ผู้ติดตาม 710 คน

ติดตาม

1/11

0 คนบันทึกแล้ว

Planets : ดาวเคราะห์

🔥Pictures used to accompany the description:

1. Protoplanetary disk

2. Protoplanets colliding during planet formation

3. The eight planets of the Solar System with size to scale (Up to down, left to right):

Saturn, Jupiter, Uranus, Neptune (outer planets), Earth, Venus, Mars, and Mercury (inner planets)

4. The Sun's, planets', dwarf planets' and moons' size to scale, labelled. Distance of objects is not to scale. The asteroid belt lies between the orbits of Mars and Jupiter, the Kuiper belt lies beyond Neptune's orbit.

5. The same explanation as in point 4.☝️

6. Supernova remnant ejecta producing planet-forming material

7. Earth's axial tilt is about 23.4°. It oscillates between 22.1° and 24.5° on a 41,000-year cycle and is currently decreasing

8. The orbit of the planet Neptune compared to that of Pluto. Note the elongation of Pluto's orbit in relation to Neptune's (eccentricity), aฝAs well as its large angle to the ecliptic (inclination).

9. Exoplanet detections per year as of August

2023 (by NASA Exoplanet Archive)

10. Illustration of the interior of Jupiter, with a rocky core overlaid by a deep layer of metallic hydrogen.

Each planet's orbit is delineated by a set of elements:

- The eccentricity of an orbit describes the elongation of a planet's elliptical (oval) orbit. Planets with low eccentricities have more circular orbits, whereas planets with high eccentricities have more elliptical orbits. The planets and large moons in the Solar System have relatively low eccentricities, and thus nearly circular orbits. The comets and many Kuiper belt objects, as well as several exoplanets, have very high eccentricities, and thus exceedingly elliptical orbits.

- The semi-major axis gives the size of the orbit. it is the distance from the midpoint to the longest diameter of its elliptical orbit. This distance is not the same as its apastron, because no planet's orbit has its star at its exact centre.

- The inclination of a planet tells how far above or below an established reference plane its orbit is tilted. In the Solar System, the reference plane is the plane of Earth's orbit, called the ecliptic. For exoplanets, the plane, known as the sky plane or plane of the sky, Is the plane perpendicular to the observer's line of sight from Earth

The orbits of the eight major planets of the Solar System all lie very close to the ecliptic, however, some smaller objects like Pallas, Pluto, and Eris orbit at far more extreme angles to it, as do comets. The large moons are generally not very inclined to their parent planets' equators, but Earth's Moon, Saturn's lapetus, and Neptune's Triton are exceptions. Triton is unique among the large moons in that it orbits retrograde, Le. In the direction opposite to its parent planet's rotation.

- The points at which a planet crosses above and below its reference plane are called its ascending and descending nodes, The longitude of the ascending node is the angle between the reference plane's 0 longitude and the planet's ascending node. The argument of periapsis (or perihelion in the Solar System) is the angle between a planet's ascending node and its closest approach to its star.

Axial tilt

Planets have varying degrees of axial tilt, they spin at an angle to the plane of their stars' equators. This causes the amount of light received by each hemisphere to vary over the course of its year, when the Northern Hemisphere points away from its star, the Southern Hemisphere points towards it, and vice versa. Each planet therefore has seasons, resulting in changes to the climate over the course of its year. The time at which each hemisphere points farthest or nearest from its star is known as its solstice. Each planet has two in the course of its orbit; when one hemisphere has its summer solstice with its day being the longest, the other has its winter solstice when its day is shortest. The varying amount of light and heat received by each hemisphere creates annual changes in weather patterns for each half of the planet. Jupiter's axial tilt is very small, so its seasonal variation is minimal, Uranus, on the other hand, has an axial tilt so extreme it is virtually on its side, which means that its hemispheres are either continually in sunlight or continually in darkness around the time of its solstices. In the Solar System, Mercury, Venus, Ceres, and Jupiter have very small tilts; Pallas, Uranus, and Pluto have extreme ones; and Earth, Mars, Vesta, Saturn, and Neptune have moderate ones, Among exoplanets, axial tilts are not known for certain, though most hot Jupiters are believed to have a negligible axial tilt as a result of their proximity to their stars. Similarly, the axial tilts of the planetary-mass moons are near zero, with Earth's Moon at 6.687" as the biggest exception; additionally, Callisto's axial tilt varies between 0 and about 2 degrees on timescales of thousands of years.

Rotation

The planets rotate around invisible axes through their centres. A planet's rotation period is known as a stellar day. Most of the planets in the Solar System rotate in the same direction as they orbit the Sun, which is counter-clockwise as seen from above the Surn's north pole. The exceptions are Venus and Uranus, Which rotate clockwise, though Uranus's extreme axial tilt means there are differing conventions on which of its poles is "north", And therefore whether it is rotating clockwise or anti-clockwise Regardless of which convention is used, Uranus has a retrograde rotation relative to its orbit.

The rotation of a planet can be induced by several factors during formation. A net angular momentum can be induced by the individual angular momentum contributions of accreted objects. The accretion of gas by the giant planets contributes to the angular momentum. Finally, during the last stages of planet building, a stochastic process of protoplanetary accretion can randomly alter the spin axis of the planet, There is great variation in the length of day between the planets, with Venus taking 243 days to rotate, and the giant planets only a few hours, The rotational periods of exoplanets are not known, but for hot Jupiters, their proximity to their stars means that they are tidally locked (that is, their orbits are in sync with their rotations). This means, they always show one face to their stars, with one side in perpetual day, the other in perpetual night. Mercury and Venus, the closest planets to the Sun, similarly exhibit very slow rotation: Mercury is tidally locked into A 3:2 Dpin-orbit resonance (rotating three times for every two revolutions around the Sun), and Venus's rotation may be in equilibrium between lidal forces slowing it down and atmospheric tides created by solar heating speeding it up,

All the large moons are tidally locked to their parent planets Pluto and Charon are tidally locked to each other, as are Eris and Dysnomia, and probably Orcus and its moon Varith, The other dwarf planets with known rotation periods rotate faster than Earth; Haumea rotates so fast that it has been distorted into a triaxial ellipsoid, The exoplanet Tau Bootis b and its parent star Tau Boötis appear to be mutually tidally locked.

Orbital clearing

The defining dynamic characteristic of a planet, according to the IAU definition, is that it has cleared its neighborhood. A planet that has cleared its neighborhood has accumulated enough mass to gather up or sweep away all the planetesimals in its orbit. In effect, it orbits its star in Isolation, as opposed to sharing its orbit with a multitude of similar-sized objects. As described above, this characteristic was mandated as part of the IAU's official definition of a planet in August 2006.12 Although to date this criterion only applies to the Solar System, a number of young extrasolar systems have been found in which evidence suggests orbital clearing is taking place within their circumstellar discs.

Physical characteristics

Size and shape

Gravity causes planets to be pulled into a roughly spherical shape, so a planet's size can be expressed roughly by an average radius (for example, Earth radius or Jupiter radius). However, planets are not perfectly spherical; for example, the Earth's rotation causes it to be slightly flattened at the poles with a bulge around the equator. Therefore, a better approximation of Earth's shape is an oblate spheroid, whose equatorial diameter is 43 kilometers (27 mi) larger than the pole-to-pole diameter. Generally, a planet's shape may be described by giving polar and equatorial radii of a spheroid or specifying a reference ellipsoid. From such a specification, the planet's flattening, surface area, and volume can be calculated; Its normal gravity can be computed knowing its size, shape, rotation rate, and mass.

Mass

A planet's defining physical characteristic is that it is massive enough for the force of its own gravity to dominate over the electromagnetic forces binding its physical structure, leading to a state of hydrostatic equilibrium. This effectively means that all planets are spherical or spheroidal. Up to a certain mass, an object can be irregular in shape, but beyond that point, which varies depending on the chemical makeup of the object, gravity begins to pull an object towards its own centre of mass until the object collapses into a sphere.

Mass is the prime attribute by which planets are distinguished from stars. No objects between the masses of the Sun and Jupiter exist in the Solar System, but there are exoplanets of this size. The lower stellar mass limit is estimated to be around 75 to 80 times that of Jupiter (M). Some authors advocate that this be used as the upper limit for planethood, on the grounds that the internal physics of objects does not change between approximately one Saturn mass (beginning of significant self-compression) and the onset of hydrogen burning and becoming a red dwarf star. Beyond roughly 13 M」(At least for objects with solar-type isotopic abundance), an object achieves conditions suitable for nuclear fusion of deuterium: this has sometimes been advocated as a boundary, Even though deuterium burning does not last very long and most brown dwarfs have long since finished burning their deuterium This is not universally agreed upon: the exoplanets Encyclopaedia includes objects up to 60 M, and the Exoplanet Data Explorer up to 24 M.

The smallest known exoplanet with an accurately known mass is PSR B1257+12A, one of the first exoplanets discovered, which was found in 1992 in orbit around a pulsar. Its mass is roughly half that of the planet Mercury Even smaller is WD 1145+017 b, orbiting a white dwarf, its mass is roughly that of the dwarf planet Haumea, and it is typically termed a minor planet The smallest known planet orbiting a main-sequence star other than the Sun is Kepler-37b, with a mass (and radius) that is probably slightly higher than that of the Moon. The smallest object in the Solar System generally agreed to be a geophysical planet is Satum's moon Mimas, with a radius about 3.1% of Earth's and a mass about 0.00063% of Earth's, Saturn's smaller moon Phoebe, currently an irregular body of 1.7% Earth's radius and 0.00014% Earth's mass, is thought to have attained hydrostatic equilibrium and differentiation early in its history before being battered out of shape by impacts, Some asteroids may be fragments of protoplanets that began to accrete and differentiate, but suffered catastrophic collisions, leaving only a metallic or rocky core today, or a reaccumulation of the resulting debris.

Internal differentiation

Every planet began its existence in an entirely fluid state; in early formation, the denser, heavier materials sank to the centre, leaving the lighter materials near the surface. Each therefore has a differentiated interior consisting of a dense planetary core surrounded by a mantle that either is or was a fluid. The terrestrial planets' mantles are sealed within hard crusts, But in the giant planets the mantle simply blends into the upper cloud layers. The terrestrial planets have cores of elements such as iron and nickel and mantles of silicates. Jupiter and Saturn are believed to have cores of rock and metal surrounded by manties of metallic hydrogen, Uranus and Neptune, which are smaller, have rocky cores surrounded by mantles of water, ammonia, methane, and other ices. The fluid action within these planets' cores creates a geodynamo that generates a magnetic field. Similar differentiation processes are believed to have occurred on some of the large moons and dwarf planets, Though the process may not always have been completed: Ceres, Callisto, and Titan appear to be incompletely differentiated. The asteroid Vesta, though not a dwarf planet because it was battered by impacts out of roundness, has a differentiated interior similar to that of Venus, Earth, and Mars.

Atmosphere

All of the Solar System planets except Mercury have substantial atmospheres because their gravity is strong enough to keep gases close to the surface. Saturn's largest moon Titan also has a substantial atmosphere thicker than that of Earth:19 Nepturie's largest moon Triton And the dwarf planet Pluto have more tenuous atmospheres, The larger giant planets are massive enough to keep large amounts of the light gases hydrogen and helium, whereas the smaller planets lose these gases into space, Analysis of exoplanets suggests that the threshold for being able to hold on to these light gases occurs at about 2.0-06 Me, so that Earth and Venus are near the maximum size for rocky planets. 154 +0.7 The composition of Earth's atmosphere is different from the other planets because the various life processes that have transpired on the planet have introduced free molecular oxygen. The atmospheres of Mars and Venus are both dominated by carbon dioxide, but differ drastically in density: the average surface pressure of Mars's atmosphere is less than 1% that of Earth's (too low to allow liquid water to exist), While the average surface pressure of Venus's atmosphere is about 92 times that of Earth's. It is likely that Venus's atmosphere was the result of a runaway greenhouse effect in its history, which today makes it the hottest planet by surface temperature, hotter even than Mercury. Despite hostile surface conditions, temperature, and pressure at about 50-55 km altitude in Venus's atmosphere are close to Earthlike conditions (the only place in the Solar System beyond Earth where this is so), and this region has been suggested as a plausible base for future human exploration. Titan has the only dense nitrogen-rich planetary atmosphere in the Solar System other than Earth's. Just as Earth's conditions are close to the triple point of water, allowing it to exist in all three states on the planet's surface, so Titan's are to the triple point of methane., Planetary atmospheres are affected by the varying insolation or internal energy, leading to the formation of dynamic weather systems such as hurricanes (on Earth), planet-wide dust storms (on Mars), a greater-than-Earth-sized anticyclone on Jupiter (called the Great Red Spot), and holes in the atmosphere (on Neptune), Weather patterns detected on exoplanets include a hot region on HD 189733 b twice the size of the Great Red Spot, As well as clouds on the hot Jupiter Kepler-7b, (Yhe super-Earth Gliese 1214 b, and others, Hot Jupiters, due to their extreme proximities to their host stars, have been shown to be losing their atmospheres into space due to stellar radiation, much like the tails of comets. These planets may have vast differences in temperature between their day and night sides that produce supersonic winds, Although multiple factors are involved and the details of the atmospheric dynamics that affect the day-night temperature difference are complex.

Doctorate Degree (Ph.D) 🇹🇭 /อำเภอเกาะลันตา

Surveyor / Recorder

By: Ratcharinda Teachaprasarn 🇹🇭

Location: Koh Lanta Island/เกาะลันตา

Saladan Subdistrict, Koh Lanta District, Krabi

Province, Thailand 🇹🇭

Compiled articles in English Thai 🇹🇭

By: Ratcharinda Teachaprasarn 🇹🇭

Klearmilly 8888 🇹🇭

Thailand 2026 🇹🇭

April 24, 2026, 13 : 42 p.m 🇹🇭

--------------++++

🔥ภาพที่ใช้ประกอบคำอธิบาย :

1. จานดาวเคราะห์ก่อนกำเนิด

2. การชนกันของดาวเคราะห์ก่อนกำเนิดในระหว่างการก่อตัวของดาวเคราะห์

3. ดาวเคราะห์ทั้งแปดดวงในระบบสุริยะ พร้อมขนาดตามสัดส่วน

(จากบนลงล่าง จากซ้ายไปขวา):

ดาวเสาร์ ดาวพฤหัสบดี ดาวยูเรนัส ดาวเนปจูน (ดาวเคราะห์ชั้นนอก) โลก ดาวศุกร์ ดาวอังคาร และดาวพุธ (ดาวเคราะห์ชั้นใน)

4. ภาพแสดงขนาดของดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์แคระ และดวงจันทร์ โดยแสดงขนาดตามสเกลจริง พร้อมระบุชื่อวัตถุ ระยะห่างระหว่างวัตถุไม่ได้แสดงตามสเกลจริง แถบดาวเคราะห์น้อยอยู่ระหว่างวงโคจรของดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี ส่วนแถบไคเปอร์อยู่เลยวงโคจรของดาวเนปจูนออกไป.

5. คำอธิบายเดียวกันกับข้อที่ 4 ☝️

6. สสารที่ถูกพุ่งออกมาจากซากซูเปอร์โนวา ก่อให้เกิดวัสดุที่ก่อตัวเป็นดาวเคราะห์

7. แกนโลกเอียงประมาณ 23.4° โดยจะแกว่งไปมาระหว่าง 22.1° และ 24.5° ในรอบ 41,000 ปี และปัจจุบันกำลังลดลง

8. ภาพแสดงวงโคจรของดาวเนปจูนเมื่อเทียบกับดาวพลูโต สังเกตความยาววงโคจรของดาวพลูโตที่ยาวกว่าวงโคจรของดาวเนปจูน (ความเยื้องศูนย์กลาง) รวมถึงมุมที่ใหญ่ของวงโคจรดาวพลูโตเมื่อเทียบกับระนาบสุริยวิถี (ความเอียง)

9. จำนวนการตรวจพบดาวเคราะห์นอกระบบต่อปี ณ เดือนสิงหาคม ค.ศ 2023 (โดย NASA Exoplanet Archive)

10. ภาพประกอบแสดงโครงสร้างภายในของดาวพฤหัสบดี โดยมีแกนกลางเป็นหินปกคลุมด้วยชั้นไฮโดรเจนโลหะหนา.

วงโคจรของดาวเคราะห์แต่ละดวงถูกกำหนดโดยชุดองค์ประกอบดังต่อไปนี้:

(Each planet's orbit is delineated by a set of elements )

- ค่าความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจรอธิบายถึงความยาวยืดของวงโคจรวงรี (รูปไข่) ของดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์ที่มีค่าความเยื้องศูนย์กลางต่ำจะมีวงโคจรเป็นวงกลมมากกว่า ในขณะที่ดาวเคราะห์ที่มีค่าความเยื้องศูนย์กลางสูงจะมีวงโคจรเป็นวงรีมากกว่า ดาวเคราะห์และดวงจันทร์ขนาดใหญ่ในระบบสุริยะมีค่าความเยื้องศูนย์กลางค่อนข้างต่ำ ดังนั้นวงโคจรจึงเกือบเป็นวงกลม ดาวหางและวัตถุในแถบไคเปอร์จำนวนมาก รวมถึงดาวเคราะห์นอกระบบหลายดวง มีค่าความเยื้องศูนย์กลางสูงมาก ดังนั้นวงโคจรจึงเป็นวงรีอย่างมาก

- แกนกึ่งเอกแสดงขนาดของวงโคจร ซึ่งเป็นระยะทางจากจุดกึ่งกลางไปยังเส้นผ่านศูนย์กลางที่ยาวที่สุดของวงโคจรวงรี ระยะทางนี้ไม่เหมือนกับระยะอะแพสตรอน (apastron) เพราะไม่มีดาวเคราะห์ดวงใดที่วงโคจรของมันจะมีดาวฤกษ์อยู่ตรงกลางพอดี

- ค่าความเอียงของดาวเคราะห์บอกว่าวงโคจรของดาวเคราะห์นั้นเอียงอยู่เหนือหรือต่ำกว่าระนาบอ้างอิงที่กำหนดไว้มากน้อยเพียงใด ในระบบสุริยะ ระนาบอ้างอิงคือระนาบวงโคจรของโลก ซึ่งเรียกว่าระนาบสุริยวิถี สำหรับดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ ระนาบที่เรียกว่าระนาบท้องฟ้าหรือระนาบแห่งท้องฟ้า คือระนาบที่ตั้งฉากกับเส้นสายตาของผู้สังเกตจากโลก วงโคจรของดาวเคราะห์หลักทั้งแปดดวงในระบบสุริยะนั้นอยู่ใกล้กับระนาบสุริยวิถีมาก อย่างไรก็ตาม วัตถุขนาดเล็กบางชนิด เช่น พัลลัส พลูโต และอีริส โคจรทำมุมกับระนาบสุริยวิถีมากกว่ามาก เช่นเดียวกับดาวหาง ดวงจันทร์ขนาดใหญ่โดยทั่วไปแล้วจะไม่เอียงมากนักเมื่อเทียบกับเส้นศูนย์สูตรของดาวเคราะห์แม่ แต่ดวงจันทร์ของโลก ลาเพตัสของดาวเสาร์ และไทรทันของดาวเนปจูนเป็นข้อยกเว้น ไทรทันมีความพิเศษในบรรดาดวงจันทร์ขนาดใหญ่ตรงที่มันโคจรแบบย้อนกลับ กล่าวคือ ในทิศทางตรงกันข้ามกับการหมุนของดาวเคราะห์แม่

- จุดที่ดาวเคราะห์โคจรผ่านเหนือและใต้ระนาบอ้างอิงเรียกว่า จุดขึ้นและจุดลงของวงโคจร ลองจิจูดของจุดขึ้นคือมุมระหว่างลองจิจูด 0 ของระนาบอ้างอิงกับจุดขึ้นของดาวเคราะห์ ส่วนมุมใกล้ที่สุดของวงโคจร (หรือจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในระบบสุริยะ) คือมุมระหว่างจุดขึ้นของดาวเคราะห์กับจุดที่ดาวเคราะห์เข้าใกล้ดาวฤกษ์มากที่สุด.

การเอียงตามแนวแกน

(Axial tilt)

ดาวเคราะห์แต่ละดวงมีแกนเอียงในระดับที่แตกต่างกัน พวกมันหมุนทำมุมกับระนาบเส้นศูนย์สูตรของดาวฤกษ์ ส่งผลให้ปริมาณแสงที่แต่ละซีกโลกได้รับแตกต่างกันไปตลอดทั้งปี เมื่อซีกโลกเหนือหันออกจากดาวฤกษ์ ซีกโลกใต้จะหันเข้าหาดาวฤกษ์ และในทางกลับกัน ดังนั้นดาวเคราะห์แต่ละดวงจึงมีฤดูกาล ซึ่งส่งผลให้สภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงไปตลอดทั้งปี ช่วงเวลาที่ซีกโลกแต่ละซีกชี้ไปไกลที่สุดหรือใกล้ที่สุดจากดาวฤกษ์ของมัน เรียกว่า วันครีษมายันและวันเหมายัน ดาวเคราะห์แต่ละดวงจะมีวันเหมายันและวันเหมายันสองครั้งในวงโคจรของมัน เมื่อซีกโลกหนึ่งมีวันครีษมายันซึ่งเป็นวันที่กลางวันยาวที่สุด อีกซีกโลกหนึ่งจะมีวันเหมายันซึ่งเป็นวันที่กลางวันสั้นที่สุด ปริมาณแสงและความร้อนที่แต่ละซีกโลกได้รับแตกต่างกัน ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในแต่ละปีสำหรับแต่ละซีกของโลก

แกนเอียงของดาวพฤหัสบดีนั้นน้อยมาก ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาลจึงน้อยมาก ในทางกลับกัน ดาวยูเรนัสมีการเอียงแกนที่รุนแรงมากจนแทบจะเอียงไปด้านข้าง ซึ่งหมายความว่าซีกโลกของมันจะได้รับแสงแดดตลอดเวลาหรืออยู่ในความมืดตลอดเวลาในช่วงเวลาใกล้เคียงกับวันครีษมายันและวันเหมายัน ในระบบสุริยะ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวเซเรส และดาวพฤหัสบดีมีการเอียงแกนน้อยมาก ดาวพัลลัส ดาวยูเรนัส และดาวพลูโตมีการเอียงแกนที่รุนแรง และโลก ดาวอังคาร ดาวเวสต้า ดาวเสาร์ และดาวเนปจูนมีการเอียงแกนปานกลาง สำหรับดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะนั้น ยังไม่ทราบค่าการเอียงแกนที่แน่ชัด แม้ว่าเชื่อกันว่าดาวเคราะห์ประเภทดาวพฤหัสบดีร้อนส่วนใหญ่มีการเอียงแกนที่น้อยมากเนื่องจากอยู่ใกล้กับดาวฤกษ์ของพวกมัน ในทำนองเดียวกัน การเอียงแกนของดวงจันทร์ที่มีมวลเท่าดาวเคราะห์นั้นใกล้เคียงกับศูนย์ โดยมีดวงจันทร์ของโลกที่ 6.687" เป็นข้อยกเว้นที่ใหญ่ที่สุด นอกจากนี้ การเอียงแกนของคาลิสโตนั้นแปรผันระหว่าง 0 (ศูนย์) ถึงประมาณ 2 องศา ในช่วงเวลาหลายพันปี.

การหมุน

(Rotation)

ดาวเคราะห์หมุนรอบแกนที่มองไม่เห็นซึ่งผ่านศูนย์กลางของพวกมัน ระยะเวลาการหมุนรอบตัวเองของดาวเคราะห์เรียกว่า วันดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ส่วนใหญ่ในระบบสุริยะหมุนไปในทิศทางเดียวกับที่พวกมันโคจรรอบดวงอาทิตย์ ซึ่งหมุนทวนเข็มนาฬิกาเมื่อมองจากด้านบนของขั้วเหนือของดวงอาทิตย์ ยกเว้นดาวศุกร์และดาวยูเรนัส ซึ่งหมุนตามเข็มนาฬิกา แม้ว่าแกนเอียงอย่างมากของดาวยูเรนัสจะทำให้มีข้อกำหนดที่แตกต่างกันเกี่ยวกับขั้วใดของมันคือ "เหนือ" และดังนั้นจึงไม่แน่ใจว่ามันหมุนตามเข็มนาฬิกาหรือทวนเข็มนาฬิกา ไม่ว่าการใช้ข้อกำหนดใด ดาวยูเรนัสก็มีการหมุนย้อนกลับเมื่อเทียบกับวงโคจรของมัน.

การหมุนของดาวเคราะห์สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยในระหว่างการก่อตัว โมเมนตัมเชิงมุมสุทธิสามารถเกิดขึ้นได้จากการมีส่วนร่วมของโมเมนตัมเชิงมุมของวัตถุที่สะสมเข้ามา การสะสมของก๊าซโดยดาวเคราะห์ยักษ์มีส่วนทำให้เกิดโมเมนตัมเชิงมุม สุดท้าย ในช่วงสุดท้ายของการสร้างดาวเคราะห์ กระบวนการสุ่มของการสะสมของดาวเคราะห์ก่อนเกิดสามารถเปลี่ยนแปลงแกนหมุนของดาวเคราะห์ได้อย่างสุ่ม มีความแตกต่างอย่างมากในความยาวของวันระหว่างดาวเคราะห์ โดยดาวศุกร์ใช้เวลา 243 วัน

ในการหมุนรอบตัวเอง ในขณะที่ดาวเคราะห์ยักษ์ใช้เวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง ระยะเวลาการหมุนรอบตัวเองของดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่สำหรับดาวพฤหัสบดีร้อนนั้น ความใกล้ชิดกับดาวฤกษ์ของพวกมันหมายความว่าพวกมันถูกล็อกด้วยแรงโน้มถ่วง (กล่าวคือ วงโคจรของพวกมันสอดคล้องกับการหมุนรอบตัวเอง) ซึ่งหมายความว่าพวกมันจะหันด้านใดด้านหนึ่งให้ดาวฤกษ์เสมอ โดยด้านหนึ่งอยู่ในเวลากลางวันตลอดเวลา และอีกด้านหนึ่งอยู่ในเวลากลางคืนตลอดเวลา ดาวพุธและดาวศุกร์ ซึ่งเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด ก็มีการหมุนรอบตัวเองที่ช้ามากเช่นกัน ดาวพุธถูกล็อกด้วยแรงโน้มถ่วงให้เกิดการสั่นพ้องแบบ 3:2 Dpin-orbit (หมุนรอบตัวเอง 3 ครั้งต่อการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 2 รอบ) และการหมุนของดาวศุกร์อาจอยู่ในสมดุลระหว่างแรงโน้มถ่วงที่ทำให้การหมุนช้าลงและกระแสน้ำในชั้นบรรยากาศที่เกิดจากความร้อนของดวงอาทิตย์ที่ทำให้การหมุนเร็วขึ้น

ดวงจันทร์ขนาดใหญ่ทั้งหมดถูกล็อกด้วยแรงโน้มถ่วงของดาวเคราะห์แม่ พลูโตและชารอนถูกล็อกด้วยแรงโน้มถ่วงซึ่งกันและกัน เช่นเดียวกับอีริสและและดิสโนเมีย และอาจรวมถึงออร์คัสและดวงจันทร์วาริธด้วย ดาวเคราะห์แคระดวงอื่น ๆ ที่ทราบคาบการหมุนนั้นหมุนเร็วกว่าโลก ฮาอูเมียหมุนเร็วมากจนบิดเบี้ยวกลายเป็นทรงรีสามแกน ดาวเคราะห์นอกระบบเทาบูติสบีและดาวฤกษ์แม่เทาบูติสดูเหมือนจะถูกล็อกด้วยแรงโน้มถ่วงซึ่งกันและกัน.

การล้างวงโคจร

(Orbital clearing)

ตามคำจำกัดความของสมาคมดาราศาสตร์สากล (IAU) ลักษณะพลวัตที่สำคัญที่สุดของดาวเคราะห์คือ การที่ดาวเคราะห์นั้นได้กวาดล้างดาวเคราะห์น้อยรอบข้างไปแล้ว ดาวเคราะห์ที่กวาดล้างดาวเคราะห์น้อยรอบข้างไปแล้วนั้น จะต้องมีมวลมากพอที่จะรวบรวมหรือกวาดล้างดาวเคราะห์น้อยทั้งหมดในวงโคจรของมันได้ กล่าวคือ มันโคจรรอบดาวฤกษ์ของมันอย่างโดดเดี่ยว ไม่ได้โคจรร่วมกับวัตถุขนาดใกล้เคียงกันจำนวนมาก ดังที่กล่าวมาข้างต้น ลักษณะนี้ถูกกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของคำจำกัดความอย่างเป็นทางการของดาวเคราะห์โดย IAU ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2549 แม้ว่าจนถึงปัจจุบัน เกณฑ์นี้จะใช้ได้กับระบบสุริยะของเราเท่านั้น แต่ก็มีการค้นพบระบบนอกระบบสุริยะอายุน้อยจำนวนหนึ่ง ซึ่งมีหลักฐานบ่งชี้ว่ากำลังเกิดการเคลียร์วงโคจรภายในจานรอบดาวฤกษ์ของระบบเหล่านั้น.

ลักษณะทางกายภาพ

(Physical characteristics)

ขนาดและรูปร่าง

(Size and Shape)

แรงโน้มถ่วงทำให้ดาวเคราะห์ถูกดึงดูดเข้าหากันจนมีรูปร่างคล้ายทรงกลม ดังนั้นขนาดของดาวเคราะห์จึงสามารถแสดงได้โดยประมาณด้วยรัศมีเฉลี่ย (เช่น รัศมีโลกหรือรัศมีดาวพฤหัสบดี) อย่างไรก็ตาม ดาวเคราะห์ไม่ได้มีรูปร่างเป็นทรงกลมอย่างสมบูรณ์แบบ ตัวอย่างเช่น การหมุนของโลกทำให้โลกแบนลงเล็กน้อยที่ขั้วโลกและโป่งออกบริเวณเส้นศูนย์สูตร

ดังนั้น การประมาณรูปร่างของโลกที่ดีกว่าคือทรงรีแบน ซึ่งมีเส้นผ่านศูนย์กลางที่เส้นศูนย์สูตรใหญ่กว่าเส้นผ่านศูนย์กลางจากขั้วโลกถึงขั้วโลก 43 กิโลเมตร (27 ไมล์) โดยทั่วไป รูปร่างของดาวเคราะห์อาจอธิบายได้โดยการระบุรัศมีขั้วและรัศมีเส้นศูนย์สูตรของทรงรี หรือระบุทรงรีอ้างอิงจากข้อมูลจำเพาะดังกล่าว สามารถคำนวณความแบน พื้นที่ผิว และปริมาตรของดาวเคราะห์ได้ และสามารถคำนวณแรงโน้มถ่วงปกติได้โดยทราบขนาด รูปร่าง อัตราการหมุน และมวลของดาวเคราะห์.

มวล (Mass)

ลักษณะทางกายภาพที่สำคัญที่สุดของดาวเคราะห์คือ มันมีมวลมากพอที่แรงโน้มถ่วงของตัวมันเองจะมีอิทธิพลเหนือแรงแม่เหล็กไฟฟ้าที่ยึดเหนี่ยวโครงสร้างทางกายภาพของมัน ทำให้เกิดสภาวะสมดุลอุทกสถิต ซึ่งหมายความว่าดาวเคราะห์ทุกดวงมีรูปร่างทรงกลมหรือทรงรี วัตถุที่มีมวลไม่เกินค่าหนึ่ง อาจมีรูปร่างไม่สม่ำเสมอได้ แต่เมื่อเกินค่าดังกล่าว ซึ่งแตกต่างกันไปตามองค์ประกอบทางเคมีของวัตถุ แรงโน้มถ่วงจะเริ่มดึงวัตถุเข้าหาจุดศูนย์กลางมวลของมันเอง จนกระทั่งวัตถุนั้นยุบตัวลงกลายเป็นทรงกลม.

มวลเป็นคุณลักษณะหลักที่ใช้แยกแยะดาวเคราะห์ออกจากดาวฤกษ์ ไม่มีวัตถุใดในระบบสุริยะที่มีมวลระหว่างดวงอาทิตย์และดาวพฤหัสบดี แต่มีดาวเคราะห์นอกระบบที่มีขนาดเท่านี้ ขีดจำกัดมวลต่ำสุดของดาวฤกษ์นั้นคาดการณ์ไว้ว่าอยู่ที่ประมาณ 75 ถึง 80 เท่าของมวลดาวพฤหัสบดี (M) นักวิจัยบางคนเสนอให้ใช้ค่านี้เป็นขีดจำกัดสูงสุดสำหรับความเป็นดาวเคราะห์ โดยให้เหตุผลว่าฟิสิกส์ภายในของวัตถุจะไม่เปลี่ยนแปลงระหว่างมวลประมาณหนึ่งเท่าของดาวเสาร์ (จุดเริ่มต้นของการบีบอัดตัวเองอย่างมีนัยสำคัญ) และจุดเริ่มต้นของการเผาไหม้ไฮโดรเจนและการกลายเป็นดาวแคระแดง เมื่อมวลเกินประมาณ 13 M (อย่างน้อยสำหรับวัตถุที่มีความอุดมสมบูรณ์ของไอโซโทปแบบดวงอาทิตย์) วัตถุจะเข้าสู่สภาวะที่เหมาะสมสำหรับการหลอมรวมนิวเคลียร์ของดิวเทอเรียม ซึ่งบางครั้งก็มีการเสนอให้ใช้เป็นขอบเขต แม้ว่าการเผาไหม้ดิวเทอเรียมจะไม่คงอยู่นานนักและดาวแคระน้ำตาลส่วนใหญ่ก็ดับไปนานแล้วก็ตาม อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้ไม่ได้เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไป: สารานุกรมดาวเคราะห์นอกระบบรวมวัตถุที่มีมวลถึง 60 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ และ Exoplanet Data Explorer รวมวัตถุที่มีมวลถึง 24 เท่าของมวลดวงอาทิตย์.

ดาวเคราะห์นอกระบบที่เล็กที่สุดเท่าที่รู้จัก

มวลที่ทราบอย่างแม่นยำคือ PSR B1257+12A

หนึ่งในดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะดวงแรกๆ ที่ถูกค้นพบซึ่งถูกค้นพบในปี 1992 ในวงโคจรรอบ ๆ

พัลซาร์ มวลของมันมีค่าประมาณครึ่งหนึ่งของมวลของดาวเคราะห์เมอร์คิวรีนั้นเล็กกว่ามาก และยังมีดาว WD อีกด้วย1145+017 b โคจรรอบดาวแคระขาวมวลของมันใกล้เคียงกับมวลของดาวเคราะห์แคระเฮาเมีย (Haumea) เป็นดาวฤกษ์ลำดับหลักขนาดเล็กอีกดวงหนึ่งนอกเหนือจากดวงอาทิตย์ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจัดเป็นดาวฤกษ์ประเภทนี้

ดาวเคราะห์ ดาวเคราะห์ที่เล็กที่สุดเท่าที่รู้จักซึ่งโคจรรอบดาวฤกษ์ Kepler-37b มีมวล (และรัศมี) ที่

น่าจะสูงกว่าเล็กน้อย ดวงจันทร์ วัตถุที่เล็กที่สุดในระบบสุริยะ ระบบโดยทั่วไปตกลงที่จะเป็น

ดาวเคราะห์ทางธรณีฟิสิกส์คือดวงจันทร์มิมาสของดาวเสาร์โดยมีรัศมีประมาณ 3.1% ของโลก และ

มวลของดาวเสาร์ประมาณ 0.00063% ของมวลโลก

ดวงจันทร์ฟีบีที่มีขนาดเล็กกว่า ปัจจุบันโคจรไม่สม่ำเสมอวัตถุที่มีรัศมี 1.7% ของรัศมีโลก และ 0.00014% ของโลก เชื่อกันว่าบรรลุสมดุลอุทกสถิตและการแยกตัวในช่วงต้นประวัติศาสตร์ก่อนที่จะถูกกระแทกจนเสียรูปทรง ดาวเคราะห์น้อยบางดวงอาจเป็นเศษชิ้นส่วนของดาวเคราะห์ก่อนกำเนิดที่เริ่มสะสมและแยกตัว แต่ประสบกับการชนกันอย่างรุนแรง ทำให้เหลือเพียงแกนโลหะหรือหินในปัจจุบัน หรือการสะสมตัวใหม่ของเศษซากที่เกิดขึ้น.

ความแตกต่างภายใน

(Internal differentiation)

ดาวเคราะห์ทุกดวงเริ่มต้นการดำรงอยู่ด้วยสถานะที่เป็นของเหลวอย่างสมบูรณ์ ในช่วงแรกของการก่อตัว วัสดุที่มีความหนาแน่นและหนักกว่าจะจมลงสู่ใจกลาง ทำให้วัสดุที่เบากว่าอยู่ใกล้พื้นผิว ดังนั้นแต่ละดวงจึงมีโครงสร้างภายในที่แตกต่างกัน ประกอบด้วยแกนกลางของดาวเคราะห์ที่มีความหนาแน่นสูง ล้อมรอบด้วยชั้นเนื้อในที่เป็นของเหลวหรือเคยเป็นของเหลวมาก่อน ชั้นเนื้อในของดาวเคราะห์ภาคพื้นดินถูกปิดผนึกไว้ภายในเปลือกแข็ง แต่ในดาวเคราะห์ยักษ์ ชั้นเนื้อในจะผสมผสานเข้ากับชั้นเมฆด้านบน ดาวเคราะห์ภาคพื้นดินมีแกนกลางประกอบด้วยธาตุต่างๆ เช่น เหล็กและนิกเกล และมีชั้นเนื้อในเป็นซิลิเกต เชื่อกันว่าดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์มีแกนกลางเป็นหินและโลหะ ล้อมรอบด้วยชั้นเนื้อในที่เป็นไฮโดรเจนโลหะ ส่วนดาวยูเรนัสและดาวเนปจูน ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า มีแกนกลางเป็นหิน ล้อมรอบด้วยชั้นเนื้อในที่เป็นน้ำ แอมโมเนีย มีเทน และน้ำแข็งอื่นๆ การกระทำของของเหลว ภายในแกนกลางของดาวเคราะห์เหล่านี้ก่อให้เกิดไดนาโมทางธรณีวิทยาที่สร้างสนามแม่เหล็ก เชื่อกันว่ากระบวนการแยกชั้นที่คล้ายกันนี้เกิดขึ้นกับดวงจันทร์ขนาดใหญ่และดาวเคราะห์แคระบางดวง แม้ว่ากระบวนการอาจจะไม่เสร็จสมบูรณ์เสมอไป เช่น เซเรส คัลลิสโต และไททัน ดูเหมือนจะมีการแยกชั้นที่ไม่สมบูรณ์ ดาวเคราะห์น้อยเวสตา แม้จะไม่ใช่ดาวเคราะห์แคระเพราะถูกกระแทกจนเสียรูป แต่ก็มีโครงสร้างภายในที่แยกชั้นแล้วคล้ายคลึงกับดาวศุกร์ โลก และดาวอังคาร.

บรรยากาศ

(Atmosphere)

ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะทั้งหมด ยกเว้นดาวพุธ

มีชั้นบรรยากาศที่หนาแน่น เนื่องจากแรงโน้มถ่วงของพวกมันแข็งแกร่งพอที่จะรักษาก๊าซไว้ใกล้พื้นผิว ดวงจันทร์ไททัน ซึ่งเป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเสาร์ ก็มีชั้นบรรยากาศที่หนาแน่นกว่าโลกเช่นกัน 19 ในขณะที่ดวงจันทร์ไทรทัน ซึ่งเป็นดวงจันทร์ที่ใหญ่ที่สุดของดาวเนปจูน และดาวเคราะห์แคระพลูโต มีชั้นบรรยากาศที่เบาบางกว่าดาวเคราะห์ยักษ์ขนาดใหญ่มีมวลมากพอที่จะกักเก็บก๊าซเบาอย่างไฮโดรเจนและฮีเลียมไว้ได้ในปริมาณมาก ในขณะที่ดาวเคราะห์ขนาดเล็กจะสูญเสียก๊าซเหล่านี้ไปในอวกาศ

การวิเคราะห์ดาวเคราะห์นอกระบบแสดงให้เห็นว่าขีดจำกัดในการกักเก็บก๊าซเบาเหล่านี้เกิดขึ้นที่ประมาณ 2.0-06 Me ดังนั้นโลกและดาวศุกร์จึงอยู่ใกล้ขนาดสูงสุดสำหรับดาวเคราะห์หิน 154 +0.7

องค์ประกอบของชั้นบรรยากาศของโลกแตกต่างจากดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ เนื่องจากกระบวนการชีวิตต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นบนโลกได้นำออกซิเจนโมเลกุลอิสระเข้ามา ชั้นบรรยากาศของดาวอังคารและดาวศุกร์ต่างก็มีคาร์บอนไดออกไซด์เป็นองค์ประกอบหลัก แต่มีความหนาแน่นแตกต่างกันอย่างมาก ความดันเฉลี่ยของพื้นผิวชั้นบรรยากาศของดาวอังคารน้อยกว่า 1% ของโลก (ต่ำเกินไปที่จะมีน้ำในสถานะของเหลวได้)

ในขณะที่ความดันเฉลี่ยของพื้นผิวชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์สูงกว่าของโลกประมาณ 92 เท่า เป็นไปได้ว่าชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์เป็นผลมาจากปรากฏการณ์เรือนกระจกที่ควบคุมไม่ได้ในอดีต ซึ่งทำให้ปัจจุบันดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์ที่ร้อนที่สุดเมื่อพิจารณาจากอุณหภูมิพื้นผิว ร้อนกว่าดาวพุธเสียอีก แม้จะมีสภาพพื้นผิวที่ไม่เอื้ออำนวย แต่อุณหภูมิและความดันที่ระดับความสูงประมาณ 50-55 กิโลเมตรในชั้นบรรยากาศของดาวศุกร์นั้นใกล้เคียงกับสภาพบนโลก (เป็นเพียงที่เดียวในระบบสุริยะนอกเหนือจากโลกที่เป็นเช่นนี้) และบริเวณนี้ได้รับการเสนอให้เป็นฐานที่เหมาะสมสำหรับการสำรวจของมนุษย์ในอนาคต ไททันมีชั้นบรรยากาศของดาวเคราะห์ที่มีไนโตรเจนหนาแน่นเพียงแห่งเดียวในระบบสุริยะ นอกเหนือจากโลก เช่นเดียวกับที่สภาพของโลกอยู่ใกล้จุดสามสถานะของน้ำ ทำให้สามารถมีน้ำอยู่ในทั้งสามสถานะบนพื้นผิวของดาวเคราะห์ได้ สภาพของไททันก็อยู่ใกล้จุดสามสถานะของมีเทนเช่นกัน.

บรรยากาศของดาวเคราะห์ได้รับผลกระทบจากรังสีดวงอาทิตย์หรือพลังงานภายในที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้เกิดระบบสภาพอากาศแบบไดนามิก เช่น พายุเฮอริเคน (บนโลก) พายุฝุ่นทั่วทั้งดาวเคราะห์ (บนดาวอังคาร) พายุหมุนขนาดใหญ่กว่าโลกบนดาวพฤหัสบดี (เรียกว่าจุดแดงใหญ่) และรูโหว่ในชั้นบรรยากาศ (บนดาวเนปจูน) รูปแบบสภาพอากาศที่ตรวจพบในดาวเคราะห์นอกระบบ ได้แก่ บริเวณร้อนบน HD 189733 b ซึ่งมีขนาดใหญ่เป็นสองเท่าของจุดแดงใหญ่ รวมถึงเมฆบนดาวพฤหัสบดีร้อน Kepler-7b ดาวเคราะห์นอกระบบ Gliese 1214 b และอื่นๆ

ดาวเคราะห์ประเภท Hot Jupiter นั้น เนื่องจากอยู่ใกล้กับดาวฤกษ์แม่มาก จึงพบว่าพวกมันสูญเสียชั้นบรรยากาศออกไปในอวกาศเนื่องจากรังสีจากดาวฤกษ์ คล้ายกับหางของดาวหาง ดาวเคราะห์เหล่านี้อาจมีความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างด้านกลางวันและกลางคืนมาก ซึ่งก่อให้เกิดลมความเร็วเหนือเสียง แม้ว่าจะมีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้อง และรายละเอียดของพลศาสตร์ของชั้นบรรยากาศที่ส่งผลต่อความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างกลางวันและกลางคืนนั้นซับซ้อน.

ปริญญาเอก (Ph.D) 🇹🇭 /อำเภอเกาะลันตา

ผู้ทำการสำรวจ / บันทึกภาพ

โดย : น.ส รัชรินทร์ดา เตชะประสาน 🇹🇭

พิกัด : เกาะลันตา 🇹🇭

ตำบลศาลาด่าน อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่

ประเทศไทย 🇹🇭

ผู้เขียนบทความ ภาษาอังกฤษ, ไทย 🇹🇭

โดย : น.ส รัชรินทร์ดา เตชะประสาน 🇹🇭

เคลียร์มิลลี่ 8888 🇹🇭

ประเทศไทย 2569 🇹🇭

วันที่ 24 เดือน เมษายน พ.ศ 2569 🇹🇭

เวลา 13 : 42 น. 🇹🇭