มีเรื่องให้ผมจิตตกจนถึงเช้าวันนี้ครับ
เป็นบทสนทนาของ พ่อ แม่ และลูกชายวัยประมาณ 8 ขวบ บนรถไฟฟ้า BTS
ลูก : วันนี้มี๊ต้องให้หนูเล่นเกมครึ่งชั่วโมงนะ
แม่ : ไม่ได้เมื่อวานพึ่งเล่นไปเอง
ลูก : แต่เมื่อวานหนูได้เล่น 15 นาทีเองนะ
แม่ : นั่นก็เยอะมากแล้ว
ลูก : ไหนคุยกันแล้วไม่ใช่หรอว่าจะให้เล่นทีละชั่วโมงนึง
แม่ : เยอะเกินไป
ลูก : ทำไมมี๊ไม่ทำตามสัญญา
พ่อ : เราตกลงกันนี่ว่าจะเล่นได้ เป็นรางวัล
ลูก : แล้วก็ตกลงด้วยไงว่ารางวัลคือเล่น 1 ชั่วโมง
แม่ : แต่มันมากไป
ลูก : มากไปยังไง ทำไมมี๊ไม่ทำตามสัญญา แล้วทำไมป๊าต้องเสียมารยาทมาพูดสวนตอนคนอื่นกำลังคุยกันแล้วไม่ขอโทษ
(เงียบ..)
ลูก : ขอโทษหรือยัง ขอโทษมาเลย
พ่อ : ร้องไห้เสร็จก่อนแล้วค่อยมาคุยกัน
พูดในฐานะของ ครู คนหนึ่ง ผมรู้สึกเสียดายเป็นอย่างยิ่งครับ ดูจากคำพูดจากเด็กที่อายุประมาณ 8 ขวบก็รู้แล้วว่าน้องมีศักยภาพสำหรับความฉลาดเกินวัย ที่สูงมากๆ
เสียดาย ที่คุณมีทรัพยากรดี แต่กลับให้เขาเติบโตมาในสภาพแวดล้อม bad parenting (พ่อแม่แย่)
1. สัญญา ทำไมไม่เป็นไปตามสัญญา
เด็กน้อยกำลังทวงคืนความยุติธรรมและความรู้สึกของ ”บ้านที่ปลอดภัย“ ให้ตนเอง
2. มันอาจจะมีเหตุผลบางอย่างที่ให้ถึง 1 ชั่วโมงไม่ได้
เดาว่าเป็นการพูดไป (ว่าจะให้ 1 ชั่วโมง) โดยไม่ทันคิดให้ดี แต่มาตระหนักทีหลังว่านั่นช่างเยอะเหลือเกินจึงลดส่งเดช
เด็กน้อยไม่ได้งอแงอย่างใส่อารมณ์ แต่เขาเพียง ต้องการเหตุผลของการที่พ่อแม่ตัดสินใจให้ไม่ครบชั่วโมง
ซึ่งไม่มีใครให้เขาได้
3. “ร้องไห้เสร็จก่อนค่อยมาคุยกัน” คำพูดนี้ชี้ชัดว่าในสายตาพ่อ น้องกำลังงี่เง่า แต่ในมุมน้อง เค้าไม่มีสิทธิ์ได้รู้เหตุผลหน่อยหรอถ้าอะไรมันจะไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง
4. น้องพูดว่าพ่อเสียมารยาทที่พูดแทรก น้องเอาคำพูดนี้มาจากไหน ? ก็จาก พ่อ และ/หรือ แม่ นั่นแหละครับ น้องคงเคยถูกบังคับให้ขอโทษกับเหตุการณ์แบบนี้
ทำไมผู้ใหญ่จึงขอโทษเด็กไม่เป็น ?
4 คำพื้นฐานที่ควรมีติดบ้าน “สวัสดี” “ขอบคุณ” “ขอโทษ” “เสียใจ” นี่คือ 4 คำเล็กๆแต่ยิ่งใหญ่
มันคือ 4 คำที่ทำให้เหล่าจตุรมิตรรักกันยิ่งกว่าครอบครัว และเราพูดกันทุกเช้าที่โรงเรียน (เคยเขียนบทความนี้ครับลองไปหาอ่านได้ TikTok @simstyleee) อันนี้หยิบมา tie in
ในขณะที่น้องกำลังรู้สึกว่าเค้าไม่เหลือใครให้ไว้วางใจ
ความรู้สึกของการถูกโอบกอด ที่ควรเกิดต่อมาทันที แม้ด้วยคำพูดก็ยังดี มันไม่มีเลย
ผมรู้สึกเสียดายมากครับ น้องเป็นเด็กฉลาดที่ขาดโอกาสในการได้รับการซัพพอร์ทที่มีคุณภาพ ครับ
จากประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้พบกับครอบครัวในลักษณะคล้ายกัน เรื่องนี้ชวนให้คิดถึงความสำคัญของการสื่อสารและการรักษาคำพูดในครอบครัวอย่างมาก เด็กๆ จะรับรู้และจดจำพฤติกรรมของผู้ใหญ่รอบตัวอย่างลึกซึ้ง การสัญญาที่ให้ไว้แล้วไม่ปฏิบัติตาม อาจทำให้เด็กเกิดความรู้สึกไม่มั่นคงและขาดความไว้วางใจได้ ครอบครัวควรจะมีความชัดเจนและตรงไปตรงมาในการตั้งกติกาหรือข้อตกลง หากต้องมีการเปลี่ยนแปลง ควรอธิบายเหตุผลให้เด็กเข้าใจอย่างใจเย็นและเปิดโอกาสให้เด็กได้แสดงความคิดเห็น จะแตกต่างจากการมองว่าเด็กงอแงหรือไม่สมเหตุสมผล นอกจากนี้ ความสามารถในการใช้คำพูดที่แสดงความเข้าใจและความเห็นใจ เช่น การขอโทษ และการยอมรับข้อผิดพลาดของผู้ใหญ่ จะช่วยเติมเต็มความรู้สึกปลอดภัยและได้รับการโอบอ้อมอารีในบ้าน ซึ่งสำคัญมากสำหรับเด็กในการพัฒนาอารมณ์และความเป็นตัวของตัวเอง ในฐานะครูที่เฝ้าดูพัฒนาการของเด็ก พบว่าการสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี จะช่วยให้เด็กได้แสดงศักยภาพอย่างเต็มที่ และไม่ใช่แค่คำพูด แต่รวมถึงพฤติกรรมและการกระทำที่ผู้ใหญ่แสดงสม่ำเสมอด้วย จึงขอเน้นย้ำให้พ่อแม่ทั้งหลายได้ทบทวนเรื่องการสื่อสารและวิธีการเลี้ยงดูเพื่อลดปัญหาความขัดแย้งทางอารมณ์ และมอบโอกาสที่ดีที่สุดแก่ลูกน้อยของเรา
