Surgical scar. Keeloid.

ถ้าใครมี “รอยผ่าตัด” แล้วกำลังกังวลว่าแผลจะนูนเป็นคีลอยด์ หรือแผลผ่าตัดยังเป็นสีแดงอยู่ เราอยากแชร์สิ่งที่ลองทำเองช่วงฟื้นตัว (โดยเฉพาะแผลเปิดหน้าท้อง/ผ่าคลอด หรือแผลบริเวณสะดือที่เสียดสีง่าย) เผื่อช่วยให้ดูแลได้เป็นระบบมากขึ้นนะคะ 1) เริ่มดูแลตั้งแต่แผลปิดสนิท สิ่งสำคัญคือรอให้แผล “ปิดสนิท ไม่มีน้ำเหลือง” ก่อนค่อยเริ่มแปะแผ่นซิลิโคนกัน เพราะถ้าแผลยังชื้นหรือมีสะเก็ดหลุดง่าย อาจระคายเคืองหรืออับได้ เราจะเริ่มตอนหมออนุญาตแล้วเท่านั้น 2) แผ่นซิลิโคนช่วยเรื่องอะไรบ้าง จากที่ใช้เอง จุดที่รู้สึกได้คือความตึงและความคันรอบแผลลดลง และผิวดูเรียบขึ้นเรื่อยๆ เหมือนมันช่วยคุมความชื้นให้แผลไม่แห้งเกินไป และลดการเสียดสี (ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้แผลหนา/นูน) เหมาะกับแผลผ่าตัดไทรอยด์ แผลผ่าคลอด แผลเปิดหน้าท้อง หรือคีลอยด์ที่สะดือที่โดนขอบกางเกงบ่อยๆ 3) วิธีแปะให้เวิร์ก (ฉบับคนขี้ลืม) - ล้างมือก่อนทุกครั้ง แล้วทำความสะอาดผิวรอบแผลให้แห้งสนิท - ตัดแผ่นซิลิโคนให้ใหญ่กว่ารอยแผลเล็กน้อย เพื่อคลุมขอบแผลที่มักนูนได้ - ช่วงแรกเราแปะวันละหลายชั่วโมงก่อน พอผิวเริ่มชินค่อยเพิ่มเวลา (ใครผิวแพ้ง่ายให้ค่อยๆ ไต่ระดับ) - ถ้าเหงื่อออกง่ายหรืออยู่ในอากาศร้อน แนะนำพักผิวบ้างและเช็กความอับชื้น 4) ถ้าแผลผ่าตัดยัง “แดง” อยู่ ต้องทำไง แผลแดงเป็นเรื่องที่เจอได้ในช่วงแรกๆ เราจะเน้นกันแดดให้ดีมาก เพราะแดดทำให้รอยเข้มขึ้นง่าย โดยเฉพาะแผลคอ (ผ่าตัดไทรอยด์) หรือแผลหน้าท้องที่โดนแสงตอนออกไปข้างนอก ถ้าทาได้ให้ทากันแดดบริเวณรอบแผล (หลีกเลี่ยงทาบนแผลที่ยังไม่หายดี) 5) พังผืด/ความตึงรั้งรอบแผล บางคนจะรู้สึกตึงๆ เหมือนมีพังผืดดึง ถ้าแผลปิดดีแล้ว ลองนวดเบาๆ รอบแผลตามคำแนะนำแพทย์/นักกายภาพ และค่อยๆ ขยับร่างกายให้เหมาะสม อย่าฝืนจนเจ็บแปลบ เพราะแผลอาจอักเสบแล้วนูนมากขึ้นได้ 6) สัญญาณที่ควรไปพบแพทย์ ถ้าแผลปวดบวมแดงร้อนมากขึ้น มีหนอง/กลิ่น หรือก้อนคีลอยด์โตเร็ว คันมากผิดปกติ รวมถึงแผลสะดือที่เจ็บเสียดสีจนถลอกซ้ำๆ แนะนำให้ไปให้แพทย์ประเมิน เพราะบางเคสอาจต้องใช้การรักษาอื่นร่วม เช่น ยาทาเฉพาะทาง/ฉีดสเตียรอยด์/เลเซอร์ โดยรวม เรารู้สึกว่าการแปะแผ่นซิลิโคนกัน + ดูแลไม่ให้แผลอับ + กันแดด เป็นคอมโบที่ช่วยให้รอยผ่าตัดค่อยๆ ดูดีขึ้นได้จริง แต่ต้องใช้เวลาและทำสม่ำเสมอ ใครกำลังเริ่มดูแลรอยแผลอยู่ ลองค่อยๆ ทำตามนี้และสังเกตผิวตัวเองนะคะ