สุขภาพจิตคุณแม่มือใหม่ #1
จู่ๆ ก็น้ำตาไหลตอนให้นมลูก... นี่ฉันเป็นแม่ที่แย่
หรือแค่ฮอร์โมนพังกันแน่?
มารู้จักความต่างของ Baby Blues กับ ซึมเศร้าหลังคลอด
กันค่ะคุณแม่
"ทำไมฉันถึงร้องไห้ ทั้งที่เพิ่งได้เจอลูกที่น่ารัก?"
"ทำไมฉันถึงรู้สึกดิ่ง ทั้งที่คนรอบข้างก็ดีใจกันหมด?"
ถ้าคุณแม่มือใหม่ท่านไหนกำลังมีความคิดแบบนี้แวบเข้ามา... แอดมินอยากเดินไปกอดแน่นๆ แล้วบอกว่า "คุณไม่ได้ผิดปกติ และคุณไม่ได้เป็นแม่ที่แย่เลยนะคะ"
ในทางจิตวิทยาและสูติศาสตร์
การที่คุณแม่มีอารมณ์ดิ่งหลังคลอด เป็นเรื่องที่อธิบายได้ด้วย "วิทยาศาสตร์" ล้วนๆ ค่ะ
เพราะหลังจากที่รกคลอดออกมา ระดับฮอร์โมน
(เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน) จะตกฮวบแบบทิ้งดิ่ง
ร่างกายที่อดนอนและเจ็บแผลจึงประท้วงด้วยการ
"สร้างพายุอารมณ์" ขึ้นมา
ลองเปรียบเทียบความเศร้าของแม่เป็น "สภาพอากาศ"
ดูนะคะ:
1. Baby Blues (ภาวะอารมณ์เศร้าหลังคลอด)
เปรียบเหมือน "เมฆฝนชั่วคราว" ค่ะ คุณแม่จะเซนซิทีฟ ร้องไห้ไม่มีเหตุผล หงุดหงิดสามี กังวลไปหมด
ข่าวดีคือ: คุณแม่กว่า 70-80% เป็นภาวะนี้ค่ะ!
และมันจะ "หายไปเอง" ภายใน 1-2 สัปดาห์เมื่อฮอร์โมนเริ่มปรับตัวได้ สิ่งที่ต้องการที่สุดคือ "คนช่วยเลี้ยงลูก" และ "คนกอด" ค่ะ
2. Postpartum Depression - PPD (โรคซึมเศร้าหลังคลอด)
เปรียบเหมือน "พายุฝนฟ้าคะนอง" ที่ตกหนักและยาวนานจนน้ำท่วมบ้านค่ะ
คุณแม่จะดิ่งลึก รู้สึกไร้ค่า ไม่อยากอาหาร นอนไม่หลับ (แม้ตอนลูกหลับ) และอาจรู้สึก "ไม่ผูกพันกับลูก"
จุดสังเกต: อาการจะรุนแรงและเป็นนาน "เกิน 2 สัปดาห์"
หรือบางคนเพิ่งมาเป็นตอนลูกอายุ 3-4 เดือนก็มีค่ะ
ภาวะนี้ฮอร์โมนจัดการเองไม่ได้ ต้องพบคุณหมอเพื่อรับการรักษานะคะ
(เลื่อนดูภาพประกอบ เพื่อเช็กอาการของตัวเองกันนะคะ 🎨)
ข้อความฮีลใจถึงคุณแม่ และคุณพ่อ (ทีมซัพพอร์ต):
น้ำตาของแม่หลังคลอด ไม่ใช่เรื่องเรียกร้องความสนใจ
แต่มันคือปฏิกิริยาของร่างกายที่แบกรับความเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิต
ถ้าวันนี้ฝนตกหนัก... อนุญาตให้ตัวเองร้องไห้ได้เลยนะคะ
ไม่ต้องพยายามเข้มแข็งตลอดเวลา ยื่นร่มให้สามีช่วยถือบ้าง และถ้าพายุหนักเกินไป การเดินไปหาจิตแพทย์ คือความกล้าหาญที่สุดเพื่อตัวคุณเองและลูกค่ะ
แท็กคุณสามี หรือแชร์เก็บไว้เป็นเช็กลิสต์ให้ตัวเองได้เลยนะคะ!
#โลกจิตฯวิทยา #นักจิตวิทยา #การ์ตูนจิตวิทยา #ซึมเศร้าหลังคลอด #BabyBlues
หลังจากได้อ่านข้อมูลเกี่ยวกับ Baby Blues และซึมเศร้าหลังคลอดแล้ว ผมอยากแชร์ประสบการณ์ส่วนตัวเกี่ยวกับเรื่องนี้ ซึ่งเชื่อว่าจะช่วยให้แม่มือใหม่หลายท่านรู้สึกไม่โดดเดี่ยวและรับมือกับช่วงเวลานี้ได้ดีขึ้น ในช่วงแรกหลังคลอด ผมเห็นแม่ของลูกมีอารมณ์แปรปรวน ร้องไห้บ่อยโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน บางครั้งก็รู้สึกเหนื่อยล้าและเครียดมากจนพูดจาไม่ค่อยออก นั่นคือ Baby Blues ซึ่งเกิดขึ้นจากฮอร์โมนในร่างกายที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เสมือนสภาพอากาศในวันนั้นที่เปลี่ยนอย่างกะทันหัน แต่สภาพนี้จะดีขึ้นเองภายใน 1-2 สัปดาห์ถ้ามีคนรอบข้างคอยช่วยสนับสนุน เช่น การช่วยเลี้ยงลูกและการโอบกอดให้กำลังใจ แต่ในกรณีที่แม่ยังรู้สึกดิ่งลึก กังวลตัวเองรู้สึกไร้ค่า หรือไม่ผูกพันกับลูกเกิน 2 สัปดาห์ อาจเป็นภาวะซึมเศร้าหลังคลอด หรือ Postpartum Depression (PPD) ซึ่งต้องการความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ เช่น การบำบัดหรือการใช้ยา ประสบการณ์จริงทำให้เห็นว่า การรับฟังและไม่ตัดสินเป็นสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับแม่มือใหม่ การยอมรับว่า "น้ำตาและความรู้สึกอ่อนแอไม่ใช่ความล้มเหลว แต่เป็นเรื่องธรรมชาติที่เกิดขึ้น" จะช่วยให้แม่รู้สึกปลอดภัยและกล้าที่จะขอความช่วยเหลือ นอกจากนี้ การที่สามีหรือครอบครัวให้ความช่วยเหลือ เช่น ช่วยดูแลลูกหรือให้กำลังใจ จะช่วยให้คุณแม่รู้สึกว่าตนเองไม่ได้เผชิญเรื่องนี้เพียงลำพัง สุดท้าย อยากจะฝากว่าหากคุณแม่รู้สึกว่าพายุอารมณ์เริ่มหนักเกินไป อย่าลังเลที่จะปรึกษาผู้เชี่ยวชาญทางจิตเวช เพราะการรักษาที่เหมาะสมจะช่วยให้แม่ฟื้นตัวได้เร็วขึ้น และทำให้การเลี้ยงดูลูกน้อยเป็นช่วงเวลาที่อบอุ่นและมีความสุขมากขึ้น
