🌿 ทำความรู้จัก "โฮย่าดาว" อัญมณีแห่งป่าพรุ ✨
รู้หรือไม่? ในป่าชื้นและป่าพรุมีไม้เลื้อยหน้าตาสุดเก๋ที่ชื่อว่าตะบา หรือโฮย่าดาว (Hoya coronaria Blume) 🌸 ซ่อนตัวอยู่ตามต้นไม้ใหญ่ วันนี้จะพาไปส่องเสน่ห์ของเจ้าไม้ดาวชนิดนี้กันครับ ✨
ตะบา หรือโฮย่าดาว เป็นโฮย่าชนิดหนึ่งที่เป็นพรรณไม้เลื้อยที่ชอบอาศัยอยู่บนต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ 🌳 มีขนเส้นเล็ก ขึ้นตามป่าชื้นหรือป่าพรุ ซึ่งจะเกาะอยู่ตามต้นไม้ใหญ่ 🍃
เป็นไม้พรรณไม้เลื้อย จะชอบอาศัยอยู่ที่บนต้นไม้ที่ลำต้นใหญ่ ที่ตามกิ่งก้านและที่ยอดอ่อนจะมีขนเส้นเล็ก ๆ ปกคลุม 🌱 จะหงิกงอไม่เป็นระเบียบ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีเพาะเมล็ด 🌰 มักขึ้นที่ตามป่าชื้นหรือป่าพรุ จะเกาะอยู่ที่ตามต้นไม้ใหญ่ 🌲
ใบเป็นใบเดี่ยว ใบจะออกเรียงเป็นคู่ ๆ ที่ตามข้อของต้น ใบเป็นรูปมนรี ที่ปลายใบจะแหลม ส่วนที่โคนใบจะมน ที่ขอบจะม้วนลงเล็กน้อย 🍃 ใบกว้างประมาณ 1-2 นิ้ว ยาวประมาณ 3-4 นิ้ว แผ่นใบมีสีเขียว เนื้อใบหนา ที่ด้านล่างจะมีขน ก้านยาวไม่เกิน 0.5 นิ้ว 📏
ดอกออกเป็นช่อที่บริเวณยอดของกิ่งหรือที่ตามซอกใบ 🌼 ก้านช่อดอกมีความยาวประมาณ 0.5-1 นิ้ว ดอกเป็นรูปดาว ⭐ มีกลีบ ดอกอยู่ 5 กลีบ กลีบดอกจะค่อนข้างหนาเป็นสีขาวหรือสีเหลืองอ่อน บนกลีบอาจจะมีจุดสีชมพูหรือสีม่วง 🎨 กลีบรองดอกเป็นสีเขียว มี 5 กลีบ
ผลเป็นฝักหนา เปลือกฝักจะหนา ชั้นในแข็ง ผลเป็นรูปเกือบทรงกระบอก ปลายมน 🥒 กว้างประมาณ 1.5-2 นิ้ว ยาวประมาณ 6-8 นิ้ว จะมีเมล็ดอยู่ภายใน 🧬
สรรพคุณโฮย่าดาว ยางจะมีรสขมมาก มีสรรพคุณช่วยทำให้อาเจียนได้ 🤢 ชาวชวาจะนำยางมาใช้ทำเป็นอาหาร ผสมกับน้ำพริกทานเป็นยาเจริญอาหาร 🌶️🥣
ภาพ : ปิยณัฐ แก้วดำ 📸
ที่มา : เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง จังหวัดสงขลาและสตูล สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 6 (สงขลา) ⛰️
#โฮย่าดาว #ตะบา #เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง #กรมอุทยานแห่งชาติ 🇹🇭
โฮย่าดาว หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ ตะบา เป็นไม้เลื้อยที่มีเสน่ห์เฉพาะตัวมากๆ จากประสบการณ์ที่ได้ไปเยี่ยมชมป่าพรุในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง ผมได้เห็นเจ้าโฮย่าดาวเกาะตัวเองบนต้นไม้ใหญ่หลายต้น ทำให้บรรยากาศในป่ามีความสดชื่นและเต็มไปด้วยชีวิตชีวาอย่างน่าทึ่ง การสังเกตลักษณะใบของโฮย่าดาวก็เป็นเรื่องน่าสนใจ ที่ปลายใบแหลมและขอบใบม้วนลงเล็กน้อยดูมีรูปทรงที่ไม่เหมือนใคร อีกทั้งแผ่นใบหนาและมีขนที่ด้านล่าง ช่วยให้มันสามารถปรับตัวตามสภาพแวดล้อมในป่าชื้นได้อย่างดีมาก ในช่วงที่โฮย่าดาวออกดอก ช่อดอกรูปดาวสีขาวหรือเหลืองอ่อนที่มีจุดชมพูหรือม่วงบนกลีบดอก เป็นภาพที่สวยงามและสร้างความประทับใจอย่างมากให้กับผู้ที่เฝ้าดู การออกดอกที่บริเวณยอดกิ่งและซอกใบยังช่วยเพิ่มมิติให้ต้นไม้ดูมีความโดดเด่นในป่าพรุ เรื่องสรรพคุณของโฮย่าดาวนั้นก็โดดเด่นไม่แพ้ลักษณะทางกายภาพ ยางจากต้นมีรสขมและช่วยทำให้อาเจียนได้ วัฒนธรรมท้องถิ่นชาวชวานำยางนี้มาใช้ประโยชน์ทางอาหารและยาเจริญอาหาร ถือเป็นตัวอย่างของพืชท้องถิ่นที่เชื่อมโยงกับชีวิตคนในชุมชนอย่างลึกซึ้ง การขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดของโฮย่าดาวทำให้เรานึกถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พันธุ์พืชในถิ่นกำเนิด การที่เจ้าโฮย่าดาวเติบโตได้ดีในป่าพรุและป่าชื้นแสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของระบบนิเวศในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง ด้วยความสวยงามและคุณค่าทางธรรมชาติของโฮย่าดาว ผมเชื่อว่าการศึกษาข้อมูลและการอนุรักษ์พืชชนิดนี้จะช่วยส่งเสริมการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพและสร้างความตระหนักรู้ให้คนรุ่นใหม่ได้มากขึ้น
