What is the cause of the thyroid? There is an answer in this clip!!
คำว่า “ไทรอยด์ขึ้นตา” (Thyroid eye disease/Graves’ orbitopathy) เป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกัน ไม่ได้เกิดจากฮอร์โมนไทรอยด์สูงอย่างเดียวแบบตรงไปตรงมา โดยส่วนใหญ่พบร่วมกับโรคเกรฟส์ (ไทรอยด์เป็นพิษ) เพราะร่างกายสร้างแอนติบอดีไปกระตุ้นเนื้อเยื่อรอบดวงตา ทำให้เกิดการอักเสบ บวม และดันลูกตาให้ดูโปนขึ้น บางคนอาจสงสัยว่าทำไม “คุมไทรอยด์แล้ว” ยังมีอาการตาได้—เพราะอาการทางตาอาจเป็นคนละส่วนกับระดับฮอร์โมนในเลือด และต้องใช้เวลาในการสงบลง อาการที่หลายคนเจอบ่อยและมักคิดว่าแค่พักผ่อนน้อย ได้แก่ ตาแห้ง แสบตา เคืองตา น้ำตาไหลง่าย แพ้แสง หนังตาบวม ตาแดง รู้สึกตึงๆ รอบเบ้าตา หรือเหมือนมีทรายในตา บางรายจะเริ่มสังเกตว่าตา “ลืมไม่สุด/ปิดไม่สนิท” ตอนนอน ทำให้ตาแห้งตอนเช้า และอีกสัญญาณที่ควรระวังคือ เห็นภาพซ้อน ปวดตาเวลาเหลือบตา หรือการมองเห็นลดลง ซึ่งอาจบ่งถึงภาวะกดทับเส้นประสาทตา ควรรีบพบจักษุแพทย์ทันที จากประสบการณ์การดูแลตัวเอง สิ่งที่ช่วยได้จริงในชีวิตประจำวันคือ 1) เลิกบุหรี่/หลีกเลี่ยงควันบุหรี่ เพราะเป็นปัจจัยที่ทำให้อาการไทรอยด์ขึ้นตารุนแรงและเป็นนานขึ้น 2) พยายามคุมระดับไทรอยด์ให้ใกล้ปกติสม่ำเสมอ (นัดติดตามและกินยาตามแพทย์) 3) ใช้น้ำตาเทียมสำหรับตาแห้ง และทายาหยอด/เจลก่อนนอนถ้าปิดตาไม่สนิท 4) นอนยกหัวสูงเล็กน้อยเพื่อลดบวม 5) ใส่แว่นกันแดด ลดแสงจ้าและลม หลายคนถามว่า “ไทรอยด์ขึ้นตาหายไหม?” คำตอบคือมีโอกาสดีขึ้นได้ โดยเฉพาะช่วงอักเสบสงบลง แต่ความโปนหรือเปลือกตาอาจคงอยู่ในบางราย การรักษามีหลายแบบตั้งแต่การดูแลประคับประคอง ยากดอักเสบ (เช่นสเตียรอยด์ในบางกรณี) ไปจนถึงการรักษาเฉพาะทางโดยจักษุแพทย์/อายุรแพทย์ต่อมไร้ท่อ ดังนั้นถ้ามีอาการเหมือนที่เล่ามา โดยเฉพาะมีภาพซ้อน ปวดตา หรือมองไม่ชัด แนะนำให้ไปตรวจอย่างจริงจัง อย่ารอให้เป็นหนัก แล้วค่อยมาแก้ทีหลัง ถ้าใครกำลังสงสัยว่าอาการที่เป็นอยู่ “ใช่ไทรอยด์ขึ้นตาไหม” ลองสังเกตอาการของตัวเองและคอมเมนต์อาการที่เจอไว้ได้เลย แล้วค่อยนำข้อมูลไปปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินแบบตรงจุด
