มะระหวานคุ้มมากกินก็ได้ขยายพันธุ์ก็ดี

มะระหวานที่หลายคนเรียก “ฟักแม้ว” (บางบ้านเรียกยอดฟักแม้ว) เป็นผักพื้นบ้านที่เราชอบมาก เพราะปลูกครั้งเดียวแล้วเก็บกินได้ยาวๆ โดยเฉพาะ “ยอดอ่อน” เอาไปลวกจิ้มน้ำพริกหรือผัดไฟแรงๆ คืออร่อย กรอบ ไม่ขมจัดเหมือนมะระจีน ประโยชน์/สรรพคุณ (จากที่คนส่วนใหญ่กินกันเป็นผักประจำบ้าน) จุดเด่นคือมีใยอาหาร กินแล้วอิ่มนาน ช่วยเรื่องการขับถ่าย และเป็นผักที่เอาไปทำอาหารได้หลายแบบ ทั้งยอด ผลอ่อน และผลแก่บางบ้านก็เอาไปแกงจืดหรือผัดไข่ รสชาติจะนุ่มๆ หวานปลาย (สมชื่อมะระหวาน) ถ้าใครค้นหา “ต้นมะระหวาน/ต้นฟักแม้ว” แล้วอยากปลูกเอง แนะนำให้เริ่มจากทำค้างก่อนเลยค่ะ เพราะเป็นไม้เถา โตไวมาก ถ้าปล่อยเลื้อยกับพื้นจะดูแลยากและเก็บยอดไม่สะดวก ฉันทำค้างแบบง่ายๆ ใช้ไม้ไผ่/ตาข่ายไนล่อนก็พอ แล้วพอเถาเริ่มยาวให้คอยพาดขึ้นค้าง จะได้ยอดอวบและสะอาด วิธีขยายพันธุ์ที่ทำแล้วเวิร์ก (คุ้มจริงเพราะได้กินและได้ต้นเพิ่ม) 1) เพาะจากเมล็ด: เลือกผลแก่จัด เมล็ดแข็งๆ แช่น้ำ 1 คืนแล้วเพาะในถุงดำหรือกระถาง พองอกค่อยย้ายลงดิน จะตั้งตัวได้ดี 2) ปักชำกิ่ง: เลือกเถาที่ไม่อ่อนเกินไป ตัดยาวประมาณ 20–30 ซม. เด็ดใบล่างออก จุ่มฮอร์โมน (ถ้ามี) แล้วปักในดินร่วนชื้น วางไว้ร่มรำไร ช่วงแรกอย่าให้แดดจัด รากจะมาไวขึ้น ทริคดูแลให้ยอดสวย เก็บกินได้บ่อย - ดิน: ชอบดินร่วนระบายน้ำดี ใส่ปุ๋ยคอก/ปุ๋ยหมักเป็นระยะ ยอดจะอวบ - น้ำ: รดสม่ำเสมอโดยเฉพาะหน้าร้อน แต่ระวังแฉะเกินไป - เด็ดยอด: เด็ดบ่อยๆ จะกระตุ้นแตกยอดใหม่ ทำให้มี “ยอดฟักแม้ว” ให้เก็บเรื่อยๆ - ศัตรูพืช: ถ้าเจอเพลี้ย/หนอน ใช้น้ำสบู่อ่อนๆ ฉีดพ่นตอนเย็น หรือเด็ดใบที่เป็นทิ้งก่อนจะลุกลาม ส่วนตัวเวลาปลูกแถวบ้านจะได้ยิน “เสียงไก่ดังกว่า” ในสวนตลอด บรรยากาศบ้านๆ แต่ได้ผักสดจากค้างตัวเองคือฟินมาก ใครกำลังลังเลอยู่ ลองปลูกมะระหวานดูค่ะ ปลูกง่าย ได้ทั้งยอดได้ทั้งผล แถมขยายพันธุ์ต่อได้อีก คุ้มจริงๆ