ทำไมลูก 4 เดือนถึง “กลิ้งไม่หยุด” ? 🤍

ทำไมเด็ก 4 เดือนถึงกลิ้งไปกลิ้งมาตลอดเวลา?

จากเด็กที่เคยนอนหงาย ขยับแขนขาอยู่กับที่ อยู่ ๆ พอเข้า 4 เดือนก็เริ่มมีความสามารถใหม่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ

หงายก็กลิ้ง

คว่ำก็กลิ้ง

บิดตัว เตะขา ดันแขน เอียงตัว พยายามพลิก และบางครั้งกำลังจะกลิ้งไปอีกฝั่ง

สำหรับฟีบัสก็เหมือนกันค่ะ บางครั้งเล่นอยู่ก็กลิ้ง บางครั้งคว่ำอยู่ก็พยายามเปลี่ยนท่า แม้แต่ตอนกินนมก็ยังขยับตัวไปมา และถ้ากลิ้งไม่สำเร็จ บางครั้งก็ร้องไห้

แล้วทำไมวัยนี้ถึงกลิ้งบ่อยขนาดนี้?

จริง ๆ แล้วลูกไม่ได้แค่ “กลิ้ง” แต่กำลังเรียนรู้ว่าร่างกายของตัวเองควบคุมและเปลี่ยนตำแหน่งได้อย่างไร

ช่วงประมาณ 4 เดือน เด็กเริ่มควบคุมศีรษะและลำตัวได้ดีขึ้น ขณะคว่ำสามารถดันตัวขึ้นด้วยแขน เอื้อมของเล่น และประสานการเคลื่อนไหวของร่างกายได้มากขึ้น

การกลิ้งจึงต้องใช้หลายอย่างทำงานร่วมกัน ทั้งศีรษะ คอ ไหล่ ลำตัว แขน ขา การทรงตัว และการรับรู้ตำแหน่งของร่างกาย

เวลาลูกบิดตัว เตะขา ดันพื้น หรือถ่ายน้ำหนัก สมองกำลังได้รับข้อมูลว่า

“ขยับแบบนี้ ตัวเอียง”

“เตะแบบนี้ ตัวหมุน”

“ถ่ายน้ำหนักไปด้านนี้ ตัวเปลี่ยนท่า”

เมื่อทดลองซ้ำ ๆ การเคลื่อนไหวเล็ก ๆ เหล่านี้จึงค่อย ๆ เชื่อมต่อกันจนกลายเป็นการพลิกและการกลิ้ง

และเมื่อทำสำเร็จแล้ว เด็กก็มักอยากทำซ้ำ เพราะการทำซ้ำคือส่วนหนึ่งของการเรียนรู้การเคลื่อนไหว

ช่วงแรกจึงอาจเห็นลูกกลิ้งบ่อยมากเป็นพิเศษ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นแบบนี้ตลอดไปค่ะ เมื่อกลิ้งคล่องขึ้น การกลิ้งจะค่อย ๆ กลายเป็นเครื่องมือในการไปหาอะไรบางอย่าง เปลี่ยนตำแหน่ง เข้าใกล้ของเล่น หรือหันไปหาเสียง ก่อนที่ความสนใจจะค่อย ๆ เปลี่ยนไปสู่ทักษะใหม่

เด็กแต่ละคนพัฒนาไม่พร้อมกัน การกลิ้งได้ตอน 4 เดือนจึงเกิดขึ้นได้ และการที่เด็กบางคนยังไม่กลิ้งตอน 4 เดือนก็ไม่ได้หมายความว่าผิดปกติเสมอไป

แล้วถ้ากลิ้งไม่สำเร็จจนร้องไห้ล่ะ?

เด็กวัยนี้อาจเริ่มมีความตั้งใจมากขึ้น แต่ร่างกายยังทำตามความตั้งใจไม่ได้ทุกครั้ง ลูกอาจอยากไปหาของเล่น บิดตัวได้แล้ว แต่ติดตรงแขน ไหล่ หรือการถ่ายน้ำหนัก จึงเกิดความหงุดหงิดและร้องออกมาได้

ไม่จำเป็นต้องปล่อยให้ร้องเพื่อพิสูจน์ว่าต้องทำเองให้ได้ค่ะ

หลักง่าย ๆ คือ

ยังพยายาม + ยังสบายดี → ให้ลองเอง

เริ่มติด + ร้องเพราะไปต่อไม่ได้ → ช่วยเท่าที่จำเป็น

เหนื่อยหรือไม่อยากเล่นต่อ → พัก

อยู่ในพื้นที่ไม่ปลอดภัย → ช่วยทันที

ถ้าแขนติด ช่วยขยับแขนให้พ้น

ถ้าตัวค้าง ช่วยประคองลำตัวหรือสะโพกเบา ๆ

ถ้าพลิกคว่ำแล้วกลับไม่ได้และร้อง สามารถช่วยเปลี่ยนท่าได้

การช่วยไม่ได้ทำให้ลูกเสียโอกาสเรียนรู้ เพราะเขายังได้ลอง ได้พลาด ได้รับความช่วยเหลือ และกลับไปลองใหม่เมื่อพร้อม

สิ่งสำคัญมากอีกเรื่องคือ “ความปลอดภัย”

เมื่อเริ่มกลิ้ง อย่าปล่อยลูกไว้ลำพังบนเตียงผู้ใหญ่ โซฟา โต๊ะเปลี่ยนผ้าอ้อม หรือพื้นที่สูง แม้เพียงครู่เดียว เพราะเราไม่สามารถคาดเดาได้ว่าจะกลิ้งไปไกลแค่ไหน

ช่วงเล่นควรเล่นบนพื้นหรือพื้นที่เตี้ยที่ปลอดภัย

ส่วนเวลานอน ให้เริ่มต้นด้วยการวางลูกนอนหงายทุกครั้ง ทั้งกลางคืนและตอนงีบ พื้นที่นอนควรแน่น เรียบ ราบ ไม่เอียง และโล่ง ไม่มีหมอน ตุ๊กตา ของเล่น เบาะนุ่ม หมอนกันกลิ้ง หรือผ้าห่มหลวม ๆ

หากใช้ถุงนอน ควรเป็นแบบเปิดแขน ไม่ถ่วงน้ำหนัก ไม่รัดหรือจำกัดการเคลื่อนไหว และมีขนาดพอดีตัว

เมื่อเด็กเริ่มพยายามพลิก ต้องหยุดการห่อตัวแบบจำกัดแขน เพราะหากพลิกไปคว่ำ แขนที่ถูกจำกัดอาจทำให้เปลี่ยนท่ากลับได้ยากขึ้น

และไม่ควรใช้อุปกรณ์ล็อกหรือกั้นตัวเพื่อป้องกันไม่ให้ลูกพลิก เพราะสิ่งสำคัญกว่าการหยุดการกลิ้ง คือการทำให้พื้นที่รอบตัวปลอดภัย

ถ้าลูกสามารถพลิกได้เองทั้งหงาย → คว่ำ และคว่ำ → หงายอย่างสม่ำเสมอแล้ว หากระหว่างหลับพลิกไปอยู่ในท่าที่เลือกเอง โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องคอยจับกลับทุกครั้ง แต่ต้องเริ่มต้นการนอนด้วยท่าหงายและจัดพื้นที่นอนให้ปลอดภัยเสมอ

แล้วถ้าตอนกินนมลูกขยับตัวไปมาล่ะ?

วัยประมาณ 4 เดือน เด็กเริ่มสนใจสิ่งรอบตัวมากขึ้น เสียง คน แสง หรือสิ่งที่เคลื่อนไหวอาจดึงความสนใจจนหันหน้า บิดตัว หรือหยุดดูได้ บางครั้งก็อาจอิ่มหรือต้องการพัก

จึงควรดูภาพรวม หากยังกินได้ดี อารมณ์โดยรวมดี และเติบโตตามที่แพทย์ติดตาม การขยับตัวเพียงอย่างเดียวไม่ได้แปลว่ามีปัญหา

แต่ถ้ามีอาการร้องเหมือนเจ็บ แอ่นหลังมากผิดปกติ ปฏิเสธนม ไอหรือสำลักบ่อย อาเจียนมาก หรือน้ำหนักและการเจริญเติบโตมีปัญหา ควรปรึกษากุมารแพทย์

ด้านพัฒนาการก็เช่นกัน หากลูกสูญเสียทักษะที่เคยทำได้ ใช้ร่างกายสองข้างไม่เท่ากันอย่างชัดเจน หรือหม่ามี้มีข้อกังวลเกี่ยวกับพัฒนาการ ไม่จำเป็นต้องรอ สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินได้เลย

สำหรับหม่ามี้ สิ่งที่ทำได้ดีที่สุดตอนนี้ไม่ใช่การพยายามทำให้ฟีบัสกลิ้งได้เร็วขึ้น

แต่คือการเปิดโอกาสให้เขาได้ลองอย่างปลอดภัย

ถ้ายังทำได้ → ให้ลอง

ถ้าติด → ช่วย

ถ้าหงุดหงิด → ปลอบ

ถ้าเหนื่อย → พัก

ถ้าอยู่ในพื้นที่ไม่ปลอดภัย → ย้ายทันที

เพราะทุกครั้งที่ฟีบัสบิดตัว เตะขา เอื้อม หรือกลิ้ง เขาไม่ได้แค่กำลังเปลี่ยนท่า

เขากำลังเรียนรู้ร่างกายของตัวเอง

และกำลังค้นพบว่า

“ฉันสามารถขยับตัวเองได้ และสิ่งที่ฉันทำสามารถเปลี่ยนสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัวฉันได้”

นี่จึงไม่ใช่แค่ช่วงที่ลูก “กลิ้งเก่งขึ้น”

แต่เป็นช่วงหนึ่งที่เขากำลังค่อย ๆ ค้นพบโลกด้วยร่างกายของตัวเอง 🤍

#ฟีบัส #เด็ก4เดือน #พัฒนาการเด็ก #พัฒนาการทารก #เลี้ยงลูก