หลายคนตกใจเวลา “ฉี่เป็นฟอง” หรือ “เยี่ยวสีเหลือง” แล้วกังวลว่าเกี่ยวกับโรคไตไหม เราเคยเป็นเหมือนกัน เลยสรุปแบบที่เช็กเองได้ (ไม่แทนการวินิจฉัยหมอนะ) 1) ฉี่เป็นฟองแบบไหน “มักปกติ” - ฟองเกิดตอนฉี่แรงๆ หรือฉี่ลงโถจากที่สูง ฟองจะขึ้นเร็วแต่ยุบไว ภายในประมาณไม่กี่สิบวินาทีถึง 1-2 นาที - หลังดื่มน้ำน้อย/ปัสสาวะเข้มข้น ฟองอาจดูเยอะขึ้น แต่พอดื่มน้ำพอ สีจางลง ฟองก็น้อยลง 2) แบบไหนที่ควรระวัง (ฉี่โรคไต/โปรตีนรั่ว) - ฟองเยอะ “ละเอียด” คล้ายฟองสบู่ และคงอยู่นาน ยุบช้ามาก แม้ฉี่ไม่แรง - เป็นซ้ำๆ ต่อเนื่องหลายวัน ร่วมกับอาการอื่น เช่น บวมหน้า/บวมเท้า เหนื่อยง่าย ความดันสูง - ถ้ามีอาการแสบขัด ปวดท้องน้อย ไข้ หรือปวดหลังปวดเอวร่วมด้วย อาจเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะ/ติดเชื้อ/นิ่ว ควรตรวจให้ชัด 3) เยี่ยวสีเหลือง แปลว่าอะไร - เหลืองอ่อนถึงเหลืองใส: มักโอเค บอกว่าดื่มน้ำพอ - เหลืองเข้ม/กลิ่นแรง: มักเกิดจากดื่มน้ำน้อย เหงื่อออกมาก หรือกลั้นฉี่นาน - เหลืองจัดมากๆ หลังทานวิตามินบีรวม: พบได้และมักไม่อันตราย - ถ้าเข้มผิดปกติร่วมกับปัสสาวะน้อย ตัวเหลืองตาเหลือง ปวดท้อง/คลื่นไส้ ควรพบแพทย์ 4) “ภาพปัสสาวะเป็นฟอง” ที่เจอบ่อยๆ ในชีวิตจริง ทริคที่เราใช้คือดู “เวลาในการยุบ” มากกว่าดูจำนวนฟอง ถ้ายุบไวส่วนใหญ่ไม่ค่อยน่าห่วง แต่ถ้าเป็นฟองค้างประจำ ให้ลองจดว่าเกิดตอนเช้า/หลังออกกำลัง/หลังดื่มน้ำน้อย แล้วค่อยไปตรวจปัสสาวะ (UA) จะชัดที่สุด 5) สิ่งที่เราลองทำเพื่อลดลุกฉี่บ่อยตอนกลางคืน - งดชา กาแฟ แอลกอฮอล์ช่วงบ่าย-เย็น - ลดดื่มน้ำปริมาณมากก่อนนอน 1-2 ชม. แต่ยังดื่มให้พอตลอดวัน - เข้าห้องน้ำให้สุดก่อนนอน และอย่ากลั้นฉี่ระหว่างวัน 6) ท่านวด/กด 2 จุดก่อนนอน 5-10 นาที (ทำเบาๆ) จากที่เราอ่านและลองทำเอง จะเน้นผ่อนคลายช่วงเอว-หลังและกระตุ้นการไหลเวียน ทำก่อนนอนประมาณ 5-10 นาที - กด/นวดบริเวณฝ่าเท้าที่รู้สึกตึง (ทำข้างละ 2-3 นาที) และค่อยๆ เพิ่มแรงแบบไม่เจ็บ - นวดคลึงช่วงเอว/หลังเบาๆ ถ้ามีอาการปวดหลังปวดเอวหรือปัสสาวะเล็ด ควรทำแบบนุ่มๆ ไม่กระแทก ถ้าฉี่เป็นฟองค้างนานหลายวัน หรือมีบวม เหนื่อย ความดันสูง แสบขัด ไข้ ปวดเอวมาก แนะนำตรวจปัสสาวะและพบแพทย์นะคะ จะสบายใจกว่า