ในชีวิตประจำวันของคนภาคใต้ประเทศไทย เรามักจะได้ยินคำว่า “ผ่าเที่ยง” ซึ่งหมายถึงช่วงเวลาที่แดดแรงมากและแยงตาอย่างแรง ใครที่เคยไปเที่ยวภาคใต้หรือลงไปเยี่ยมครอบครัวแถวนั้น คงจะเคยมีประสบการณ์ต้องหูยับหรือกอดแขนกันตอนแดดเปรี้ยงๆ บ่ายโมงที่ร้อนจนแทบจะหลบเข้าร่มกันทั้งนั้น ประสบการณ์ส่วนตัวที่เคยไปเที่ยวใต้ เมื่อได้สัมผัสแดดแรงๆ บ่ายเที่ยงเป็นอะไรที่ทั้งน่าตื่นเต้นและท้าทายมาก ต้องมีหมวกกันแดดหรือแว่นกันแดดติดตัวตลอดเวลา เพื่อป้องกันไม่ให้แสงแดดจ้าแยงตาจนมองอะไรไม่เห็น ความรู้สึกนี้แตกต่างจากที่อื่นและทำให้เข้าใจว่าทำไมคนใต้ถึงมีคำว่า “ผ่าเที่ยง” ที่เป็นเอกลักษณ์เลยทีเดียว นอกจากนี้คำว่า “ผ่าเที่ยง” ยังสะท้อนถึงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของคนใต้ที่ต้องรับมือกับธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ไม่ว่าจะเป็นการทำงานกลางแจ้ง การเกษตร หรือการทำประมง ซึ่งแดดแรงๆ ในช่วงเที่ยงวันสามารถเป็นอุปสรรคและท้าทายสำหรับการดำรงชีวิตประจำวันได้ แต่ก็เต็มไปด้วยความอบอุ่นและเรื่องราวที่ทำให้เรารู้สึกผูกพันกับบ้านเกิด หากใครมีโอกาสได้ไปเที่ยวภาคใต้ ลองสังเกตดูว่าคำพูดและคำเรียกในท้องถิ่นนั้นมีสีสันและเสียงหัวเราะแทรกอยู่เต็มไปหมด แม้แต่คำว่า "ผ่าเที่ยง" ก็สามารถทำให้เรานึกถึงภาพความทรงจำดีๆ ของแดดแรง ความอบอุ่น และความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นของคนในชุมชน