การทำความเพียรแข่งกับอนาคตภัย (2/2)

เนื้อหาของบทความนี้กล่าวถึงการทำความเพียรในเชิงลึกเพื่อเตรียมรับมือกับ "อนาคตภัย" ซึ่งเป็นภัยอันอาจเกิดขึ้นกับชุมชนหรือสังคม โดยยกกรณีตัวอย่างของการที่กลุ่มภิกษุหรือสงฆ์ที่มีความสามัคคีประสานกันเหมือนนมผสมกับน้ำ ไม่ขัดแย้งกันในสายตา แต่อย่างไรก็ตาม อาจจะมีเหตุการณ์ที่เกิด "ภัย" เช่น โจรป่าหรือภัยที่ทำให้ชาวชนบทแตกกระจัดกระจายและอพยพหนีไป พบว่าสถานการณ์ดังกล่าวทำให้การอยู่รวมกันและการพบปะปะปนกันเพื่อศึกษาคำสอนของท่านผู้รู้ยากลำบากขึ้น รวมถึงการเข้าถึงสถานที่สงบเงียบ เช่น ป่าชัฏ เพื่อทำสมาธิหรือปฏิบัติธรรมก็ไม่สะดวกเช่นกัน ด้วยเหตุนี้ สิ่งสำคัญคือการรีบเร่งทำความเพียรเพื่อบรรลุธรรมะ สลายกิเลสในตนเอง เพื่อเตรียมพร้อมใจและร่างกายให้มั่นคงและสงบ ในสถานการณ์ใดๆ แม้ยามที่เกิดภัยหรือสถานการณ์ยากลำบากต่างๆ การทำเพียรจะทำให้ผู้ปฏิบัติไม่เสียสมาธิหรือความสงบจิต และสามารถรักษาความผาสุกได้อย่างยั่งยืน ทั้งนี้ยังเน้นถึงภัย 5 ประการที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ได้แก่ การแตกกันของสงฆ์หรือกลุ่มผู้ปฏิบัติ ซึ่งทำให้การเสพธรรมะและการอยู่ร่วมกันไม่เป็นไปด้วยความสงบสุข ดังนั้น การเตรียมใจและการทำความเพียรอย่างต่อเนื่องเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อไม่ให้ความดีที่ได้เรียนรู้หรือบรรลุไปถูกทำลายไปโดยไว ในส่วนปฏิบัติการ การทำความเพียรนั้นไม่เพียงแต่เป็นการนั่งสมาธิหรือเจริญภาวนาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการประพฤติดี การมีความสมัครสมานสามัคคีกัน การไม่วิวาทแตกแยก และการเผากิเลสภายในอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้จิตใจพร้อมรับมือกับทุกเหตุการณ์ที่ไม่คาดฝัน ความเข้าใจในธรรมะที่ลึกซึ้งและการพร้อมที่จะดำรงตนในสภาพที่สงบและเป็นสุข แม้ในสถานการณ์แห่งภัยพิบัติ หรือตอนที่เกิดความเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่เพียงแค่ความอยู่รอดทางกาย แต่ยังรวมไปถึงความสงบทางใจและจิตวิญญาณ ด้วยเหตุนี้ บทความนี้จึงเป็นแง่มุมหนึ่งของการเรียกร้องและเตือนใจผู้ปฏิบัติธรรมให้ไม่ประมาท และมีความเพียรเผากิเลสอย่างสม่ำเสมอ โดยมีเป้าหมายให้ถึงซึ่งความผาสุกและความสงบสุขทั้งกายและใจ แม้ในภาวะที่ชุมชนหรือสงฆ์ประสบกับวิกฤตภัยพิบัติหรือความแตกแยกก็ตาม การเตรียมตัวเช่นนี้จะทำให้สามารถยังคงความสงบสุขและปฏิบัติธรรมได้อย่างมั่นคง ยิ่งไปกว่านั้น ยังเป็นแนวทางให้ผู้สนใจธรรมะได้มีมุมมองในการปฏิบัติที่มีทั้งทฤษฎีและปฏิบัติที่สมดุล สามารถนำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวันและช่วงเวลาที่ท้าทายที่สุด