โรคไต รู้ไว รักษาได้ ยาเอ็นเสดคือ?!
💊ยาเอ็นเสดหรือยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ยากลุ่มนี้มีใช้ในการรักษาอาการปวดเฉียบพลัน และใช้ลดไข้ ส่วนมากใช้ชั่วคราวหรือตาอาการเวลามีอาการ ร่วมกับการหาสาเหตุของอาการปวด/ไข้ และการักษาลดปวดบบไม่ใช้ยาเช่นการกายภาพ สายรัด เป็นต้น
😷โรคที่มักได้ยากลุ่มนี้คือ โรคปวดข้ออักเสบทั่วไปหรือจากอุบัติเหตุ ปวดเก๊าท์ ข้อเสื่อม และโรครูมาตอยด์
ยากลุ่ม นี้แบ่งเป็นสอง กลุ่มง่ายๆ คือ กลุ่ม Cox -1/ Cox-2 inhibitors และกลุ่ม Selective Cox-2 inhibitors ซึ่งกลุ่ม Selective Cox-2 inhibitor จะลดอาการข้างเคียงต่อกระเพาะอาหารจะมีชื่อตามหลังด้วยคำว่า “COXIB”
⚕️ยาลดอาการปวดด้วยการลดprostaglandin ซึ่งจะทำให้ลดprotaglandinที่ไตด้วย ทำให้การปรับตัวขยายของเส้นเลือดฝอยที่ไตทำงานได้ไม่ดี เวลาเกิดภาวะขาดสารน้ำ หัวใจบีบตัวไม่ดีหรือไตทำงานเสื่อมอยู่แล้ว ซึ่งผลเป็นชั่วคราว แต่หากกินยาต่อเนื่องเรื่อยๆ อาจนำไปสู่ภาวะไตวายเฉียบพลัน และอาจโชคไม่ดีนำไปสู่ไตเรื้อรังได้ในที่สุด
🩺ดังนั้นการกินยาเอ็นเสดอย่างถูกต้องคือ
1. รับประทานยาเมื่อมีข้อบ่งชี้
2. รับประทานยาในระยะเวลาที่เหมาะสม
3. รับประทานยาแล้วดื่มน้ำให้เพียงพอ
4. รับประทานยากลุ่มเอ็นเสดได้เพียง ครั้งละ1 ชนิด
หากมีข้อสงสัยcomment ด้านล่าง หรือ อยา กแชร์ประสบการณ์เพิ่มได้เลยนะคะ
หมอเม 🩺
จากประสบการณ์ที่เจอคนไข้ถามบ่อย “ยาเอ็นเสดคือยาอะไร?” จริงๆ ยาเอ็นเสด (NSAIDs) คือยาแก้ปวด ลดอักเสบ ลดบวม แดง ร้อน และลดไข้ ที่ “ไม่ใช่สเตียรอยด์” ตัวอย่างที่คนคุ้นชื่อ เช่น ไอบูโพรเฟน (ibuprofen) และนาพรอกเซน (naproxen) รวมถึงบางตัวที่ลงท้ายด้วย “-coxib” (กลุ่ม selective COX-2) ซึ่งมักระคายกระเพาะน้อยกว่า แต่ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยกับไตเสมอไปนะคะ ทำไมเอ็นเสดถึงเกี่ยวกับไต? เพราะยากลุ่มนี้ไปลดสาร prostaglandin ซึ่งมีส่วนช่วยให้เลือดไปเลี้ยงไตได้ดี โดยเฉพาะช่วงที่ร่างกาย “เสี่ยงเลือดไปเลี้ยงไตน้อย” เช่น ดื่มน้ำน้อย ท้องเสีย อาเจียน มีไข้สูง เหงื่อออกมาก ออกกำลังกายหนัก หรือมีภาวะหัวใจทำงานไม่ดี/ไตเสื่อมอยู่แล้ว ผลที่เจอได้คือไตทำงานแย่ลง และในบางรายอาจเกิด “ไตวายเฉียบพลัน” ได้ สัญญาณเตือนที่ควรหยุดยาและรีบพบแพทย์/เภสัชกร เช่น ปัสสาวะน้อยลงกว่าปกติ ตัวบวม (หน้า/เท้า) น้ำหนักขึ้นเร็ว เหนื่อยผิดปกติ คลื่นไส้อาเจียนมาก หรือปวดท้องแสบท้อง/อุจจาระดำ (เสี่ยงเลือดออกทางเดินอาหาร) ทริค “ทานเอ็นเสดยังไงให้ปลอดภัย” ที่อยากให้จำได้ 1) ใช้เมื่อมีข้อบ่งชี้และใช้ระยะสั้นที่สุดเท่าที่จำเป็น (ไม่กินต่อเนื่องยาวๆ โดยไม่จำเป็น) 2) เลือกขนาดต่ำสุดที่เอาอยู่ และอย่าใช้ซ้ำซ้อน: ครั้งเดียวควรเลือกเอ็นเสด “แค่ 1 ชนิด” (ไม่สลับ/ไม่ผสมหลายตัว) 3) ดื่มน้ำให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงกินตอนร่างกายขาดน้ำ (ท้องเสีย อาเจียน ไข้สูง) 4) ถ้ามีโรคไตเรื้อรัง เคยไตวายเฉียบพลัน เป็นผู้สูงอายุ หรือกินยาบางกลุ่มอยู่ (เช่น ยาขับปัสสาวะ/ยาความดันบางชนิด) ควรถามก่อนใช้ เพราะความเสี่ยงต่อไตจะสูงขึ้น 5) ถ้าปวดไม่มาก ลองเริ่มจากวิธีไม่ใช้ยา (ประคบ พัก กายภาพ สายรัด) หรือปรึกษาเรื่องยาทางเลือกที่เหมาะกับคุณ อีกคำค้นที่คนสงสัยคือ “กรวยไตอักเสบห้ามกินอะไร” โดยทั่วไปช่วงติดเชื้อไตควรเน้นดื่มน้ำให้พอ (ถ้าแพทย์ไม่ได้จำกัดน้ำ), หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ และไม่ซื้อยาแก้ปวดกินเองสุ่มๆ โดยเฉพาะเอ็นเสด หากมีไข้ หนาวสั่น ปวดสีข้าง ปัสสาวะแสบขัด ควรพบแพทย์เพื่อรับยาปฏิชีวนะให้ถูกต้องค่ะ สรุปคือ เอ็นเสดเป็นยาที่มีประโยชน์มากถ้าใช้ถูกจังหวะ แต่ต้องระวังเรื่องไตและกระเพาะ โดยเฉพาะคนที่มีความเสี่ยง หากไม่แน่ใจว่าปวดแบบไหนควรกินตัวไหน ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนจะปลอดภัยที่สุดค่ะ
🥰