การเตรียมตัวรับมือแผ่นดินไหวเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะแผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า การฝึกฝนและเตรียมความพร้อมจะช่วยลดความเสี่ยงต่อชีวิตและทรัพย์สินได้มหาศาล
นี่คือคู่มือปฏิบัติในการ "ฝึกการเตรียมตัว" รับมือแผ่นดินไหว โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ: ก่อนเกิด, ระหว่างเกิด, และ หลังเกิด
ระยะที่ 1: การเตรียมตัว "ก่อนเกิด" แผ่นดินไหว (การป้องกันและวางแผน)
นี่คือช่วงเวลาที่สำคัญที่สุดในการลดความสูญเสีย
1. จัดเตรียม "กระเป๋าฉุกเฉิน" (Emergency Kit)
ควรจัดกระเป๋าเป้ที่แข็งแรง หยิบง่าย และมีสิ่งของจำเป็นเพียงพอสำหรับดำรงชีวิตอย่างน้อย 3-7 วัน สำหรับทุกคนในครอบครัว:
น้ำดื่ม: อย่างน้อย 3 ลิตรต่อคนต่อวัน
อาหาร: อาหารแห้ง อาหารกระป๋องที่ไม่ต้องปรุง (อย่าลืมที่เปิดกระป๋อง) บิสกิต พลังงานสูง
ยารักษาโรค: ยาสามัญประจำบ้าน และยารักษาโรคประจำตัว (พร้อมชื่อยาและวิธีใช้) ชุดปฐมพยาบาลเบื้องต้น
อุปกรณ์ส่องสว่าง: ไฟฉาย พร้อมถ่านสำรองหลายชุด (หลีกเลี่ยงการใช้เทียน)
อุปกรณ์สื่อสาร: วิทยุพกพาแบบใช้ถ่าน (เพื่อฟังประกาศจากทางการ), Power Bank พร้อมสายชาร์จ
เอกสารสำคัญ: สำเนาบัตรประชาชน, ทะเบียนบ้าน, กรมธรรม์ประกันภัย, สมุดบัญชีธนาคาร, ข้อมูลทางการแพทย์ (ใส่ซองกันน้ำ)
เงินสด: จำนวนหนึ่ง (เพราะตู้ ATM อาจใช้การไม่ได้)
ของใช้ส่วนตัว: เสื้อผ้าสำรอง, รองเท้าหุ้มส้นแข็งแรง, นกหวีด (เพื่อส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือ), มีดพับอเนกประสงค์, หน้ากากอนามัย, ทิชชู่เปียก
2. ตรวจสอบและปรับปรุงความปลอดภัยในบ้าน
ยึดเฟอร์นิเจอร์: ตู้เสื้อผ้า ตู้หนังสือ ชั้นวางของ ทีวี บานประตูตู้ ให้ยึดติดแน่นกับผนังหรือพื้น เพื่อป้องกันการล้มทับ
จัดเก็บของหนัก: นำของหนักหรือของมีคมที่อยู่บนชั้นสูงลงมาวางที่พื้นหรือชั้นล่างสุด
เช็กจุดอันตราย: ตรวจสอบตำแหน่ง วาล์วน้ำ, วาล์วแก๊ส, และเบรกเกอร์ไฟฟ้าหลัก เรียนรู้วิธีปิดอุปกรณ์เหล่านี้อย่างรวดเร็ว
ตรวจสอบโครงสร้าง: หากบ้านมีรอยร้าวที่เสาหรือคาน ควรปรึกษาวิศวกรเพื่อซ่อมแซม
3. วางแผนและซักซ้อมการอพยพ
กำหนดจุดนัดพบ: ตกลงกับคนในครอบครัวว่าจะไปรวมตัวกันที่ไหนหลังเกิดเหตุ หากพลัดหลงกัน (ทั้งภายในบ้านและนอกบ้าน)
หาทางหนีทีไล่: สำรวจทางออกที่รวดเร็วที่สุดจากทุกห้องในบ้าน
ซักซ้อม: ฝึกซ้อม "หมอบ ปิด บัง" และเดินตามเส้นทางอพยพเป็นประจำ
ระยะที่ 2: การปฏิบัติตน "ระหว่างเกิด" แผ่นดินไหว (การเอาตัวรอด)
หัวใจสำคัญคือ "มีสติ อย่าตื่นตกใจ" และปฏิบัติตามหลัก "หมอบ ปิด บัง" (Drop, Cover, Hold On)
หมอบ (Drop): หมอบลงกับพื้นทันทีเพื่อป้องกันการล้ม
ปิด (Cover): หาที่กำบังที่แข็งแรง เช่น ใต้โต๊ะไม้ หรือโต๊ะทำงาน เพื่อป้องกันสิ่งของร่วงหล่นทับ
บัง (Hold On): ยึดที่กำบังไว้แน่นจนกว่าการสั่นสะเทือนจะหยุดสนิท หากไม่มีโต๊ะ ให้หมอบชิดผนังด้านในที่ไม่มีหน้าต่าง ก้มหน้าและใช้แขนปิดบังศีรษะและคอ
ข้อควรปฏิบัติเพิ่มเติมตามสถานการณ์:
หากอยู่ในอา คาร: อยู่ภายในอาคารจนกว่าการสั่นสะเทือนจะหยุด ห้ามใช้ลิฟต์โดยเด็ดขาด ให้อยู่ห่างจากกระจก หน้าต่าง และประตู
หากอยู่ในที่โล่งแจ้ง: อยู่ให้ไกลจากอาคาร เสาไฟฟ้า ต้นไม้ใหญ่ ป้ายโฆษณา และสิ่งที่อาจร่วงหล่นลงมา
หากกำลังขับรถ: ชะลอรถและจอดในที่โล่งที่ปลอดภัย (ห่างจากสะพาน ทางด่วน เสาไฟฟ้า) และอยู่ภายในรถจนกว่าการสั่นสะเทือนจะหยุด
หากอยู่ชายหาด: ให้รีบหนีขึ้นที่สูงหรือออกห่างจากชายฝั่งทันที เพราะอาจเกิดสึนามิตามมา
ระยะที่ 3: การปฏิบัติตน "หลังเกิด" แผ่นดินไหว (การตรวจสอบและอพยพ)
ตรวจสอบการบาดเจ็บ: ตรวจสอบตัวเองและคนรอบข้าง หากได้รับบาดเจ็บให้ทำการปฐมพยาบาลเบื้องต้น
ระวัง Aftershock: เตรียมพร้อมรับมือกับแผ่นดินไหวตาม (Aftershock) ที่อาจเกิดขึ้นตามมา ซึ่งอาจทำให้อาคารที่เสียหายถล่มลงมาได้
ตรวจสอบจ ุดอันตราย:
ดมกลิ่นแก๊ส: หากได้กลิ่นแก๊ส ห้ามเปิดไฟ ห้ามจุดไม้ขีด หรือทำให้เกิดประกายไฟ ให้รีบปิดวาล์วแก๊สและเปิดประตูหน้าต่าง
เช็กระบบไฟ: หากพบสายไฟขาดหรือเสียหาย ให้ปิดเบรกเกอร์หลัก
อพยพอย่างปลอดภัย: หากอาคารเสียหายมาก ให้รีบอพยพออกไปยังจุดนัดพบที่ปลอดภัยภายนอก โดย ใช้บันไดเท่านั้น อย่าลืมสวมรองเท้าหุ้มส้นเพื่อป้องกันเศษกระจก
ติดตามข่าวสาร: เปิดวิทยุฟังประกาศและคำแนะนำจากทางการ อย่าหลงเชื่อหรือแพร่ข่าวลือ
การฝึกฝนเป็นประจำจะทำให้คุณจดจำวิธีเอาตัวรอดได้โดยอัตโนมัติเมื่อเกิดเหตุการณ์จริง เริ่มต้นเตรียมตัวตั้งแต่วันนี้เพื่อความปลอดภัยของตัวคุณและคนที่คุณรักครับ





















