#เห็นสาระเป็นสาระ=บัณฑิต
#"Echo Chamber: กับดักที่ทำให้เรามองโลกแคบลง โดยเชื่อว่าตัวกูถูกเสมอ"
๑๑.. อสาเร สารมติโน สาเร จ อสารททสฺสิโน เต สารํ นาธิคจํฉนฺติ มิจฺฉาสงฺกปฺปโคจรา ฯ๑๑ฯ
ผู้ใดเห็นสิ่งที่ไม่เป็นสาระ
ว่าเป็นสาระ
เห็นสิ่งที่เป็นสาระ
ว่าไร้สาระ
ผู้นั้นมีความคิดผิดเสียแล้ว
ย่อมไม่ประสบสิ่งที่เป็นสาระ
In the unessential they imagine the essential, In the essential they see the unessential; They who feed on wrong thoughts as such Never achieve the essential.
(เช่นเชื่อฝังใจว่า..ประเทศไทยมี"รัฐพันลึก"..มี"มือที่มองไม่เห็น" กำหนดการเมืองไทย )
๑๒. สารญฺจ สารโต ญตฺวา อาสารญฺจ อสารโต เต สารํ อธิคจฺฉนฺติ สมฺมาสงฺกปฺปโคจรา ฯ๑๒ฯ
ผู้ที่เข้าใจสิ่งที่เป็นสาระ
ว่าเป็นสาระ
และสิ่งที่ไร้สาระ
ว่าไร้สาระ
มีความคิดเห็นชอบ
ย่อมประสบสิ่งที่เป็นสาระ
Knowing the essential as the essential, And the unessential as the unessential, They who feed on right thoughts as such Achieve the essential.
๑๓. ยถา อคารํ ทุจฺฉนฺนํ วุฎฺฐิ สมติวิชฺฌติ เอวํ อภาวิคํ จิตฺตํ ราโค สมติวิชฺฌติ ฯ๑๓ฯ
เรือนที่มุงไม่เรียบร้อย
ฝนย่อมไหลย้อยเข้าได้
ใจที่ไม่อบรมฝึกหัด
ราคะกำหนัดย่อมครอบงำ
Even as rain into an ill-thatched house, Even so lust penetrates an undeveloped mind.
๑๔. ยถา อคารํ สุจฺฉนฺนํ วุฎฺฐิ น สม ติวิชฺฌติ เอวํ สุภาวิตํ จิตฺตํ ราโค น สมติวิชฺฌติ ฯ๑๔ฯ
เรือนที่มุงเรียบร้อย
ฝนย่อมไหลย้อยเข้าไม่ได้
ใจที่อบรมเป็นอย่างดี
ราคะไม่มีวันเข้าครอบงำ
Even as rain gets not into a well -thatched house, Even so lust penetrates not a well-developed mind.
จากประสบการณ์ส่วนตัว การเผชิญกับยุคของข้อมูลข่าวสารที่หลั่งไหลเข้ามาอย่างรวดเร็ว ทำให้หลายครั้งเราติดอยู่ในกับดัก Echo Chamber หรือห้องสะท้อนความคิด ที่เราเลือกเสพข้อมูลเฉพาะที่สนับสนุนความเชื่อของตัวเองเท่านั้น จนหลงคิดว่าความเห็นของตัวเองถูกต้องเสมอ และมองข้ามมุมอื่นๆ ที่สำคัญ สิ่งที่บทความนี้พูดถึง คือการนำหลักธรรมะเรื่องการรู้จักแยกแยะสาระและไร้สาระมาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการออกจากกับดักนี้ เราไม่ควรเชื่อข้อมูลหรือความเห็นใดๆ โดยไม่พิจารณาให้รอบด้าน เช่นเดียวกับคำสอนที่กล่าวว่า ผู้ที่เห็นสิ่งที่ไม่เป็นสาระเป็นสาระ และเห็นสาระเป็นไร้สาระ ย่อมมีความคิดผิดและไม่ประสบสิ่งที่เป็นสาระจริง การฝึกจิตใจให้มั่นคงและมีสติต่อสิ่งที่รับเข้ามาจึงสำคัญมาก ภาพ OCR ที่แสดงคำเตือนเรื่อง "อย่าด่วนตัดสินใครจากภายนอก" และ "ความคิดในใจคนยากจะหยั่งรู้" ทำให้เข้าใจได้ว่า เราควรเปิดใจและใช้ปัญญากรองข้อมูลอย่างถี่ถ้วนก่อนตัดสิน อีกทั้งต้องฝึกฝนจิตใจให้เข้มแข็งเปรียบเสมือนเรือนที่มุงหลังคาเรียบร้อย เพื่อป้องกันความคิดแง่ลบหรืออารมณ์รุนแรงที่จะเข้ามาครอบงำ ทางออกในการหลุดจาก Echo Chamber คือการเปิดรับฟังความเห็นหลากหลาย ฝึกความเมตตาและเข้าใจผู้อื่น รวมถึงใช้วิจารณญาณในการวิเคราะห์ข้อมูล แทนที่จะยึดติดกับความเห็นของตนเพียงด้านเดียว เช่นเดียวกับธรรมะที่สอนให้รู้จักแยกสาระจากสิ่งไร้สาระอย่างชัดเจน และรู้เท่าทันใจตัวเอง ด้วยวิธีนี้ เราจะพัฒนาคุณภาพความคิด ลดการขัดแย้ง และมีความสุขกับการใช้ชีวิตได้มากขึ้น เพราะเราไม่ถูกจำกัดด้วยมุมมองแคบๆ ที่ติดอยู่ใน Echo Chamber อีกต่อไป