💉 Adenosine: “ปุ่มรีเซ็ต AV Node” ที่ต้องใช้ให้แม่นใน ACLS
💉 Adenosine: “ปุ่มรีเซ็ต AV Node” ที่ต้องใช้ให้แม่นใน ACLS
ในสถานการณ์ฉุกเฉิน หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ
Adenosine คือยา Reset AV Node โดยเฉพาะ
ใช้ถูกจังหวะ = ช่วยชีวิต
ใช้ผิดจังหวะ = อันตรายได้
⸻
🫀 1️⃣ ใช้เมื่อไหร่?
✅ PSVT (Paroxysmal SVT)
✅ Narrow-complex SVT จังหวะสม่ำเสมอ
✅ Regular monomorphic wide-complex tachycardia (บางกรณี)
❌ ห้ามใช้ใน:
• AFib / Atrial Flutter
• Ventricular Tachycardia
• 2nd/3rd degree AV block (ไม่มี pacemaker)
• Sick sinus syndrome
• Asthma/COPD (เสี่ยง bronchospasm)
⸻
⚡ 2️⃣ กลไกการออกฤทธิ์ (เข้าใจง่าย)
Adenosine → กระตุ้น A1 receptor
→ กดการนำไฟฟ้าที่ AV Node
→ เพิ่ม Refractory period
→ ตัดวงจร Re-entry
→ หัวใจกลับสู่ Sinus rhythm
⸻
💉 3️⃣ เทคนิคฉีดแบบมืออาชีพ (สำคัญมาก!)
เพราะ Half-life < 10 วินาที
ต้อง “เร็วที่สุด”
🔹 เทคนิค Double Syringe
1. เปิด IV ใกล้หัวใจที่สุด (Antecubital vein)
2. Clamp สายเหนือพอร์ต
3. ฉีด Rapid IV Bolus 1–3 วินาที
4. Flush NSS 20 mL ทันที
5. ยกแขนสูง
💊 ขนาดยา (ผู้ใหญ่)
• 6 mg ครั้งแรก
• 12 mg ถ้าไม่ตอบสนอง
• 12 mg ซ้ำได้ (ไม่เกิน 3 ครั้ง)
⸻
⚠️ 4️⃣ สิ่งที่ต้องเตรียมใจ
จะเกิด Asystole ชั่วคราว 1–3 วินาที
ก่อนฉีดต้องพูดกับทีมว่า
🗣 “Asystole expected”
ผู้ป่วยอาจรู้สึก:
• ร้อนวูบวาบ
• แน่นหน้าอก
• กลัวตายชั่วคราว
(อาการมักหายภายใน 1 นาที)
⸻
👩🏻⚕️ 5️⃣ Nursing Key Points
🔹 เตรียม Crash cart + O2
🔹 บันทึก rhythm strip ตลอด
🔹 วัด BP ทุก 2 นาที x 3 รอบ
🔹 รายงานแพทย์ทันทีถ้า
• SBP < 90 mmHg
• HR < 60
• เกิด heart block
⸻
🔬 6️⃣ เคสพิเศษต้องระวัง
❤️ Cardiac transplant → เริ่มแค่ 3 mg
💊 Carbamazepine / Dipyridamole → ลดขนาดยา
☕ Caffeine / Theophylline → ต้านฤทธิ์ยา
🤰 ปลอดภัยในหญิงตั้งครรภ์ตาม ACLS
⸻
🫁 ทางเลือกก่อนใช้ยา
ถ้า Stable PSVT
👉 ลอง Modified Valsalva (Blowing syringe 15 วินาที)
⸻
🔎 หัวใจสำคัญของการใช้ Adenosine
✔ วินิจฉัย rhythm ให้ถูก
✔ ฉีดเร็ว + flush เร็ว
✔ สื่อสารทีมก่อนเกิด asystole
✔ เฝ้าระวั ง BP ใกล้ชิด
Adenosine ไม่ใช่แค่ยา
แต่คือ “เครื่องมือเชิงกลยุทธ์ใน ACLS”
#CriticalCareNurse
#ERnurse
#ICUnurse
#EmergencyMedicine
#พยาบาลฉุกเฉิน
#หัวใจเต้นเร็ว
#Resuscitation
#NursingEducation
#พยาบาลสายวิกฤต
จากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ Adenosine ถือเป็นยาที่มีประโยชน์และทรงพลังมากในการรีเซ็ต AV Node ช่วยให้หัวใจกลับมาทำงานเป็นจังหวะปกติได้รวดเร็ว แต่ก็ควรใช้อย่างระมัดระวังและถูกต้องตามข้อบ่งใช้ เนื่องจาก Adenosine มีครึ่งชีวิตสั้นมาก (น้อยกว่า 10 วินาที) การฉีดต้องทำด้วยความเร็วสูงสุดและต้องตามด้วยการ Flush ด้วยน้ำเกลือ NSS ปริมาณ 20 มล. เพื่อให้ยาถึงบริเวณ AV Node อย่างเต็มที่และรวดเร็ว นอกจากนี้ เทคนิค Double Syringe ช่วยให้การให้ยาแม่นยำและลดความเสี่ยง รวมถึงการใช้เส้นเลือดที่ใกล้หัวใจที่สุด เช่น elbow vein จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์ของ Adenosine ตามคำแนะนำของ ACLS พยาบาลควรเตรียมตัวพร้อมทั้งช่องทางฉีดยา เครื่องมือช่วยฉุกเฉิน (Crash Cart) และออกซิเจน รวมถึงการบันทึกและมอนิเตอร์จังหวะการเต้นหัวใจอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ต้องเตรียมแจ้งทีมงานเรื่อง Asystole ชั่วคราวที่จะเกิดภายหลังการฉีดยา เพื่อป้องกันความตกใจและพร้อมรับมือหากเกิดภาวะแทรกซ้อน นอกจากภาวะ PSVT ที่เป็นการเต้นเร็วแบบจังหวะสม่ำเสมอที่ Adenosine ใช้ได้ผลดีแล้ว ในผู้ป่วยที่เป็นโรคประจำตัวบางชนิด เช่นโรคหืดหรือ COPD รวมถึงผู้ป่วยที่มี heart block หรือ sick sinus syndrome ควรหลีกเลี่ยงเนื่องจากอาจเกิด bronchospasm หรือภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ การปรับขนาดยาและการพิจารณาเคสพิเศษ เช่น ผู้ที่ได้รับ Carbamazepine หรือตั้งครรภ์ก็ต้องได้รับการดูแลอย่างละเอียดตามคำแนะนำ สุดท้าย การประยุกต์ใช้เทคนิคที่ช่วยลดอัตราการเกิดภาวะหัวใจเต้นเร็ว เช่น Modified Valsalva maneuver ก่อนใช้ Adenosine ในผู้ป่วยที่มีภาวะ stable PSVT ก็เป็นทางเลือกหนึ่งที่พยาบาลควรทราบและแนะนำได้ สรุปว่า Adenosine ไม่ใช่แค่ยา แต่เป็นเครื่องมือสำคัญในการจัดการภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะใน ACLS ที่ต้องใช้ด้วยความชำนาญ ความเข้าใจและการเตรียมพร้อมอย่างครบถ้วนของทีมพยาบาลและแพทย์ จะช่วยเพิ่มโอกาสรอดชีวิตและลดความเสี่ยงได้อย่างมาก
