļĒāļāļāđāļāļ āđāļĨāļ°āļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļĄāļĩāļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļāđāļāļāļāļāļāļģāļāļ§āļāļĄāļēāļāļāļķāđāļāđāļĢāļ·āđāļāļĒāđ āļāļĩāđāđāļāđāļāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāļŦāļĢāļ·āļāļāļģāļĨāļąāļāļāļ°āļāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāļŦāļāđāļ§āļĒāļāļēāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ.
āļāļēāļĢāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāļāļĢāļ°āļāļąāļāđāļĨāļ
(Global coordination)
āļŠāļģāļāļąāļāļāļēāļāļāļīāļāļāļēāļĢāļāļ§āļāļēāļĻāđāļŦāđāļāļŠāļŦāļāļĢāļ°āļāļēāļāļēāļāļī (UNOOSA) āđ āļāđāļāļāļāļāđāļāļĢāļāļŦāļļāļ āļēāļāļĩāļŦāļĨāļąāļāļāļĩāđāļāļģāļŦāļāđāļēāļāļĩāđāļāļĢāļ°āļŠāļēāļāļāļēāļāđāļĨāļ°āđāļĨāļāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļĄāļđāļĨāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāļąāļāļāļīāļāļāļĢāļĢāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļĢāļąāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļĻāļąāļāļĒāļ āļēāļāđāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļĢāļąāļāļāļĩāđāđāļĄāđāļĄāļĩāļĻāļąāļāļĒāļ āļēāļāđāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻ.
āļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāļĄāļĩāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ§āļāļāļļāļĄāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Crewed spacefaring nations)
āļāļąāļāļāļļāļāļąāļ āļĢāļąāļŠāđāļāļĩāļĒ āļŠāļŦāļĢāļąāļāļāđāļĄāļĢāļīāļāļē āđāļĨāļ°āļāļĩāļ āđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļĩāđāļĄāļĩāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ§āļāļāļļāļĄāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļĢāļēāļĒāļāļ·āđāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāļĄāļĩāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ§āļāļāļļāļĄāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĢāļĩāļĒāļāļāļēāļĄāļ§āļąāļāļāļĩāđāđāļĢāļīāđāļĄāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļ āļāđāļāļĄāļđāļĨāđāļāļīāđāļĄāđāļāļīāļĄ: āļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ
āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļąāļ§āđāļāļāļĄāļĩāļĨāļđāļāđāļĢāļ·āļ: Crewed launch:
1. āļŠāļŦāļ āļēāļāđāļāđāļ§āļĩāļĒāļ (āļĢāļąāļŠāđāļāļĩāļĒ) (1961)
Soviet Union (Russia) (1961)
2. āļŠāļŦāļĢāļąāļāļāđāļĄāļĢāļīāļāļē (1961)
United States (1961)
3. āļāļĩāļ (2003)
China (2003)
āļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļĩāđāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļĒāđāļĄāđāļĄāļĩāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ§āļāļāļļāļĄ
(Uncrewed spacefaring nations Further information)
āļĨāļģāļāļąāļāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļ§āļāđāļāļāļĢāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļāļāļāļāđāļāđāļĨāļ°āļāļĢāļ°āđāļāļĻ āļāļĢāļ°āđāļāļĻ āļŦāļĢāļ·āļāļāļāļāđāļāļĢāļāđāļāđāļāļāļĩāđāđāļāđāļāļąāļāļāļēāļāļĢāļ§āļāļŠāđāļāļĒāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĢāđāļāļāļāļąāļāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļ§āļāđāļāļāļĢāļāđāļ§āļĒāļāļāđāļāļ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ°āļāļēāļāļāļīāļāđāļāļāļāļāļāļāļāđāļāļāļŦāļĢāļ·āļāļāđāļ§āļĒāļāļ§āļēāļĄāļāđāļ§āļĒāđāļŦāļĨāļ·āļāļāļēāļāļāđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻ (āļ§āļąāļāļāļĩāđāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļāļāļĒāļđāđāđāļāļ§āļāđāļĨāđāļ):
1. āļŠāļŦāļ āļēāļāđāļāđāļ§āļĩāļĒāļ (1957)
2. āļŠāļŦāļĢāļąāļāļāđāļĄāļĢāļīāļāļē (1958)
3. āļāļĢāļąāđāļāđāļĻāļŠ (1965)
4. āļāļīāļāļēāļĨāļĩ (1967)â
5. āļāļāļŠāđāļāļĢāđāļĨāļĩāļĒ (1967)â
6. āļāļĩāđāļāļļāđāļ (1970)
7. āļāļĩāļ (1970)
8. āļŠāļŦāļĢāļēāļāļāļēāļāļēāļāļąāļāļĢ (1971)
9. āļāļāļāđāļāļēāļĢāļāļ§āļāļēāļĻāļĒāļļāđāļĢāļ (1979)
10. āļāļīāļāđāļāļĩāļĒ (1980)
11. āļāļīāļŠāļĢāļēāđāļāļĨ (1988)
12. āļĒāļđāđāļāļĢāļ (1991)
13. āļĢāļąāļŠāđāļāļĩāļĒ (1992)*
14. āļāļīāļŦāļĢāđāļēāļ (2009)
15. āđāļāļēāļŦāļĨāļĩāđāļŦāļāļ·āļ (2012)
16. āđāļāļēāļŦāļĨāļĩāđāļāđ (2013)
17. āļāļīāļ§āļāļĩāđāļĨāļāļāđ (2018)â
*āđāļāļīāļĄāđāļāđāļāļŠāđāļ§āļāļŦāļāļķāđāļāļāļāļāļŠāļŦāļ āļēāļāđāļāđāļ§āļĩāļĒāļ
â āļĒāļēāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļĩāđāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļāļąāđāļāļŦāļĄāļāļŦāļĢāļ·āļāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāđāļāļĒāļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāļ·āđāļ
āļāļāļāļāļēāļāļāļĩāđ āļŦāļĨāļēāļĒāļāļĢāļ°āđāļāļĻ āđāļāđāļ āđāļāļāļēāļāļē āļāļīāļāļēāļĨāļĩ āđāļĨāļ°āļāļāļŠāđāļāļĢāđāļĨāļĩāļĒ āļĄāļĩāļĻāļąāļāļĒāļ āļēāļāļāđāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļķāđāļāļāļīāļŠāļĢāļ° āđāļāļĒāļāļĨāđāļāļĒāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļāļĩāđāļŠāļĢāđāļēāļāļāļķāđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĒāđāļāđāļāļĢāļ§āļāļŠāđāļāļāļēāļāļāđāļēāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻ āđāļāļāļēāļāļēāđāļāđāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļ°āļŠāļĢāđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄ (Alouette 1 āđāļĨāļ° 2) āđāļāļāļĩ 1962 āđāļĨāļ° 1965 āļāļķāđāļāļāļđāļāļŠāđāļāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļ§āļāđāļāļāļĢāđāļāļĒāđāļāđāļāļĢāļ§āļāļŠāđāļāļāļāļāļŠāļŦāļĢāļąāļāļŊ āļāļīāļāļēāļĨāļĩāđāļāđāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļ°āļŠāļĢāđāļēāļāļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļŦāļĨāļēāļĒāļāļ§āļ āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāđāļĄāļāļđāļĨāļāļĢāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļāļąāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļŠāļāļēāļāļĩāļāļ§āļāļēāļĻāļāļēāļāļēāļāļēāļāļī āļāļēāļ§āđāļāļĩāļĒāļĄāļāļāļāļāļīāļāļēāļĨāļĩāđāļāļĒāļļāļāđāļĢāļāļāļđāļāļāļĨāđāļāļĒāđāļāļĒāđāļāđāļāļĢāļ§āļāļāļĩāđāļāļąāļāļŦāļēāđāļāļĒ NASA āđāļāļĒāđāļĢāļīāđāļĄāļāļēāļāļĻāļđāļāļĒāđāļāļēāļĢāļāļīāļāļ§āļāļĨāļĨāļāļāļŠāđāđāļāļāļĩ 1964 āđāļĨāļ°āļāđāļāļĄāļēāļāļēāļāļāđāļēāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāļāļāļĒāļē (āđāļāļĨāļāļāļāļĢāđāļĄāļāļēāļāļĄāļēāļĢāđāđāļ) āļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļĩ 1967 āļāļķāļ 1988 āļāļīāļāļēāļĨāļĩāđāļāđāļāļāļđāđāļāļģāđāļāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāđāļāļĢāļāļāļēāļĢāļāļĢāļ§āļ Vega āļ āļēāļĒāđāļāļāļāļāđāļāļēāļĢāļāļ§āļāļēāļĻāļĒāļļāđāļĢāļāļāļąāđāļāđāļāđāļāļĩ 1998 āļŠāļŦāļĢāļēāļāļāļēāļāļēāļāļąāļāļĢāđāļāđāļĒāļāđāļĨāļīāļāđāļāļĢāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļīāļŠāļĢāļ°āļāļāļāļāļāđāļāļāļĩ 1972 āđāļāļ·āđāļāļĢāđāļ§āļĄāļĄāļ·āļāļāļąāļāļāļāļāđāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļēāļāļĢāļ§āļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāđāļŦāđāļāļĒāļļāđāļĢāļ (ELDO) āđāļāļāđāļēāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļāļāļķāļāļāļĩ 1974
āļāļāļŠāđāļāļĢāđāļĨāļĩāļĒāđāļāđāļĒāļļāļāļīāđāļāļĢāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļāļāļāļāļŦāļĨāļąāļāļāļēāļāļāļĢāļ°āļŠāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļģāđāļĢāđāļāđāļāļāļēāļĢāļāļĨāđāļāļĒ WRESAT āđāļĄāđāļāļēāļ āđāļĨāļ°āļāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāļŠāļĄāļēāļāļīāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļĩāđāđāļĄāđāđāļāđāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļāļ§āļĩāļāļĒāļļāđāļĢāļāļāļāļ ELDO.
āđāļāđāļ§āļāđāļāļāļĢ
(Suborbital)
āļŦāļēāļāļāļīāļāļēāļĢāļāļēāļ§āđāļēāļāļēāļĢāļŠāđāļāļ§āļąāļāļāļļāļāļāļāđāļāđāļāļĨāđāļāļīāļāđāļŠāđāļāļāļēāļĢāđāļĄāļąāļāđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļāļāđāļāļāļģāļŦāļāļāļāļąāđāļāļāđāļģāļāļāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āđāļĒāļāļĢāļĄāļāļĩāļāđāļ§āļĒāļāļĢāļ§āļ V-2 āļāļķāļāļāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļĢāļāļāļĩāđāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāđāļāļāļĩ 1944 āļāļĢāļ°āđāļāļĻāļāđāļāđāļāļāļĩāđāļāļĢāļĢāļĨāļļāļāļĩāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāđāļāļāļēāļĢāļāļīāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļĢāļ°āļāļąāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļĒāđāļāļĒāđāļāđāđāļāļĒāļāļēāļĢāļŠāđāļāļāļĢāļ§āļāļŦāļĢāļ·āļāļāļĩāļāļāļēāļ§āļļāļāļāļĩāđāļāļĨāļīāļāđāļāļāļ āļēāļĒāđāļāļāļĢāļ°āđāļāļĻ āļŦāļĢāļ·āļāļāļąāđāļāļŠāļāļāļāļĒāđāļēāļāļāļķāđāļāļŠāļđāđāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāļĢāļ°āļāļąāļāļ§āļāđāļāļāļĢāļĒāđāļāļĒ:
1. āļāļēāļāļĩāđāļĒāļāļĢāļĄāļāļĩ (20 āļĄāļīāļāļļāļāļēāļĒāļ 1944)
Nazi Germany (June 20, 1944)
2. āđāļĒāļāļĢāļĄāļāļĩāļāļ°āļ§āļąāļāļāļāļ (12 āđāļĄāļĐāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 2500)
East Germany (April 12, 1957)
3. āđāļāļāļēāļāļē (5 āļāļąāļāļĒāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 2502)
Canada (September 5, 1959)
4. āđāļĨāļāļēāļāļāļ (21 āļāļĪāļĻāļāļīāļāļēāļĒāļ 2505)
Lebanon (November 21, 1962)
5. āļŠāļ§āļīāļāđāļāļāļĢāđāđāļĨāļāļāđ (27 āļāļļāļĨāļēāļāļĄ 2510)
Switzerland (October 27, 1967)
6. āļāļēāļĢāđāđāļāļāļāļīāļāļē (16 āđāļĄāļĐāļēāļĒāļ 2512)
Argentina (April 16, 1969)
7. āļāļĢāļēāļāļīāļĨ (21 āļāļąāļāļĒāļēāļĒāļ 2519)
Brazil (September 21, 1976)
8. āļŠāđāļāļ (18 āļāļļāļĄāļ āļēāļāļąāļāļāđ 2524)
Spain (February 18, 1981)
9. āđāļĒāļāļĢāļĄāļāļĩāļāļ°āļ§āļąāļāļāļ (1 āļĄāļĩāļāļēāļāļĄ 2524)
West Germany (March 1, 1981)
10. āļāļīāļĢāļąāļ (āļĄāļīāļāļļāļāļēāļĒāļ 2527)
Iraq (June 1984)
11. āđāļāļāļĢāļīāļāļēāđāļāđ (1 āļĄāļīāļāļļāļāļēāļĒāļ āļ.āļĻ2532)
South Africa (June 1, 1989)
12. āļŠāļ§āļĩāđāļāļ (8 āļāļĪāļĐāļ āļēāļāļĄ āļ.āļĻ 2534)
Sweden (May 8, 1991)
13. āđāļĒāđāļĄāļ (12 āļāļĪāļĐāļ āļēāļāļĄ āļ.āļĻ 2537)
Yemen (May 12, 1994)
14. āļāļēāļāļĩāļŠāļāļēāļ (6 āđāļĄāļĐāļēāļĒāļ āļ.āļĻ2541)
Pakistan (April 6, 1998)
15. āđāļāđāļŦāļ§āļąāļ (15 āļāļąāļāļ§āļēāļāļĄ āļ.āļĻ 2541)
Taiwan (December 15, 1998)
16. āļāļĩāđāļĢāļĩāļĒ (1 āļāļąāļāļĒāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 2543)
Syria (September 1, 2000)
17. āļāļīāļāđāļāļāļĩāđāļāļĩāļĒ (29 āļāļąāļāļĒāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 2547)
Indonesia (September 29, 2004)
18. āļŠāļēāļāļēāļĢāļāļĢāļąāļāļāļĢāļ°āļāļēāļāļīāļāđāļāļĒāļāļāļāđāļ (2007)
Democratic Republic of the Congo (2007)
19. āļāļīāļ§āļāļĩāđāļĨāļāļāđ (30 āļāļĪāļĻāļāļīāļāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 2552)
New Zealand (November 30, 2009)
20. āļāļāļĢāđāđāļ§āļĒāđ (27 āļāļąāļāļĒāļēāļĒāļ 2018)
21. āđāļāđāļāļāļĢāđāđāļĨāļāļāđ (19 āļāļąāļāļĒāļēāļĒāļ āļ.āļĻ 2020)
Norway (September 27, 2018)
22. āļāļļāļĢāļāļĩ (29 āļāļļāļĨāļēāļāļĄ 2563)
Turkey (October 29, 2020)
āļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāđāļāļēāļāļĩāļ§āļīāļāļĢāļāļ
(Space and survival)
āđāļāļ§āļāļīāļāđāļĢāļ·āđāļāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļ āļāļ·āļ āļāļēāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļāđ āļāļĢāļ°āļĒāļ°āļĒāļēāļ§āļāļāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļāļļāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļĒāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩ āļāļģāđāļāđāļāļāđāļāļāļŠāļĢāđāļēāļāļāļēāļĢāļĒāļāļĢāļĢāļĄāļāļĩāđāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āđāļāđāļāļĢāļąāļāļĒāļēāļāļĢāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļķāđāļāļŦāļēāļāđāļĄāđāļāļģāđāļāđāļāļāļąāđāļāļāļēāļāļāļģāđāļāļŠāļđāđāļāļēāļĢāļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āļāđāļāļŠāļąāļāđāļāļāļāļĩāđāđāļāļĩāđāļĒāļ§āļāđāļāļāļāļ·āļ āđāļāļāļēāļŠāđāļāļāļēāļĢāļāļģāđāļāđāļāļāļąāđāļāļāļēāļāļĄāļĩāļāļģāļāļąāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļĢāļīāļĄāļēāļāļāļĢāļąāļāļĒāļēāļāļĢāļŠāđāļ§āļāđāļāļīāļāļāļĩāđāļĄāļĩāļāļĒāļđāđāļāļ°āļĨāļāļĨāļāđāļĢāļ·āđāļāļĒāđ āļāļąāļāđāļāđāļāļāļĨāļĄāļēāļāļēāļāļāļģāļāļ§āļāļāļĢāļ°āļāļēāļāļĢāļāļĩāđāđāļāļīāđāļĄāļāļķāđāļāļāļĒāđāļēāļāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļ āļāļēāļĢāđāļāļ·āđāļāļĄāđāļĒāļāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļĢāļēāļāļāļāļĢāļąāđāļāđāļĢāļāđāļāļāļāļāļ§āļēāļĄāļāļāļ Louis J. Halle, Jr. āđāļāļāļĩ 1980 āđāļāļ§āļēāļĢāļŠāļēāļĢ Foreign Affairs āļāļķāđāļāđāļāļēāļāļĨāđāļēāļ§āļ§āđāļēāļāļēāļĢāļāļąāđāļāļāļēāļāļēāļāļīāļāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ°āļāļģāđāļāļīāļāļāđāļāđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāļāļĨāļāļāļ āļąāļĒ
āļŦāļēāļāđāļāļīāļāļŠāļāļāļĢāļēāļĄāļāļīāļ§āđāļāļĨāļĩāļĒāļĢāđāļĢāļ°āļāļąāļāđāļĨāļ āđāļāļ§āļāļīāļāļāļĩāđāđāļāđāļĢāļąāļāļāļ§āļēāļĄāļŠāļāđāļāļĄāļēāļāļāļķāđāļāđāļāļāđāļ§āļāđāļĄāđāļāļĩāđāļāļĩāļāļĩāđāļāđāļēāļāļĄāļēāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļāļĩāđāļāđāļēāļ§āļŦāļāđāļēāđāļāļĢāļđāļāđāļāļāļāļāļāļĒāļēāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāļāļĩāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļāļĨāļąāļāļĄāļēāđāļāđāđāļŦāļĄāđāđāļāđāđāļĨāļ°āļĢāļ°āļāļāļāļĨāđāļāļĒāļāļĢāļ§āļāđāļāļāļāļŠ āļĄāļāļŠāļēāļāļāļģāđāļŦāđāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĢāļēāļāļēāļāļĢāļ°āļŦāļĒāļąāļāđāļāđāļāđāļāđāļāđāļĄāļēāļāļāļķāđāļ.
āļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļī
(Risk to humanity)
āļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļŦāļēāļĒāļāļ°āļĢāļ°āļāļąāļāđāļĨāļ āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļāļēāļĢāļāļģāļĢāļāļāļĒāļđāđāļāļ·āļāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļāļēāļĢāļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŦāļĢāļ·āļāļāļĨāļĨāļąāļāļāđāļāļĩāđāļĢāļļāļāđāļĢāļāđāļĨāļ°āđāļāđāđāļāđāļĄāđāđāļāđāđāļāļāļģāļāļāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļ āļāļēāļĄāļāļĩāđāļŠāļāļēāļāļąāļāļāļāļēāļāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāļāļĨāđāļēāļ§āđāļ§āđāļ§āđāļē "āļāļĢāļ°āļ§āļąāļāļīāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļāļąāļāļĒāļēāļ§āļāļēāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāđāļāļāļēāļĢāđāļāļēāļāļĩāļ§āļīāļāļĢāļāļāļāļēāļāļ āļąāļĒāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļāļīāļāļĩāđāđāļŦāđāđāļŦāđāļāļ§āđāļē āđāļĄāļ·āđāļāļ§āļąāļāđāļāļĢāļ°āļĒāļ°āđāļ§āļĨāļēāđāļĄāđāļāļĩāđāļĻāļāļ§āļĢāļĢāļĐ āļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļāļēāļĢāļāļģāļĢāļāļāļĒāļđāđāļāļēāļāļ āļąāļĒāļāļīāļāļąāļāļīāļāļąāļāļāļĨāđāļēāļ§āļāđāļāļāļāđāļēāļāļāđāļāļĒ"
āļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļāļēāļĢāļāļģāļĢāļāļāļĒāļđāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāļŠāđāļ§āļāđāļŦāļāđāđāļāļāļāļēāļāļāļāļąāļāđāļāļĨāđāđāļāļīāļāļāļēāļāļāļīāļāļāļĢāļĢāļĄāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđ āđāļāļāļĩ āļāļāļĢāđāļ (Toby Ordargues) āļāļĨāđāļēāļ§āđāļ§āđāđāļāļŦāļāļąāļāļŠāļ·āļ The Precipice āļ§āđāļēāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāļąāļāļāļĨāđāļēāļ§āļĢāļ§āļĄāļāļķāļāļāļąāļāļāļēāļāļĢāļ°āļāļīāļĐāļāđāļāļąāđāļ§āđāļāļāļĩāđāđāļĄāđāļāļąāļāđāļāđāļāđāļēāļĒāđāļ āđāļĢāļāļĢāļ°āļāļēāļ (āđāļāļĒāđāļāļāļēāļ°āļāļĒāđāļēāļāļĒāļīāđāļāļāļēāļāļāļēāļĢāļāđāļāļāļēāļĢāļĢāđāļēāļĒāļāļēāļāļāļĩāļ§āļ āļēāļ)(Notably from bioterrorism),
āļāļēāļĢāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļāđāļāļĨāļāļŠāļ āļēāļāļ āļđāļĄāļīāļāļēāļāļēāļĻāļāļĩāđāļĢāđāļēāļĒāđāļĢāļ āđāļĨāļ°āļŠāļāļāļĢāļēāļĄāļāļīāļ§āđāļāļĨāļĩāļĒāļĢāđāļĢāļ°āļāļąāļāđāļĨāļ āđāļāļēāđāļŦāđāļāļ§āđāļēāļŠāļīāđāļāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļĄāļĩāđāļāļāļēāļŠāđāļāļīāļāļāļķāđāļāļĄāļēāļāļāļ§āđāļēāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāđāļĒāļāļāđāļāļāļēāļĢāļāļģāļĢāļāļāļĒāļđāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāļāļēāļāļīāļāļēāļāļāļĢāļĢāļĄāļāļēāļāļī āđāļāđāļ āļāļēāļĢāļĢāļ°āđāļāļīāļāļāļāļāļ āļđāđāļāļēāđāļāļāļāļēāļāđāļŦāļāđāļŦāļĢāļ·āļāļāļēāļĢāļāļāļāļāļāļāļļāļāļāļēāļāļēāļ āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ°āļĄāļĩāļ āļąāļĒāļāļļāļāļāļēāļĄāļāļąāļāļāļĨāđāļēāļ§āļŦāļĢāļ·āļāđāļĄāđāļāđāļāļēāļĄ āđāļĨāļāļāļ°āļāļĨāļēāļĒāđāļāđāļāļŠāļāļēāļāļāļĩāđāļāļĩāđāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĒāļđāđāļāļēāļĻāļąāļĒāđāļāđāđāļāļāļĩāļāļāļĢāļ°āļĄāļēāļāļŦāļāļķāđāļāļāļąāļāļĨāđāļēāļāļāļĩāļāđāļēāļāļŦāļāđāļēāđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļāļīāļāļĒāđāļāļĩāđāļŠāļ§āđāļēāļāļāļķāđāļāđāļĢāļ·āđāļāļĒ āđ āļāļķāđāļāļāļ°āļāļģāđāļŦāđāļĨāļđāļāļŦāļĨāļēāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļāļāļąāļāļāļļāļāļąāļāļāđāļāļāļĒāđāļēāļĒāļāļīāđāļāļāļēāļāđāļāļĒāļąāļāļāļĩāđāļāļ·āđāļ.
āļāļēāļĢāļāļąāđāļāļāļīāđāļāļāļēāļāļāļ·āđāļāļāļĩāđ
(Space settlement)
āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļĨāđāļēāļāļēāļāļēāļāļīāļāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ
(Space colonization)
āļāļēāļĢāļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāđāļāļāļāļąāļāđāļāđāđāļāļĒāļāļēāļĢāđāļŠāļĢāļīāļĄāļŠāļĢāđāļēāļāļāļģāđāļāļāļāļēāļāļāļēāļĒāļ āļēāļ āļŦāļĢāļ·āļāđāļāļīāđāļĄāļĢāļ°āļĒāļ°āļŦāđāļēāļāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļąāļāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļāļĩāđāļāļēāļāļāļģāđāļāļŠāļđāđāļāļēāļĢāļŠāļđāļ āļāļąāļāļāļļāđ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āļāļēāļĢāļĢāļ°āļāļēāļāđāļŦāļāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļ§āļāļāļļāļĄāđāļāđāđāļāļĒāļāļēāļĢāļāļąāļāļāļąāļāļāļđāđāļāļĩāđāļŠāļąāļĄāļāļąāļŠāđāļāļ·āđāļ āđāļĨāļ°āļāļāļĒāļāļāļđāđāļāļĩāđāđāļĄāđāļāļīāļāđāļāļ·āđāļāļāļāļāđāļ āļŠāļēāļĒāļāļąāļāļāļļāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļāļŠāļāļļāļĨ Homo āļĨāļāļĨāļāļāļēāļāļŦāļĨāļēāļĒāļŠāļēāļĒāļāļąāļāļāļļāđāļāļĩāđāļāļēāļĻāļąāļĒāļāļĒāļđāđāļĢāđāļ§āļĄāļāļąāļāļāļāđāļĨāļāđāļŦāļĨāļ·āļāđāļāļĩāļĒāļāļŠāļēāļĒāļāļąāļāļāļļāđāđāļāļĩāļĒāļ§āđāļāđāļēāļāļąāđāļ āļŠāļēāļĒāļāļąāļāļāļļāđāļāļ·āđāļāđ āļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāđāļāļāđāļāļāļŠāļīāđāļāļŠāļļāļāļĒāļļāļāļāđāļģāđāļāđāļāļāļĢāļąāđāļāļŠāļļāļāļāđāļēāļĒ āļŠāļīāđāļāļāļĩāđāđāļŠāļāļāđāļŦāđāđāļŦāđāļāļ§āđāļē Homo sapiens āđāļĄāđāđāļāđāļĄāļĩāļ āļđāļĄāļīāļāļļāđāļĄāļāļąāļāļāđāļāļ āļąāļĒāļāļīāļāļąāļāļīāļāļāļāđāļĨāļ āđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļēāļāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļĢāļąāļāļāļĢāļ°āļāļąāļāđāļāđāļāļĩāļāļ§āđāļēāļāđāļēāļāļāļēāļĢāļāļąāđāļāļāļīāđāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻ
āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļēāļāļēāļāļīāļāļĄāļāļ§āļāļēāļĻāļāļ°āļĒāļąāļāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļĒāļđāđāļāļĢāļīāļ āđāļāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāđāļĄāļĩāļāļēāļāļāļĒāļđāđāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāļĒāđāļēāļāļāđāļāđāļāļ·āđāļāļāļāļąāđāļāđāļāđāļāļĩ 2000
āđāļāļĢāļđāļāđāļāļāļāļāļāļŠāļāļēāļāļĩāļāļ§āļāļēāļĻāļāļēāļāļēāļāļēāļāļī āļĢāļ°āļāļāļāđāļ§āļĒāļāļĩāļ§āļīāļāļāļĩāđāļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāļĢāļāļāļĩāļ§āļīāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđ āļāļēāļāļāđāļ§āļĒāđāļŦāđāļāļ§āļāđāļāļēāļĢāļāļāļāļĩāļ§āļīāļāļāļēāļāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāđāļēāļāđ āđāļāđāđāļāđāļāļāļąāļ āļāļēāļĢāļāļĒāļēāļĒāļāļ·āđāļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāļāļēāļĻāļąāļĒāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļģāđāļŦāđāļĢāļ°āļĒāļ°āļŦāđāļē āļāđāļāļĨāļĩāđāļĒāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļąāļāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāđāļēāļāđ āđāļāļīāđāļĄāļāļķāđāļ āļāļđāđāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāđāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļĄāļēāļāļāļĩāđāļŠāļļāļāļĄāļĩāđāļāļāļēāļŠāđāļŠāļĩāļĒāļāļĩāļ§āļīāļāļŦāļĢāļ·āļāļāļēāļāđāļāđāļāļĄāļēāļāļāļĩāđāļŠāļļāļ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāļāļđāđāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāđāļāļĨāļāļēāļāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļĄāļēāļāļāļĩāđāļŠāļļāļāļĄāļĩāđāļāļāļēāļŠāļĢāļāļāļāļĩāļ§āļīāļāļĄāļēāļāļāļĩāđāļŠāļļāļ
āļāļēāļĢāđāļāļīāđāļĄāļāļģāļāļ§āļāļŠāļāļēāļāļāļĩāđāļāļĒāļđāđāļāļēāļĻāļąāļĒāļāļāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļĒāļąāļāļāđāļ§āļĒāļāđāļāļāļāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāđāļāđāļāļĩāļāļāđāļ§āļĒ āļāļąāļ§āļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļ āļŦāļēāļāđāļāļīāļāđāļŦāļāļļāļāļēāļĢāļāđāļāļļāļāļāļēāļāļēāļāļāļāļēāļāđāļŦāļāđāļāļāđāļĨāļāđāļāļĒāđāļĄāđāļĄāļĩāļāļēāļĢāđāļāļ·āļāļāļĨāđāļ§āļāļŦāļāđāļē āđāļāđāļēāļāļąāļāļāļļāđāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļēāļāļŠāļđāļāļāļąāļāļāļļāđāđāļāđ āļĻāļīāļĨāļāļ° āļ§āļąāļāļāļāļĢāļĢāļĄ āđāļĨāļ°āđāļāļāđāļāđāļĨāļĒāļĩāļāđāļāļ°āļŠāļđāļāļŦāļēāļĒāđāļ āđāļāđāļŦāļēāļāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāđāļāļĒāļāļąāđāļāļāļīāđāļāļāļēāļāđāļāļŠāļāļēāļāļāļĩāđāļāļāļāđāļĨāļāļĄāļēāļāđāļāļ āđāļāļāļēāļŠāđāļāļāļēāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļāđāļĨāļ°āļāļēāļĢāļāļ·āđāļāļāļąāļ§āļāļāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļāļļāđāļāđāļāļ°āļĄāļĩāļĄāļēāļāļāļķāđāļ. āļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļ§āļēāļĄāļāđāļēāļāļēāļĒāļĄāļēāļāļĄāļēāļĒ āļŦāļāļķāđāļāđāļāļāļąāļāļŦāļēāđāļŦāļāđāļāļĩāđāļŠāļļāļāļāļĩāđāļāļēāļāļŠāđāļāļāļĨāļāļĢāļ°āļāļāļāđāļāļĢāđāļēāļāļāļēāļĒāļĄāļāļļāļĐāļĒāđāļāļ·āļāļĢāļąāļāļŠāļĩāļĢāļ°āļŦāļ§āđāļēāļāļāļ§āļāļāļēāļ§ āđāļāļāļāļ°āļāļĩāđāļŠāļāļēāļĄāđāļĄāđāđāļŦāļĨāđāļāđāļĨāļ°āļāļąāđāļāļāļĢāļĢāļĒāļēāļāļēāļĻāļāļāļāđāļĨāļāļāļāļāđāļāļāļŠāļīāđāļāļĄāļĩāļāļĩāļ§āļīāļāļāļļāļāļāļāļīāļāļāļāđāļĨāļ āđāļāđāļŠāļīāđāļāļāļĩāđāđāļĄāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļĨāđāļēāļ§āđāļāđāđāļāđāļāđāļāļĩāļĒāļ§āļāļąāļāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļēāļāļāļēāļĢāļ§āļīāļāļąāļĒāļāļāļāļāļąāļāļ§āļīāļāļąāļĒāļāļēāļāļĻāļđāļāļĒāđāļāļēāļĢāđāļāļāļĒāđāļĄāļŦāļēāļ§āļīāļāļĒāļēāļĨāļąāļĒāđāļĢāđāļāļŠāđāļāļāļĢāđ āļāļāļ§āđāļēāļĢāļąāļāļŠāļĩāđāļāļāļĢāļīāļĄāļēāļāđāļāļĩāļĒāļāđāļāđāļēāļāļąāļāļāļēāļĢāđāļāļīāļāļāļēāļāđāļāļāļēāļ§āļāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāđāļāđāļŦāđāđāļāļīāļāļāļ§āļēāļĄāđāļŠāļĩāļĒāļŦāļēāļĒāļĢāđāļēāļĒāđāļĢāļāļāđāļāļŠāļĄāļāļ āđāļāđāļ āļāļąāļāļŦāļēāļāđāļēāļāļāļēāļĢāļĢāļąāļāļĢāļđāđ āđāļĨāļ°āđāļĢāļāļāļąāļĨāđāļāđāļĄāļāļĢāđ.
āļ§āļīāļāļĒāļēāļĻāļēāļŠāļāļĢāđāļāļ§āļāļēāļĻ
(Space science)
āļāļēāļĢāļŠāļąāļāđāļāļāļāļēāļĢāļāđāđāļĨāļ°āļĻāļķāļāļĐāļēāļāļ§āļāļēāļĻāļāđāļ§āļĒāļāļāļāđāļāļāđāļĨāļ āđāļāļ·āđāļāļāļāļēāļāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļĄāļāļāđāļŦāđāļāļāļąāļāļāļĢāļēāļĒāļāļēāļāļāļ§āļāļēāļĻāļĨāđāļ§āļāļŦāļāđāļēāđāļāđ āđāļĨāļ°āļŦāļēāļāļāļĢāļ§āļāļāļāđāļāđāđāļĢāđāļ§āļāļ āļāđāļŠāļēāļĄāļēāļĢāļāļāļģāđāļāļīāļāļāļēāļĢāđāļāđāđāļāđāļāđ.
āļ§āļąāļāļāļļāđāļāļĨāđāđāļĨāļ
(Near-Earth objects)
āļ§āļąāļāļāļļāđāļāļĨāđāđāļĨāļ (NEOs) āļāļ·āļāļāļēāļ§āđāļāļĢāļēāļ°āļŦāđāļāđāļāļĒ āļāļēāļ§āļŦāļēāļ āđāļĨāļ°āļāļļāļāļāļēāļāļēāļāļāļāļēāļāđāļŦāļāđāļāļĩāđāđāļāļāļĢāđāļāđāļēāđāļāļĨāđāļŦāļĢāļ·āļāļāļāļāļąāļāđāļĨāļ āđāļāļĢāļāļāļēāļĢ Spaceguard āđāļāđāļāļāļ·āđāļāđāļĢāļĩāļĒāļāđāļāļĒāļĢāļ§āļĄāļāļāļāļāļ§āļēāļĄāļāļĒāļēāļĒāļēāļĄāļāļēāļāļŠāđāļ§āļāđāļāļāļēāļĢāļāđāļāļāļāđāļĨāļ°āļĻāļķāļāļĐāļē NEOs āđāļĄāđāļ§āđāļēāļāļ§āļēāļĄāļāļĒāļēāļĒāļēāļĄāđāļŦāļĨāđāļēāļāļĩāđāļāļ°āđāļĄāđāđāļāđāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļāļąāļāļŠāļāļļāļāļāđāļēāļāđāļāļīāļāļāļļāļāļāļĒāđāļēāļāđāļāļĩāļĒāļāļāļ
āļāļēāļĢāļĨāđāļēāļāļēāļāļēāļāļīāļāļĄāđāļāļāļ§āļāļēāļĻāđāļĨāļ°āļĨāļąāļāļāļīāļĨāđāļēāļāļēāļāļēāļāļīāļāļĄ
āđāļŦāļāļļāļāļĨāļĢāđāļ§āļĄāļŠāļĄāļąāļĒāļāļēāļāļāļĢāļ°āļāļēāļĢāļāļĩāđāļĄāļāļāļ§āđāļēāļāļ§āļāļēāļĻāđāļāđāļāļāļēāļāļāļāļāļāļāļāļāļēāļĢāļāļĒāļđāđāļĢāļāļāļāļąāđāļ āļāļđāļāļĢāļ°āļāļļāļ§āđāļēāđāļāđāļāđāļŦāļāļļāļāļĨāđāļāļīāļāļāļąāļāļĢāļ§āļĢāļĢāļāļīāļāļīāļĒāļĄāļŠāļģāļŦāļĢāļąāļāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļāļāļ§āļāļēāļĻ āļāļķāđāļāđāļāđāļāļāļēāļĢāļĒāđāļēāļĒāļāļļāļāļāđāļāļāļŠāđāļ§āļāļĢāļ§āļĄāđāļāđāļ§āđāļāļĩāđāļāļ·āđāļāđāļāđāļēāļāļąāđāļ āđāļĄāđāđāļāđāļāļēāļĢāđāļāđāļāļąāļāļŦāļēāļāļĒāđāļēāļāđāļāđāļāļĢāļīāļ.
āļāļĢāļīāļāļāļēāđāļāļ (Ph.D) ðđð
āļāļđāđāļāļģāļāļēāļĢāļŠāļģāļĢāļ§āļ / āļāļąāļāļāļķāļāļ āļēāļ
āđāļāļĒ : āļ.āļŠ āļĢāļąāļāļĢāļīāļāļāļĢāđāļāļē āđāļāļāļ°āļāļĢāļ°āļŠāļēāļ ðđð
āļāļīāļāļąāļ : āđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē ðđð
āļāļģāļāļĨāļĻāļēāļĨāļēāļāđāļēāļ āļāļģāđāļ āļāđāļāļēāļ°āļĨāļąāļāļāļē āļāļąāļāļŦāļ§āļąāļāļāļĢāļ°āļāļĩāđ
āļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĒ ðđð
āļāļđāđāđāļāļĩāļĒāļāļāļāļāļ§āļēāļĄ āļ āļēāļĐāļēāļāļąāļāļāļĪāļĐ, āđāļāļĒ ðđð
āđāļāļĒ : āļ.āļŠ āļĢāļąāļāļĢāļīāļāļāļĢāđāļāļē āđāļāļāļ°āļāļĢāļ°āļŠāļēāļ ðđð
āđāļāļĨāļĩāļĒāļĢāđāļĄāļīāļĨāļĨāļĩāđ 8888 ðđð
āļāļĢāļ°āđāļāļĻāđāļāļĒ 2569 ðđð
āļ§āļąāļāļāļĩāđ 14 āđāļāļ·āļāļ āļāļĪāļĐāļ āļēāļāļĄ āļ.āļĻ 2569 ðđð
āđāļ§āļĨāļē 19 : 00 āļ.ðđð
#StarsAndPlanetsThailandðđð



























































