ROM - Keep the joints healthy.
In medical and physical therapy principles, ROM is divided into three main categories according to the ability of the person:
1.Passive Range of Motion (PROM) - Moving the joint by others makes
• Characteristics: The maker does not exert himself at all. There will be a physical therapist, caregiver or machine (CPM) who moves the entire joint.
• Suitable for: Patients who are immobile, paralyzed, extremely weak, insensitive, or in a doctor's self-imposed phase (e.g., after new surgery)
2.Active-Assistive Range of Motion (AAROM) - Moving Joint with Assistant / Device Assist
• Characteristics: The exerter moves the joint part manually, but there is not enough force to do it to the end of the degree, so it relies on the support of the physical therapist, equipment (such as pulleys, sticks, towels), or uses his own normal arm / leg to support it.
• Suitable for: People whose muscles are initially strong but still weak, or have pain if they are to resist gravity entirely on their own.
3.Active Range of Motion (AROM) - Manually move the joint
• Characteristics: The maker can manually move the joints to the end of the anti-gravity movement range without anyone or anything.
• Suitable for: People who have normal muscle strength but want to prevent addiction (e.g., elderly, long-seated) or patients in the recovery stage whose muscles have regained strength.
จากประสบการณ์ส่วนตัว ผมพบว่าการทำ ROM อย่างสม่ำเสมอและถูกวิธีมีผลดีมากต่อข้อต่อและกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะในช่วงที่มีอาการเจ็บหรือกล้ามเนื้ออ่อนแรง การเริ่มด้วย Passive ROM เป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ยังไม่สามารถขยับข้อต่อได้เอง เช่น หลังผ่าตัดหรือผู้ป่วยอัมพาต เพราะจะช่วยป้องกันไม่ให้ข้อแข็งหรือเกิดภาวะติดขัด จากนั้นเมื่อกล้ามเนื้อเริ่มมีแรงขึ้น การทำ Active-Assistive ROM จะช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ โดยอาศัยแรงช่วยจากอุปกรณ์หรือฝ่ายดูแล ช่วยให้เราขยับข้อต่อได้จนสุดองศาโดยไม่เจ็บ ถือเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนที่จะพัฒนาไปสู่การขยับข้อต่อด้วยตนเองเต็มที่ เมื่อกล้ามเนื้อแข็งแรงพอ การทำ Active ROM จะช่วยให้เรารักษาความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและความยืดหยุ่นของข้อต่อ ป้องกันการติดขัดและลดอาการปวด โดยเหมาะสำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ที่นั่งทำงานนานๆ ทำให้สามารถดำเนินชีวิตประจำวันได้สะดวกขึ้น ข้อควรระวังคือการบริหารข้อต่อควรทำอย่างนุ่มนวล ต่อเนื่อง และไม่ก่อให้เกิดความเจ็บปวด การเคลื่อนไหวแต่ละครั้งควรทำช้า ๆ และหยุดทันทีเมื่อตรวจพบความเจ็บแปลบหรือไม่สบาย เพื่อป้องกันการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อ สุดท้าย ผมขอแนะนำให้ใครที่มีข้อจำกัดทางร่างกายหรืออาการปวดข้อ ควรปรึกษานักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ผู้เชี่ยวชาญก่อนเริ่มทำ เพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมและปลอดภัยต่อตัวเองมากที่สุด