กิเลสกับความสะอาดบริสุทธิ์ของจิตอยู่ที่เดียวกันอยู่ในจิตเรานี่เอง...เอาชนะมารในจิตได้..เป็นจิตเหนือจิต..เป็นนักรบแห่งธรรม
จากประสบการณ์ส่วนตัว ข้าพเจ้าเชื่อว่าการเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างกิเลสและความสะอาดบริสุทธิ์ของจิตใจ เป็นก้าวแรกที่สำคัญในการฝึกจิตใจให้แข็งแกร่งและอยู่เหนือความทุกข์ กิเลสนั้นเปรียบเสมือนศัตรูภายในที่คอยดึงเราให้หลงไปในวัฏสงสารและภพชาติซ้ำ ๆ หากเราสามารถเฝ้ามองตนเองอย่างละเอียดถี่ถ้วน สังเกตทุกความคิด ความรู้สึกที่เกิดขึ้นในใจ โดยไม่ตัดสินหรือปฏิเสธสิ่งเหล่านั้น ก็จะเกิดการรู้แจ้งที่ช่วยให้เราสามารถเอาชนะใจตนเองและเอาชนะมารในจิตให้ได้ สิ่งสำคัญที่สุดคือการฝึกปฏิบัติที่ต่อเนื่อง เช่น การนั่งสมาธิ การเฝ้ามองความคิดและกิเลสอย่างไม่ยึดติด จะช่วยสร้างความบริสุทธิ์ให้กับจิตใจ ก้าวข้ามจากจิตธรรมดาไปสู่จิตเหนือจิตหรือจิตที่สูงขึ้น เป็นนักรบแห่งธรรมที่เข้มแข็งและมั่นคงในใจ ทั้งยังมีจิตใจที่สงบและพร้อมเผชิญกับอุปสรรคต่าง ๆ ในชีวิต หลายครั้งที่เราต้องเผชิญกับความลุ่มหลงหรือความยึดติดในบาปและบุญ ซึ่งอาจจะทำให้จิตใจไม่สงบแต่หากเรารู้จักปล่อยวางและเข้าใจโลกแห่งจิตใจนี้อย่างถ่องแท้ ก็จะทำให้เราเข้าใจธรรมะอย่างลึกซึ้ง เหมือนได้เดินทางออกจากวงเวียนวัฏสงสารและเข้าสู่ภาวะจิตที่บริสุทธิ์และสงบอย่างแท้จริง
