ช่วงที่เริ่มอยากทำส้มตำกินเอง เราก็เคยงงเหมือนกันว่า “เครื่องทำส้มตำมีอะไรบ้าง” เพราะในร้านดูมีของเต็มไปหมด แต่จริงๆ ของหลักๆ มีไม่กี่ชิ้น และเลือกให้เหมาะกับสไตล์ที่ทำจะช่วยให้ตำง่ายมาก 1) ครก + สาก (หัวใจของส้มตำ) - ครกดินเผา: กลิ่นส้มตำจะหอมแบบบ้านๆ ตำสนุก แต่ต้องระวังแตกและทำความสะอาดให้แห้ง - ครกหินแกรนิต: ทนมาก ตำมะละกอ/ปูปลาร้าได้สบาย หนักแต่คุมแรงดี เหมาะทำบ่อย - ครกสแตนเลส: เบา ล้างง่าย เหมาะคอนโด แต่บางรุ่นลื่น ควรเลือกแบบก้นหนา ทิปเรา: ถ้าทำ 1–2 จาน/ครั้ง เลือกขนาดประมาณ 8–10 นิ้วกำลังดี 2) ที่ขูดมะละกอ (หรือมีดสับเส้น) ถ้าอยากได้เส้นกรอบเท่าร้าน ที่ขูดมะละกอสำคัญมาก เลือกแบบมีที่กันบาดจับถนัดมือ จะขูดไวและปลอดภัยขึ้น ส่วนคนถนัดมีดสับก็ควรมีมีดคมๆ สำหรับสับแล้วซอยเส้น 3) มีดอเนกประสงค์ + เขียง มีดไว้หั่นมะนาว ซอยพริก หั่นถั่วฝักยาว และเตรียมวัตถุดิบอื่นๆ เขียงแนะนำแยก “ของสด/ของคาว” ออกจาก “ผักผลไม้” จะสะอาดและกลิ่นไม่ติด 4) ช้อน/ทัพพีสำหรับคลุกและตัก บางคนตำแล้วใช้ช้อนคลุกในครกให้เข้ากันเร็วขึ้น โดยเฉพาะส้มตำไทยที่ไม่อยากให้เส้นช้ำมาก แนะนำช้อนสแตนเลสขอบไม่คม 5) ที่คั้นมะนาว + ถ้วยตวง/ช้อนตวง (ช่วยให้รสคงที่) ถ้าอยากได้รสเดิมทุกครั้ง ที่คั้นมะนาวทำให้ไม่ขมจากเปลือก และช้อนตวงช่วยบาลานซ์น้ำปลา น้ำตาล น้ำปลาร้าได้ง่าย โดยเฉพาะมือใหม่ 6) กรรไกรครัว (ตัวช่วยที่หลายคนมองข้าม) เราใช้ตัดปูดอง/กุ้งลวก หรือหั่นพริกแห้งบางเมนู เร็วกว่าหยิบมีดและล้างง่าย 7) กล่อง/ถุง/ซีลเก็บวัตถุดิบ (แนว “พร้อมส่ง/พร้อมทำ”) ถ้าเตรียมมะละกอขูดเส้นไว้ แนะนำกล่องปิดสนิทหรือถุงซิปล็อก แช่เย็นให้กรอบนานขึ้น ใครทำขายหรือทำกินหลายวัน จัดชุดเครื่องปรุงแยกถ้วยไว้แบบ “พร้อมส่ง/พร้อมทำ” จะหยิบใช้ง่ายมาก สรุป: ชุดพื้นฐานจริงๆ คือ ครกสาก + ที่ขูดมะละกอ + มีดเขียง แค่นี้ก็เริ่มตำส้มตำได้แล้ว ที่เหลือเป็นตัวช่วยให้สะดวกขึ้นตามสไตล์ของแต่ละคน