(๔) ปุงลิงค์ อุการันต์ คุณวนฺตุ สัททปทมาลา (ผู้มีคุณ) ศัพท์จําแนกตาม คณวนฺตุ - ผู้มีคณะ กุลวนฺตุ - ผู้มีตระกูลดี ผลวนฺตุ - ต้นไม้มีผลดก ยสวนฺตุ - ผู้มียศ ธนวนฺตุ - ผู้มีทรัพย์ สุตวนฺตุ - ผู้มีการศีกษา ภควนฺตุ - พระผู้มีพระภาค พลวนฺตุ - ผู้มีกำาลัง ปญฺญวนฺตุ - ผู้มีปัญญา ธิติมนฺตุ -

(-) ปุงลิงค์ อิการันต์ อคฺคิ (ไฟ) ศัพท์จำแนกตาม มุนิ : พระมุนี อิสิ : ฤๅษี นิธิ : ขุมทรัพย์ มณิ : แก้วมณี สมาธิ : สมาธิ กวิ : นักกวี สารถิ : คนขับรถ อญฺชลิ : พนมมือ อหิ : งู อริ : ข้าศึก วิธี : วิธีการ ปติ : ผู้ปกครอง อธิปติ : ผู้เป็นใหญ่ คหปติ : คฤหบดี, เจ้าของเรือน อสิ : ดาบ

ศัพท์แจกโดยวิภัตติ ตามลิงค์และการันต์ (ให้ดูที่ไฟล์ภาพ) (๖) ปุงลิงค์ อการันต์ ราช สัททปทมาลา (พระราชา) (๗) ปุงลิงค์ อการันต์ มหาราช สัททปทมาลา (พระมหาราชา) ศัพท์จําแนกตาม เทวราช : เทวราช, เทพเจ้า นาคราช : พญานาค มิคราช : พญาเนื้อ หํสราช : พญาหงส์ สีหราช : ราชสี

๒.๘. สัททปทมาลา ระเบียบบทของนามศัพท์ตามลำดับวิภัตติ สัททปทมาลา คือ "วิธีจำแนกนามศัพท์ออกเป็นบทๆ ตามลำดับวิภัตติ ๑๔ ตัว รวมไว้ด้วยกันอย่างเป็นระเบียบ (ถ้านับอาลปนะด้วยเป็น ๑๖ ตัว)" เพื่อให้เห็นรูปศัพท์และเนื้อความที่แตกต่างกันอยู่ในที่เดียวกัน ซึ่งจะมีประโยชน์ต่อการศึกษาเรียนรู้ และง่า

ลิงค์ การันต์ วิภัตติ วจนะ #ไวยากรณ์บาลี #บาลี #ภาษา #ติดเทรนด์ #นิติเมธี

นามศัพท์ในภาษาบาลีแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก คือ 1. นามนาม (ชื่อทั่วไป/เฉพาะ), 2. คุณนาม (คำบอกลักษณะ), และ 3. สัพพนาม (คำสรรพนามใช้แทนนาม) โดยทั้งหมดต้องแจกวิภัตติ 7 การก ทั้งฝ่ายเอกวจนะและพหุวจนะ และมีลิงค์ (เพศ) 3 ชนิด คือ ปุงลิงค์ (ชาย), อิตถีลิงค์ (หญิง), และนปุงสกลิงค์ (ไม่ระบุเพศ)  รา

๑.๓. สันธิวิธาน (1/4) วิธีการต่ออักษร สันธิวิธาน หรือ สนธิ คือวิธีการนำเอาอักษรของบทหรือศัพท์ ๔ ประเภท คือ นาม, อาขยาต, อุปสัค, และ นิบาต มาต่อให้ติดกันอย่างถูกวิธี การต่ออักษร ๘ วิธี การต่ออักษร คือวิธีการต่ออักษรของบท ๘ วิธี ดังคาถาว่า โลปาเทโส จ อาคโม……วิกาโร ปกตีปิ จ ทีโฆ รสฺโส สญฺโญโคต

อนาคตในมือเรา อตีตปจฺจยาทานิ……….ปญฺจปากา ปวตฺตเร มยฺหํ หตฺถคตา โหนฺติ…นนุ ธมฺมา อนาคตา. อดีตอาจสร้างปัจจุบัน แต่อนาคตอยู่ในมือเรามิใช่หรือ ใช่ ประโยคนี้สะท้อนความจริงที่ว่า แม้เราจะเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เกิดขึ้นไปแล้วไม่ได้ แต่เรามีอำนาจเต็มที่ในการเลือกก้าวต่อไป  ความสัมพันธ์ของกาลเวลาในมุ

การอ่านและการเขียน การอ่านอักษรบาลี ๔๑ ตัวนั้น สระ ๘ ตัว อ่านออกเสียงได้เลย ว่า อ อา อิ อี อุ อู เอ โอ, ส่วน พยัญชนะ ๓๓ ตัว อ่าน ออก เสียงยังไม่ได้ ต้องอาศัยสระจึงอ่านออกเสียงได้ ว่า ก กา กิ กี กุ กู เก โก เป็นต้น, เฉพาะ ํ (นิคคหิค) นั้น อาศัยรัสสระ อ อิ อุ ๓ ตัว เท่านั้น จึงอ่านออกเสียงได้ ว่า

จําแนกอักษร ๔๑ ตัว โดยปยตนะ ๔ ๑. ปิดฐาน เปล่งเสียง : อ อํ (นิคหิต) ๒. เปิดฐาน เปล่งเสียง : อา อิ อี อุ อู เอ โอ ส ห ํ (อํ อึ อุํ) ๓. กระทบฐานหนัก เปล่งเสียงพยัญชนะวรรคทั้ง ๒๕ ตัว คือ : ก ข ค ฆ ง, จ ฉ ช ฌ ญ, ฏ ฐ ฑ ฒ ณ, ต ถ ท ธ น, ป ผ พ ภ ม ๔. กระทบฐานเบา เปล่งเสียง : ย ร ล ว ฬ สิถิ

๑.๒. อักขรสุติ (วิธีออกเสียงอักษร) อักขรสุติ แปลว่า เสียงของอักษรภาษาบาลี ๔๑ ตัว ผู้สวดจะเปล่งเสียงออกมาได้ ต้องอาศัย ฐาน กรณ์ และปยตนะ ดุจเสียงระฆัง จะดังขึ้นได้ ต้องอาศัยฐานคือตัวระฆัง กรณ์คือลูกตุ้มหรือฆ้อนสำหรับตี และปยตนะ คือความพยายามของผู้ตี นักศึกษาผู้มีเวลาน้อย ประสงค์ศึกษาโดยย่อ ให้

๑. สนธิกัณฑ์ "สัญญาวิธาน, อักขรสุติ, สันธิวิธาน" "สนธิกัณฑ์" ว่าด้วยเนื้อหาที่ควรศึกษาให้เข้าในในเบื้องต้น ๓ ตอน คือ ๑) สัญญาวิธาน วิธีเรียกชื่ออักษร ๒) อักขรสุติ วิธีออกเสียงอักษร ๓) สันธิวิธาน วิธีต่ออักษรให้เป็นบท ๑.๑. สัญญาวิธาน (วิธีการเรียกชื่ออักษร)

คันถารัมภะ สทฺธมฺมํ ยาย เทเสติ……ปาเลติ สตฺถุสาสนํ อคฺคธมฺมญฺจ พุชฺฌนฺติ…ปาลิภาสาติ วุจฺจติ. (นิติเมธินา กตายํ) ท่านเรียกว่า ภาษาบาลี เพราะ 1. เป็นเครื่องมือที่พระพุทธเจ้าใช้แสดงพระธรรม 2. เป็นเครื่องรักษานวังคสัตถุศาสน์ไว้ได้ 3. เป็นเหตุให้พระสาวกทั้งหล

สทฺทนฺตเรน ญาเปโต….เนยฺยตฺโถติ ปวุจฺจติ สยเมว คมิตตฺโถ………..นีตตฺโถติ ตถามโต. “เนยฺยตฺถนย” คือ วิธีที่มีเนื้อความอันท่านให้รู้ด้วยคำอื่นหมายความว่า มีการนำไปอธิบายอีก “นีตตฺถนย” คือ วิธีที่มีเนื้อความรู้ได้ด้วยตนเอง หรือวิธีที่มีอรรถอันแสดงโดยตรง เนยฺยตฺถนย เนยฺยตฺถนย คือ วิธีที่มีเนื้อ

เปสการธีตรํ กุโต ตุวํ อาคจฺฉสิ…….อิโต กตฺถ คมิสฺสสิ กึ น ชานาสิ ชานาสิ….อิติ พุทฺเธน ปุจฺฉิตา. (นิติเมธินา กตายํ) ปัญหา 4 ข้อ ที่พระพุทธเจ้าตรัสถามเปสการธิดา คือ 1) เธอมาจากไหน? 2) จากที่นี่ เธอจักไปที่ไหน? 3) เธอไม่รู้หรือ? 4) เธอรู้หรือ? นางตอบว่า

มาวมญฺเญถญฺญมญฺญํ….นานตฺตลิงฺคการณา อิธ หีนปฺปณีตตฺตํ…………กมฺเมเนว คตา ปชา. ไม่พึงดูหมิ่นกันเพราะเหตุแห่งเพศที่ต่างกัน, หมู่สัตว์ในโลกนี้ ถึงความเป็นผู้เลวทรามและประณีต เพราะกรรม คือการกระทำ เหมือนกัน. (นิติเมธินา กตายํ) #สากล #พฤติกรรม #เพื่อน #Lemon8ฮาวทู #นิติเมธี

สทฺธาทีเนธ สมฺโภนฺติ….กตปุญฺญานมิตฺถินํ ตาสํ ภาวิตจิตฺตานํ……..ธมฺมาภิสมโย ภเว. สตรีทั้งหลายที่มีบุญในโลกนี้ มักมีอริยทรัพย์ 7 ประการ มีศรัทธาเป็นต้น, พวกเธออบรมจิตแล้ว (ด้วยวิปัสสนา) ก็บรรลุมรรคผลนิพพานได้เช่นกัน. #ติดเทรนด์ #women ’s day #สตรี #สากล #นิติเมธี

สทฺธาทีเนธ สมฺโภนฺติ….กตปุญฺญานมิตฺถินํ ตาสํ ภาวิตจิตฺตานํ……ธมฺมาภิสมโย ภเว. สตรีทั้งหลายที่มีบุญในโลกนี้ มักมีอริยทรัพย์ 7 ประการ มีศรัทธาเป็นต้น, พวกเธออบรมจิตแล้ว (ด้วยวิปัสสนา) ก็บรรลุมรรคผลนิพพานได้เช่นกัน. #ติดเทรนด์ #women ’s day #สตรี #สากล #นิติเมธี

คติแห่งบุคคล มิคานํ ปวนํ คติ……….เวหาโส โหติ ปกฺขินํ สมุทฺโท คติ มจฺฉานํ….ธมฺโม ภวติ สาธุนํ. ……………………………(นิติเมธินา กตายํ) 💌 ป่าเป็นที่เที่ยวให้………สัตว์ไป ฟากฟ้ากว้างทางไพร….นกเหิน มหาสมุทรสุดลึกใหญ่….ปลาท่อง กุศลธรรมเป็นที่เดิน……แน่แท้ สาธุชน …………………(Cr. Jeab Amaraporn)

ธนาวโห จ โสหชฺช-….ปุญฺญวนฺตาวโหปิจ สุขปฺปญฺญาวโห เจติ….อิเม โหหิ มมาวโห อิจฺเจวํ มาสสงฺขาตํ…….มีนํ วาจา ปวุจฺจติ. …………………………….(นิติเมธินา กตายํ) เดือน“มีนา”เวียนมา พาสุขสันต์ ให้ใจนั้น ชื่นชีวา อย่าหม่นหมอง ให้ “มีตังส์” สมใจ ในครรลอง ”มีบุญ“ ผองหนุนนำ ธรรมในตน ”มีน้ำใจ“ ให้กัน ทุกวันผ่าน