สัญญาณเตือนภัยทีวีดิจิทัลไทย: "ไร้โรดแมป" เสี่ยงสูญเสียอธิปไตยทางสื่อ

ขณะที่ใบอนุญาตประกอบกิจการทีวีดิจิทัลกำลังจะสิ้นสุดลงในปี 2572 หรือเหลือเวลาอีกไม่ถึง 3 ปี แต่สถานการณ์ปัจจุบันกลับมีความไม่แน่นอนสูง เนื่องจากสำนักงาน กสทช. ยังไม่มีความชัดเจนเกี่ยวกับ "แผนแม่บท" หรือ "โรดแมป" ในอนาคต แม้กลุ่มผู้ประกอบการ สมาคมโทรทัศน์ดิจิทัล และเครือข่ายภาคประชาชน จะออกมาเรียกร้องให้เร่งกำหนดทิศทางเพื่อป้องกันความเสี่ยงในการเกิดภาวะ "จอดำ" และผลกระทบต่อเนื่องทางธุรกิจ

กสทช. ถูกตั้งคำถาม: ทำงานล่าช้าหรือละเลย?

สุภิญญา กลางณรงค์ อดีตกรรมการ กสทช. ตั้งข้อสังเกตว่า กสทช. ชุดปัจจุบันให้น้ำหนักกับฝั่งกิจการโทรคมนาคม (เช่น การประมูลคลื่น 5G/6G) มากกว่าฝั่งโทรทัศน์อย่างเห็นได้ชัด สะท้อนผ่านความคล่องตัวของฝั่งโทรคมนาคมที่ราบรื่น ผิดกับฝั่งวิทยุ-โทรทัศน์ที่มีความล่าช้าในทุกด้าน ซึ่งอาจมองได้ว่า กสทช. กำลังละเลยหน้าที่ในการกำกับดูแลและส่งเสริมกิจการสื่อสารมวลชนให้ครบถ้วนตามความรับผิดชอบ

แม้กรรมการ กสทช. ด้านกิจการโทรทัศน์จะพยายามผลักดันเรื่องนี้มาหลายปี แต่กลับติดปัญหาจนเกิดการยื้อวาระ ส่งผลให้ระยะเวลาที่มีอยู่เพียง 3 ปีนี้ ถือเป็นช่วงเวลาที่วิกฤตอย่างมากเมื่อเทียบกับการเปลี่ยนผ่านจากระบบอนาล็อกในอดีตที่ใช้เวลาวางแผนยาวนานกว่านี้หลายเท่าตัว

3 ผลกระทบใหญ่หากไร้ทิศทางที่ชัดเจน

1. วิกฤตคนสื่อและธุรกิจ: พนักงานในอุตสาหกรรมโทรทัศน์หลายพันถึงหมื่นคนต้องเผชิญความไม่มั่นคงในอาชีพ ขณะที่ผู้ประกอบการ 15-16 ช่อง ไม่สามารถวางแผนธุรกิจระยะยาวได้

2. ผู้บริโภคเข้าถึงข้อมูลยากขึ้น: แม้เทรนด์สื่อจะเปลี่ยนไปสู่แพลตฟอร์มออนไลน์ แต่ทีวียังเป็นแหล่งข้อมูลหลักของคนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุและผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต การไร้แผนงานจึงเป็นการทิ้งประชาชนกลุ่มนี้ไว้ข้างหลัง

3. ความมั่นคงและอธิปไตยทางสื่อ: หากปล่อยให้ฟรีทีวีล่มสลาย สื่อสารมวลชนจะตกอยู่ภายใต้การควบคุมของแพลตฟอร์มต่างชาติ (OTT) โดยสมบูรณ์ ซึ่งไทยจะเสียอำนาจต่อรองในการกำกับดูแล ไม่สามารถเก็บภาษีได้อย่างเป็นธรรม และอาจสูญเสียอธิปไตยทางการสื่อสารในระยะยาว

"สงครามแย่งชิงคลื่น" กับความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ

การไร้โรดแมปยังถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของ "สงครามแย่งชิงคลื่นความถี่" เพื่อเปลี่ยนผ่านไปสู่กิจการโทรคมนาคมและศูนย์ข้อมูล (Data Center) มากขึ้น ซึ่งสอดรับกับกระแสการเติบโตของเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม (Platform Economy) และปัญญาประดิษฐ์ (AI)

อดีตกรรมการ กสทช. เตือนทิ้งท้ายว่า หาก กสทช. ไม่เร่งตัดสินใจรักษาสถานะของคลื่นความถี่ในกิจการโทรทัศน์ไว้ให้ได้ อุตสาหกรรมสื่อเดิมจะถูกกลุ่มทุนดิจิทัลกลืนกิน และอำนาจการสื่อสารทั้งหมดจะไหลไปอยู่ในมือของกลุ่มทุนขนาดใหญ่และต่างชาติ ซึ่งถือเป็นความเสี่ยงอย่างยิ่งต่อโครงสร้างทางสังคมและเศรษฐกิจของประเทศในอนาคต

#โอแมน #พี่โอ๊ตโอแมน #ผู้ตรวจการแผ่นดิน #เสียงของประชาชน #พลังเสียงประชาชน