เรากำลังกลับสู่ยุคของทาส

หัวข้อวันนี้อาจจะฟังดูแรงหน่อย แต่เป็นสิ่งที่แอดมินลองนั่งคิดเล่นๆมาหลายวัน ตอนประถมเราเคยเรียนประวัติศาสตร์เกี่ยวกับยุคสมัยของการ “เลิกทาส” เมื่อครั้งรัชการที่ 5 ของไทย และในอดีตนั้นทั่วโลกก็เคยมียุคของทาสมาอย่างยาวนาน ซึ่งเป็นยุคที่มนุษย์มีการแบ่งชนชั้นกันอย่างชัดเจน มีคนจำนวนหนึ่งซึ่งตกเป็นเบี้ยล่างของชนชั้นสูง ต้องทำงานใช้แรงงาน ขาดอิสระ หนีไปไหนไม่ได้ ไม่มีสิทธิ์เลือกชีวิตของตัวเอง นั่นก็คือนิยามของการตกเป็นทาส

ต่อมาเมื่อโลกเจริญขึ้น คำว่าทาสในแบบสมัยก่อนนั้นก็ถูกทำให้หายไป เพราะโลกเราเริ่มหันมามีค่านิยมที่คำนึงถึงสิทธิมนุษยชนมากขึ้น ประเทศต่างๆก็ทยอยยกเลิกระบบทาสไป รวมถึงประเทศไทยด้วย ซึ่งก็ทำให้คนที่เคยตกเป็นเบี้ยล่างได้โอกาสลืมตาอ้าปาก ผ่านการศึกษาและประกอบสัมมาอาชีพ ทำให้เกิดชนชั้นกลางขึ้นมามากมายในโลกใบนี้ มนุษย์ดูเหมือนจะเท่าเทียมกันมากขึ้น และทุกคนก็มีโอกาสที่จะขยับเลื่อนชนชั้นทางสังคมได้

แต่ในเวลาต่อมาอีก หากเรามองย้อนกลับไปในช่วงไม่กี่สิบปีมานี้จนถึงปัจจุบัน ก็เริ่มจะสังเกตได้ว่าชีวิตของคนหลายคนกำลังเริ่มย้อนกลับเข้าไปสู่นิยามของการเป็นทาสอีกครั้ง คือการต้องทำงานอย่างหนัก ขาดอิสระ ไม่มีสิทธิ์เลือกทางเดินชีวิตของตัวเอง โดยเจ้านายของเราในทุกวันนี้ก็คือ นายทุน หรือเจ้าของบริษัท ส่วนโซ่ที่ล่ามเราเอาไว้ก็คือ หนี้สิน ภาระครอบครัวที่ต้องดูแล รวมไปถึงความอยากได้อยากมีอันไม่สิ้นสุดของเราเอง

มีมุขตลกของฝรั่งที่บอกว่า “ตอนที่คุณเข้าทำงาน ซีอีโอบริษัทพยักหน้ารับ, ตอนที่คุณแต่งงาน เขายิ้ม, ตอนที่คุณซื้อบ้าน เขายิ้มกว้างแล้วก็นั่งไขว่ห้างอย่างสบายใจ, ตอนที่คุณมีลูก เขาหัวเราะร่าขณะเดินไปออกรอบตีกอล์ฟ” ซึ่งหมายถึงการที่คนส่วนใหญ่มักจะค่อยๆผูกตัวเองเข้ากับภาระทางการเงินจนหนีไปไหนไม่ได้ ทำให้เจ้าของบริษัทหรือหัวหน้าต่างดีใจที่ได้คนที่มีคุณสมบัติในการเป็นทาสที่ดีมาอีกหนึ่งคน เพราะเมื่อถูกภาระความจำเป็นบังคับ ทั้งต้องผ่อนบ้าน ดูแลครอบครัว เลี้ยงลูก ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น สภาพแวดล้อมในการทำงานจะแย่หรือถูกเอาเปรียบขนาดไหน คุณก็หนีไปไหนไม่ได้และต้องก้มหน้ารับชะตากรรมต่อไป

เพราะฉะนั้นที่แอดมินอยากจะสื่อก็คือ สภาพชีวิตของมนุษย์ชนชั้นกลางในยุคนี้นั้น จริงๆแล้วแทบจะไม่ต่างอะไรกับการตกเป็นทาสเลย เพียงแค่เราอาจจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นกว่าในยุคโบราณเพราะเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าขึ้น แต่ก็ยังไม่พ้นต้องขาดอิสรภาพในชีวิตพอๆกัน บางคนอาจจะโชคดีได้เจอเจ้านายที่ดี บางคนก็อาจจะโชคร้ายต้องรับใช้เจ้านายที่ไม่ดี แต่เราก็ไม่มีทางเลือกมากนัก สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้มีต้นทุนฐานะทางบ้านดีมาก่อน การผ่อนบ้านหนึ่งหลังใช้เวลาถึงสามสิบปี การเลี้ยงลูกหนึ่งคนก็ใช้เวลายี่สิบกว่าปี สิ่งที่ดูปกติและทุกคนก็ทำกันจริงๆแล้วกลับเป็นการเซ็นต์สัญญาทาสที่ทำให้เราต้องทำงานรับใช้ระบบองค์กรไปจนชั่วชีวิต กว่าจะพ้นภาระและได้รับอิสระก็ถึงวัยเกษียณซึ่งเราก็แทบจะหมดเรี่ยวแรงที่จะทำอะไรกับชีวิตแล้ว

ในยุคปัจจุบันและต่อจากนี้ การมีอิสรภาพในชีวิตที่ไม่ต้องคอยทำงานใช้หนี้หรือก้มหัวให้กับเจ้านายจึงเป็นเรื่องที่น้อยคนนักที่มีโอกาสจะได้สัมผัส ซึ่งก็เหมือนในยุคกรีกโบราณที่ชนชั้นสูงมีเวลาว่างในการขบคิดเรื่องปรัชญาหรือการเมืองการปกครอง ขณะที่การต้องทำงานหนักในยุคนั้นเป็นเรื่องของทาส แต่ในยุคเราลัทธิทุนนิยมกลับปลูกฝังให้เราเชื่อว่าทุกคนต้องทำงานหนักจึงจะมีคุณค่า ซึ่งนั่นก็ยิ่งทำให้เรายินดีที่จะใช้ชีวิตประหนึ่งทาสอย่างเต็มใจ

จริงๆแล้วแอดมินไม่ได้มองว่าการทำงานหนักเป็นเรื่องผิด หากนั่นเป็นสิ่งที่เราเต็มใจเลือกที่จะทำเองเพราะเป็นสิ่งที่เราเห็นคุณค่าที่จะทำ นั่นย่อมเป็นเรื่องที่ดี แต่สถานการณ์ที่แย่ที่สุดคือหลายๆครั้งเราไม่ได้เลือกทำงานหนักเพราะอยากทำ แต่เพราะ “จำเป็นต้องทำ” และ “ไม่มีทางเลือก” ซึ่งนั่นไม่ต่างอะไรกับความเป็นทาสเลย ในโพสต์นี้จึงอยากจะมาแชร์มุมมองนี้ เผื่อว่าจะกระตุกเตือนใจเพื่อนๆให้เกิดเฉลียวใจขึ้นมาสักนิดก่อนที่จะพาตัวเองเข้าสู่สถานการณ์ที่ไม่มีทางเลือก การสร้างหนี้หรือมีครอบครัวโดยไม่พร้อมนั้นหลายครั้งนำมาสู่ภาระชั่วชีวิต แต่หากเรามีความตระหนักรู้ก็สามารถตัดสินใจเรื่องต่างๆในชีวิตด้วยสติได้ โดยไม่ตกเป็นเหยื่อของสิ่งที่สังคมบอกว่าต้องทำเพราะ “ใครๆเขาก็ทำกัน”

โพสต์นี้อาจจะยาวและงงๆหน่อย แต่ก็หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับคนที่เข้ามาอ่านนะครับ หากเพื่อนๆอ่านแล้วมีความคิดเห็นอย่างไรก็สามารถคอมเมนต์เข้ามาแลกเปลี่ยนพูดคุยกันได้เลยนะครับ

/แอดมิน

#Lemon8ฮาวทู #จิตวิทยา #พัฒนาตัวเอง #วางแผนชีวิต #วางแผนการเงิน